Actualiteit

15.01.2012
WALVISSTRANDING SLOEHAVEN

Op 15 januari  spoelde in de Sloehaven bij Vlissingen een dode  jonge gewone vinvis aan. Allicht weer een dwaalgast die op trektocht over de Atlantische Oceaan in het ondiepe kustwater van de Noordzee verzeilde en dan, vaak verzwakt en ziek, strandde.

P.S. In 2011 spoelden in Nederland 835 walvisachtien aan, w.o. een potvis, een dwergvinvis, een gewone vinvis, 5 witsnuitdolfijnen, een gewone dolfijn en een spitssnuitdolfijn : de 825 anderen waren bruinvissen.

(www.walvisstrandingen.nl)

17.01.2012
BELGOPROCESS DESSEL : ZORGEN OM OPSLAG NUCLEAIR AFVAL

N.a.v. een besmettingsincident met 2 internationale inspecteurs voerde het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) in januari 2012 een inspectie uit  bij de verwerkingsinstelling voor radioactief afval Belgoprocess te Dessel : een dochterorganisatie van de Nationale Instelling voor Radioactief Afval en Verrijkte Splijtstoffen (NIRAS), die sedert 1984 het al vroeger opgerichte Eurochemic en het afvaldepartement van het Studiecentrum Kernenergie (SCK) overnam. Bij beslissing van de Belgische regering wordt alle laag- en middelactief afval (categorie A) uit het hele land te Dessel geborgen…  Het FANC publiceerde zijn bevindingen bij die inspectie midden februari. Het vindt dat de opslag van het nucleair afval bij Belgoprocess dringend beter moet. De toestand van de verouderde gebouwen garandeert niet genoeg veiligheid : de brandveiligheid is bvb niet ok en het FANC vond ook een radioactief besmette oven die nog was aangesloten op het ventilatiesysteem. Het (politiek benoemde) bestuur van Belgoprocess was er vlug bij om alles te minimaliseren en de bal door te spelen naar het (ook politiek benoemde) bestuur van NIRAS. Zelfs de burgemeester van Dessel kwam zijn vergoelijkende duit in het zakje doen in het TV-programma Terzake. De vraag is nu of de verantwoordelijke minister Milquet haar verantwoordelijkheid ernstiger gaat opnemen dan we van haar gewoon zijn…

23.01.2012
ZONNEVLAM

Op de zon deed zich op 23 januari 2012 een hevige uitbarsting voor, zo meldde spaceweather.com. Het gaat om een uitbarsting van klasse X (gewelddadig), die kan leiden tot het uitvallen van radioverbindingen en elektriciteiscentrales en tot beschadiging van satellieten. In zo’n geval zet nl. een plasmawolk koers richting aarde, om die 40 uur later te bereiken (en dan bvb poollicht te veroorzaken). 2012 zou wel eens het jaar van de zonnevlammen kunnen worden, in 2007 waren daar al berichten over. Astronomen zijn zeer bezorgd voor de gevolgen voor de aarde. Het magnetisch veld van de aarde, dat beschermt tegen kosmische straling, wordt steeds zwakker, terwijl het magnetisch veld van de zon snds 1901 230% sterker is geworden… Een zonnevlam is in feite een explosie met een kracht van 1 miljoen atoombommen boven een zonnevlek, waarbij alle opgekropte nergie van het plaatselijk magneetveld vrijkomt.

30.01.2012 – 12.02.2012
KOUDEGOLF

Tussen 30 januari en 12 februari 2012 vriest het veertien dagen lang, zowel ’s nachts als overdag. De langste koudegolf in ruim 70 jaar. De laatste keer dat zich nog zo’n aanneenschakeling van ijsdagen voordeed was tussen 10 en 23 januari 1942. Voor het overige was de winter van 2011-2012 redelijk zacht, met een gemiddelde temperatuur van vier graden.

22.02.2012 – 07.04.2012
DAGEN ZONDER VLEES

Daag jezelf uit om 40 dagen minder (tot geen) vlees en vis te eten. Draag zo bij aan een collectieve besparing op onze ecologische voetafdruk. Dat is de oproep van DZV2012 ofte Dagen Zonder Vlees. Een idee van Alexia Leysen en een nieuwe invulling van het oude Vasten-concept. Meer dan 5000 mensen schreven zich al in op de eerste dag. Info : www.dagenzondervlees.be of dagenzondervlees@gmail.com

24.02.2012
STIKSTOFOXIDEN

Het Europees Milieuagentschap (EEA) signaleert dat België in 2010 van de hoogste scores in Europa haalde qua de uitstoot van stikstofoxiden. In 2010 werd hier te lande nl 220.600 ton stikstofoxiden uitgestoten : zowat 25% méér dan de door Europa maximaal toegstane 176.000 . En de Europese Commissie wil die toegstane uitstoot binnenkort nog naar beneden bijstellen…  De voornaamste bronnen van deze hoge uitstoot zijn het verkeer en de verwarming van de woningen.

26.02.2012
DE EERSTE DODE BRUINVIS VAN 2012

Op het strand van De Haan-Wenduine spoelde de eerste dode bruinvis van 2012 aan. Blijkbaar gestorven door  verstikking in een visnet.  Van februari tot juni komen bruinvissen talrijk voor aan onze kust, op zoek naar voedsel. Net in die periode vangen strandvissers tong en pladijs die op weg zijn naar paaiplaatsen in de ondiepe strandwateren van de zuidelijke Noordzee. Van de Vlaamse minister van natuur (Schauvliege !) en van de kustburgemeesters mogen ze daarbij ondanks protesten de omstreden kieuw- en warrelnetten gebruiken.  Bruinvissen zijn beschermd door 3 soorten wetgevingen, maar dat zal de genoemde overheden worst wezen : zelfs al werden ze al herhaaldelijk op de vingers getikt door de Europese Commissie. Door die winstgevende hobby van enkele 100 strandvissers waartegen de politiekers dus niets durven doen kreveerden er bvb in 2011 aan de Vlaamse kust eventjes 116 bruinvissen…

01.03.2012
REINIGINGSVLUCHT BIJEN

Wanneer de temperatuur richting 12°C gaat, zeker bij zonneschijn, komen de honigbijen massaal buiten om hun gevoeg te doen. Tijdens de winter, wanneer ze binnen blijven, stapelen ze hun faeces op in hun endeldarm tot ze terug buiten kunnen voor hun “reinigingsvlucht”. Ze mikken daarbij vooral op witte doelwitten, bvb witte auto’s. Het gele goedje plakt, maar het kan afgewassen worden.

11.03.2012
EEN JAAR NA FUKUSHIMA

Na een zeebeving bij Sendai en de daarop volgende tsunami  kwamen een jaar geleden in de kerncentrale van Fukushima de noodstroomgeneratoren onder water te staan. Dat gaf een reeks ongelukken in verschillende reactoren, waaronder explosies van waterstofgas en kernsmelting. Vrijgekomen radioactieve straling besmette een groot gebied. Alle mensen in een perimeter van 30 km rond de centrale moesten geëvacueerd worden, vee diende afgemaakt. Sindsdien is in vele landen het besef gegroeid dat de zgn nucleaire veiligheid een verzinsel is. Ook in ons land en ondanks de dure en voor een deel door de gemeenschap betaalde propaganda van het zgn. Nucleaire Forum. Toch lijken de Belgische machthebbers nog niet bereid om het voorbeeld van bvb Duitsland te volgen en een duidelijke streep te zetten onder het (voor de betrokkenen en wie nog winstgevende) nucleaire avontuur dat een halve bevolking permanent in een gevarenzone doet leven. Wat zit daar achter ?  Ter gelegenheid van een jaar Fukushima lanceerde Greenpeace een campagne om het Nucleaire Forum hieriover op de rooster te leggen…

28.03.2012
MILJARDEN PLANETEN ZOALS DE AARDE

Het vanuit Chili werkende Europees observatorium ESO bestudeerde zes jaar lang 102 “rode dwerg” -sterren : 9 ervan bleken een grotere versie van de aarde te bevatten en 2  lagen in de “leefbare zone”, het gebied waar vloeibaar water kan voorkomen. Bij uitbreiding betekent dit dat er in ons sterrenstelsel tientallen miljarden van dit soort planeten kunnen zijn en daarvan al een honderdtal in de nabijheid van onze zon.

12.04.2012
BRUSSEL ST.GOEDELE : 3 SLECHTVALKEN UITGEVLOGEN

In de noordertoren van de Brusselse Sint-Michiels/Sint-Goedelekathedraal zijn na een eileg begin maart weer 3 slechtvalken geboren. Einde mei waren ze vliegvlug. Het slechtvalkenpaar broedt daar nu voor het 8ste jaar op rij, er kwamen al 29 jongen uit.

(www.slechtvalken.be)

23.04.2012
WITTE ORKA

Russische FEROP-wetenschappers (Far East Russia Orca Project)  hebben een witte orka gespot bij de  Komandorski-eilanden voor de kust van Kamtsjatka (Beringzee). In het verleden gebeurde dat al meer, maar hier gaat het om het eerste volwassen dier, een ca.16 jaar oud mannetje met een volgroeide rugvin van ruim 2 meter.  Of het een albino betrof was niet duidelijk. De orka trok op met 12 “gewone” familieleden. Voor meer info, ook over de FEROP-activiteiten : www.russianorca.com.

10.05.2012
EET MEER KWAL

Aan de resto’s van de Gentse unief eten ze deze week toast met Koreaanse kwallensalade. Een voorproefje naar 2050 toe : indien de overbevissing voortgaat tegen het huidige tempo is de kwal dan het enige duurzame alternatief. De kwal heeft wel geen smaak, maar ze is een goede bron van proteïnen. En toast met kwal is vandaag alleszins te verkiezen boven een broodje tonijn. Die met uitsterven bedreigde vis is dan weer door de Antwerpse unief van het menu geschrapt…

30.05.2012
SCHAUVLIEGE GEEFT UPLACE MILIEUVERGUNNING

Vlaams minister van leefmilieu, natuur en cultuur Joke Schauvliege (CD&V) besliste in beroep (uitgaande van Uplace en de gemeente Machelen) en op basis van de haar voorgelegde adviezen + Project-MER om de NV Uplace een milieuvergunning te verlenen voor de exploitatie van een megashoppingcenter te Machelen.  Aan de vergunning worden bijzondere voorwaarden inzake afvalwater, geluid enz. gekoppeld. Ook de verbintenissen, aangegaan door de exploitant  wat de mobiliteit en de ontsluiting betreft, worden als bijkomende voorwaarden opgelegd. Schauvliege wees er op dat de gemeente Machelen in september 2010 al een vergunning voor een handelsvestiging verleende en dat Vlaams minister van ruimtelijke ordening Philippe Muyters (N-VA)  in oktober 2011 een stedenbouwkundige vergunning gaf aan Uplace, hoewel de provincie Vlaams-Brabant in september 2011 de milieuvergunning had geweigerd.

De milieubeweging reageerde fel teleurgesteld. Zij blijft bezwaar hebben tegen het feit dat Uplace bvb extra verkeer gaat aantrekken naar de Brusselse Ring, met nog meer fijn stof, meer lawaai enz. Een winkelcentrum dat je quasi alleen met de auto kan bereiken gaat in tegen de grote milieu- en mobiliteitsuitdagingen van vandaag , stelt ze. De voordelen zijn hier voor de privé-investeerder, de nadelen voor de samenleving : onverantwoord beleid van de minister en van de regering. De Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen, de Brusselse Raad voor het Leefmilieu en Greenpeace trekken naar de Raad van State om de beslissing van Schauvliege te laten vernietigen. Ook de middenstandsorganisatie Unizo en de burgemeester van Leuven Lowie Tobback zijn  dat van plan.

P.S. Op 18 december geraakte bekend dat de Raad van State de milieuvergunning voor Uplace opschort , omdat er vooralsnog geen duidelijkheid is over de vergunningen voor de mobiliteitswerkrn rond Vilvoorde (voor trams, bussen, auto’s) …

Meer info : persdienst.schauvliege@vlaanderen.be

06.06.2012
VENUSOVERGANG

Een zeldzaam hemels spektakel was er op woensdag 6 juni te zien , wanneer de planeet Venus als een gitzwart schijfje precies voor de zon langs schoof. Een zgn. Venusovergang doet zich alleen voor als de planeet tussen de zon en de aarde door beweegt en daarmee precies de ecliptica, het baanvak van de aarde, snijdt. De vorige overgang vond plaats in 2004, de volgende pas in december 2117 ! En helaas was er in onze streken niks van waar te nemen door de compacte bewolking…  Anno 1761 vormde de Venusovergang het decor voor de eerste grootschalige internationale astronomisch-wetenschappelijke samenwerking. Van Siberië tot de Stille Oceaan werd de duur gemeten van de overgang tussen het “tweede contact” (het moment dat de planeet zich volledig binnen de zonneschijf bevindt) en het “derde contact” (wanneer de planeet voor het eerst weer contact maakt met de rand van de zonneschijf) , in de hoop tot een meting te kunnen komen van de AE ofte Astronomische Eenheid, de afstand van de aarde tot de zon. Dat lukte eigenlijk pas in 1885 en inmiddels weet iedereen dat die AE zowat 150 miljoen kilometer is. In 2012 biedt de Venusovergang dan weer mogelijkheden om dichtbij de methoden te testen, ingezet bij de zoektocht naar verre exoplaneten. Door te kijken naar veranderingen in de intensiteit van het zonnelicht wanneer een aardachtige planeet als Venus passeert, weet men ook voor verre waarnemingen beter waar men op moet letten…

08.06.2012
WORLD OCEANS DAY

In 2008 besloten de VN, ingaand op een Canadees voorstel tijdens Rio 1992, om van 8 juni voortaan een World Oceans Day (WOD) te maken. Voor 2012 is het thema Youth : the Next Wave for Change. Er zijn 430 events gepland in 55 landen. In Brugge houdt het Vlaams Instituut voor de Zee op 8/6 een studieavond en lanceert het een Zeekrant. Op 10/6 organiseert Seafirst een studiedag over biodiversiteit en visserij in het Instituut voor Natuurwetenschappen.

www.worldoceansday.org, www.worldoceannetwork.org

15.06.2012
ASTEROIDE LANGS AARDE

De asteroïde 2012 LZ1, 500 m groot, zoefde in de ochtend van 15 juni op 5 miljoen km afstand  van de aarde, d.i.14 x de afstand aarde-maan. Ze werd pas begin van die week ontdekt…

www.slooh.com

20-22.06.2012
RIO+20

Op woensdag 20 juni 2012 startte om 10 u in Pavilion 5 van het Riocentro Convention Centre aan de Avenida Salvador Allende in Barra de Tijuca (Rio de Janeiro, Brazilië)  de United Nations Conference on Sustainable Development Rio+20, onder leiding van de wel wat omstreden Chinese diplomaat Sha Zukang. Deze “Top van de Aarde” volgt op de twintig jaar geleden ook in Rio gehouden UNCED (United Nations Conference on Environment and Development) en tien jaar na de World Summit on Sustainable Development (WSSD) in Johannesburg.

De bedoeling was om in deze crisistijd de begrippen  duurzaamheid en duurzame ontwikkeling (begin jaren 1980 gelanceerd door de Internationale Unie voor Natuurbehoud IUCN,  Natuur 2000 was daar bij )  terug centraal te stellen : zowel de milieukanten ervan als de sociale en de groeneconomische.  Toch zal een “groene” economie niet volstaan om alle problemen op te lossen.  De Verbruikersunie wees in de juni-editie van Test Aankoop nog op een paar moeilijke, bvb de privatisering van essentiële hulpbronnen en de daadloosheid van politiekers en fabrikanten/dienstenleveranciers. Een duurzame productie en consumptie is vaak nog te ver weg…  Daarnaast is er ook het wantrouwen van de “basis” tegenover al deze internationale conferenties die in de praktijk en over de decenniën gezien heel weinig aarde aan de dijk brengen (zie ook het artikel over de groene filosofie van Roger Scruton elders in deze Nieuwsbrief).

De meeste deelnemers keerden eerder teleurgesteld terug naar huis, omdat de conferentie geen concrete engagementen opleverde. De Belgische minister Magnette had het over een slottekst zonder enige ambitie. En dat terwijl overal, ook bij ons, de ecologische voetafdruk maar groter wordt…

Meer info : www.uncsd2012.org

04.07.2012
DOEL 1/2 DICHT, TIHANGE 1 OPEN

Op voorstel van Staatssecretaris voor Energie Melchior Wathelet besliste de Belgische regering vandaag om de oude kerncentrales Doel 1 en Doel 2 (°1975) aan de Schelde in april 2016 effectief te sluiten, zoals al in 2003 afgesproken. De Waalse kerncentrale Tihange aan de Maas zou nog tot in 2025 open blijven, mits o.m. betere bescherming tegen aggressie. Beheerder Electrabel moet 20% van de nucleaire productie ter beschikking stellen van concurrenten om de prijzen te doen dalen : wat volgens de partij Groen helemaal niet zeker is. Groen wees er op dat de dominantie van de nucleaire energie op deze manier alvast wordt verstevigd… Wathelet wil verder financiële steun geven aan de zieltogende nieuwe gascentrales. Een raar compromis. Bevreemdend was ook het standpunt van de Vlaamse N-VA partij, die ondanks alles Doel 1 en 2 absoluut open wou houden !

04.07.2012
HIGGS-BOSON WAARGENOMEN

Op het CERN-Instituut te Genève werd vandaag het subatomaire higgs-bosondeeltje waargenomen (125-126 gigaelectronvolt) ! Het deeltje werd al in 1964 “beschreven” door Peter Higgs en daarvoor nog door de ULB-wetenschappers Robert Brout en François Englert. Het higgs-deeltje zou verklaren waarom elektronen, protonen en neutronen een massa hebben. Het CERN-onderzoek terzake vergde een investering van miljarden euro.

23.07.2012
JONGE REUZENHAAI BIJ DE PANNE

Voor de kust van De Panne zag een surfer op 23 juli een jonge reuzenhaai van 2 m. Vorige jaren werden nog wel reuzenhaaien gezien in onze buurt : op 21.10.2011 bij de Bligh Bank en in 2009 bij Ameland bvb. Na de walvishaai is de reuzenhaai de grootste levende vis op aarde. Volwassen kan ie 8 m worden, uitzonderlijk 12 m. Hij meeft normaal dieper in koude en gematigde zeeën, maar komt bij warmer weer wel eens naar de oppervlakte, vandaar zijn bijnaam “zonnebaderhaai”. Reuzenhaaien zijn planktoneters en dus niet gevaarlijk, maar wel bedreigd door de schuld van visserij en haaienjacht, ze staan op de Rode Lijst van de IUCN.

03-04.08.2012
ABSOLUTELY FREE FESTIVAL GENK

In de overdaad aan schromelijk dure en vervuilende zomer-muziekfestivals lijkt er toch nog een uitzondering te bestaan : het AFF op de Genkse C-Mine locatie, dat zich in het teken zet van ecologisch feesten. Het is gratis, maar je wordt wel geacht bij de ingang 3 lege batterijen te deponeren.

14.08.2012
CERN BEREIKT 5,5 BILJOEN GRADENTEMPERATUUR

Op de Quark Matter 2012 International Conference in het Omni Shoreham Hotel te Washington was er temperatuurnieuws. Tijdens het ALICE-experiment ( = A Large Ion Collider Experiment) is bij de Large Hadron Collider van het CERN een quark-gluonplasma gecreëerd door loodionen te laten botsen : een subatomaire soep en een unieke staat van de materie waarvan gedacht wordt dat ie onmiddellijk na de Big Bang voorkwam. Dat plasma was 38% heter dan het vorig record, een plasma van 4 biljoen graden dat in 2010 gecreëerd was in het Brookhaven National Laboratory te New York.
(http://aliceinfo.cern.ch)

14.08.2012
BULTRUG IN ROTTERDAM

Aan de ingang van de Rotterdamse haven werd een bultrug gespot. Het was niet de eerste waarneming van bultruggen in Nederland.

16.08.2012 – 13.09.2012
SCHEURTJES IN DOEL 3 en TIHANGE 2

Deze zomer werden bij een controle duizenden kleine scheurtjes ontdekt in de afsluitkleppen van de reactorkuipen van de kernreactoren Doel 3 en Tihange 2, zoals 22 andere reactorvaten wereldwijd een product van de al niet meer bestaande Rotterdam Droogdok Maatschappij en goed voor 15 à 20% van het stroomverbruik in België. De reactoren werden daarop stilgelegd en verder onderzocht. In feite waren er al in 1979 scheurtjes ontdekt die bij gebrek aan apparatuur niet verder bekeken werden. Willy De Roovere, de huidige baas van het Federale Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) die destijds de opstart van Doel 3 leidde, herinnert zich daar zogezegd niks over en minimaliseert dat nu… Begin december 2012 beweerde uitbater Electrabel dat de scheurtjesreactoren volgens een eigen onderzoek veilig werden bevonden. O.m. een team van internationale experts gaat dat Electrabelonderzoek tegen het licht houden. Ondertussen moet er wel elektriciteit uit het buitenland worden aangevoerd (Netbeheerder Elia maakte al een afspraak om de grensoverschrijdende stroomtransportcapaciteit tussen Nederland/Duitsland en België te verhogen tot 3500 megawatt) en dat blijkt niet erg naar de zin te zijn van GDF Suez, het Franse baasbedrijf van Electrabel en van onze Electrabelgezinde politiekers…

27.08.2012
NOG NOOIT ZO WEINIG IJS OP DE NOORDPOOL

Tot half september blijft het arctisch zeeijs ( = bevrozen zeewater) op de Noordpool smelten. Maar nu al is duidelijk dat er nog nooit zo weinig ijs was sedert 1979. Nochtans is het geen bijzonder warme zomer geweest. De recordlaagte lijkt wel het gevolg van verschillende warme zomers op rij. De ijskap is blijkbaar fundamenteel aan het veranderen door de opwarming van het klimaat : de dikke component van de ijskap ofte het meerjarige ijs geraakt definitief kwijt en hoe dunner de ijskap, hoe moeilijker het gesmolten ijs weer bevriest in de winter …
(Bron : National Snow & Ice Data Center, University of Colorado, Boulder/USA)

01.09.2012
VAARWEL AAN DE LAMP DIE KAPOT MOEST

De gloeilamp : ze produceert licht uit electriciteit door een gloeidraad in een zuurstofarme glazen bol te verhitten met een elektrische stroom. Al begin de 1800-jaren werd hiermee geëxperimenteerd, de eerste gloeilamp werd in 1854 gemaakt door Heinrich Göbel (Edison kwam er pas 25 jaar later mee af !), ze brandde 400 uur. Alles bij elkaar bleef het rendement van een gloeilamp tot vandaag erg laag : bij een 100W-lamp wordt slechts 5 watt omgezet in zichtbaar licht, de rest gaat verloren in de vorm van onzichtbare stralingswarmte, infrarood licht. Ter vergelijking : het rendement van een spaarlamp is ca.40%, van een LED-lamp 50%, van een TL-buis 65%. Wie 1 gloeilamp van 40W 3 uur per dag laat branden, betaalt daar per jaar 10 € voor, aanschafkosten niet meegerekend; een LED-lamp kost onder dezelfde omstandigheden 2 € per jaar, aanschafkosten niet meegerekend.

Volgens eigen beweren bekommerd om die energie-efficiëntie, vaardigde de Europese Commissie op 18.03.2009 haar Verordening EG244/2009 uit om de gloeilamp per 01.09.2012 definitief uit de winkels te halen. Dat zou een energiebesparing à 40TWh (= het energieverbruik van alle Benelux-huishoudens) of 15 miljard kilo CO2 moeten opleveren.

Maar lag het allemaal zo simpel ?

Nooit eerder drong een Europees verbod zo bliksemsnel door in onze huiskamers. Achter de schermen blijkt er nu veel bekokstoofd, onder impuls van de European Lamp Companies Federation (ELC) en de Philips-lobby bij de EC. Al van het begin van de jaren 2000 maakten die zich op voor een gloeilampverbod. Ze wilden vooral van de gloeilampen af omdat die niet genoeg meer opbrachten, ze wilden de consument naar nieuwe “high awareness”-producten pushen waarvoor ie meer geld moest uitgeven : in casu halogeenlampen en LED-lampen. Halogeenlampen verbruiken na de gloeilampen de meeste energie, maar Philips stopte veel geld in de ontwikkeling van die technologie. Terwille van hun return on investment kregen ze de EC zo ver dat een halogeenlampverbod er niet voor 2016 komt. Om het gloeilampenverbod er dan weer vlug door te duwen werd handig ingespeeld op de tijdsgeest. De klimaatfilm An Inconvenient Truth van Al Gore wint een Oscar in 2007. Duitsland pleit voor een drastische reductie van het energieverbruik, Australië kondigt als eerste land een ban op de gloeilamp af. Onze politiekers laten een unieke kans om op de milieukar te springen niet onbenut : tussen de afronding van de voorstudie tot het officiële politieke besluit zit amper 1 jaar, een record voor de Europese milieuwetgeving. Ter vergelijking : de wettelijke voorschriften voor zuinigere cv-ketels laten al bijna 5 jaar op zich wachten…

Los van die lobby-intriges lijkt de invoering van LED-lampen qua energiebesparing zeker geen slechte zaak, maar er bestaat toch ook heel wat kritiek op. Mensen voelen ze aan als TL-lampen : koud, onpersoonlijk, synthetisch. Er wordt ook op gewezen dat de overtollige warmte die gloeilampen produceren soms nuttig kan zijn als extra-verwarming. Aan de andere kant zijn de meeste milieubeschermers even enthoesiast als de Philips-bonzen (deze wel om andere redenen) over deze snelle realisatie van een ingrijpende milieumaatregel. In Engeland voerde bvb de bioloog dr.Matt Prescott al sedert 2006 een hele antigloeilampcampagne met boeken (hij researchte voor Monbiot : Heat – How to Stop the Planet burning), websites (www.banthebulb.org) en een blog (banthebulb.org). Ook hij is nu in de wolken, maar hij moet er wel doodsbedreigingen voor bijnemen…

Bron : Tonie Mudde in De Volkskrant, 1 september 2012

19.09.2012
GENETISCH GEWIJZIGDE ORGANISMEN (GGO’S)

Op 19 september 2012 publiceert de Franse prof moleculaire bio Gilles-Eric Séralini (gereputeerd vorser aan de unief van Caen) met enkele collega’s de resultaten van hun onderzoek op de effecten van het Monsanto-herbicide Roundup en van genetisch gewijzigde Monsanto-maïs NK603 op de gezondheid van zgn. Sprague-Dawley-ratten op de website van het tijdschrift Food and Chemical Toxicology. De onderzoekers stelden vast dat ratten die de Monsanto-maIs aten meer kankergezwellen ontwikkelden en sneller dood gingen. Na die online publicatie krijgen ze de wind wel bijzonder hard van voor, van de kant van andere wetenschappers en instituten, tot de European Food Safety Authority (EFSA) en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) toe. Een en ander is duidelijk niet van aard om de GGO-bezorgdheid van de consumenten weg te nemen. In Europa worden weliswaar weinig GGO’s verbouwd, maar er worden wel 46 GGO-gewassen geïmporteerd zoals soja (die vooral als veevoer dient : dat zou geen sporen geven in vlees, melk of eieren beweren het VIB en het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen). Het komt er dus op aan toe te zien op de veiligheid van die ingevoerde GGO’s hun toxiciteit, het risico op allergieën. Dat is nog niet zo eenvoudig, het vraagt tests die berekend zijn op een grote complexiteit. Er is ook altijd een risico op neveneffecten. Fabrikanten moeten een gedetailleerde moleculaire beschrijving geven van de genetische wijzigingen in het DNA van de plant en er kan ook bijkomend onderzoek gedaan worden zoals een 90-dagen toxiciteitstest met ratten… Alles bij elkaar blijft veiligheid een relatief begrip en geven zelfs VIB’ers toe dat elke risicoanalyse vooral een beperking van de onzekerheden inhoudt. Zie daarover ook www.vib.be/nl/nieuws/Pages/Wat-zijn-GGO’s-.aspx en voor vragen aan het VIB kan je mailen naar patienteninfo@vib.be.
(Séralini GE, Clair E, Mesnage R, Gress S, Defarge N, Malatesta M, Hennequin D, de Vendômois JS. Long term toxicity of a Roundup herbicide and a Roundup-tolerant genetically modified maize. Food Chem Toxicol., 2012 Nov; 50 (11) : 4221-31)

Bron : Peter Raeymaekers in Artsenkrant 2274, 30 oktober 2012.

04.10.2012
EUROPESE KERNCENTRALES NIET VEILIG GENOEG

Na de kernramp in Fukushima besliste de Europese Commissie om alle 145 kernreactoren in de EU (14 landen, 58 ervan staan in Frankrijk) aan een stresstest te onderwerpen. De resultaten werden vandaag becommentarieerd door de EU-Commissaris voor Energie Günther Dettinger. Die resultaten zijn niet zo geruststellend. Daarom is er dringend een extra-investering van 25 miljard (!) euro nodig voor een betere beveiliging van die centrales… De toestanden variëren natuurlijk van land tot land. De scheurtjes in reactor 3 van de kerncentrale te Doel tonen de noodzaak aan van constante veiligheidscontroles. De noodoefeningen en herstartprogramma’s in Doel en Tihange laten te wensen over. In sommige centrales elders in Europa heeft het personeel amper 1 uur de tijd om bij een stroompanne de kerncentrale veilig te stellen voor een kernsmelting. In Frankrijk zijn de reactoren dan weer onvoldoende beveiligd tegen aardbevingen. Enz. Het onderzoek had overigens nauwelijks aandacht voor de gevolgen van terroristische aanslagen.

05.10.2012
‘S WERELDS SNELSTE RADIOTELESCOOP

Na jaren voorbereiding is op 5 oktober 2012 in de outback van West-Australië de ASKAP (Australian Squatre Kilometer Array Pathfinder) officieel in werking getreden. ’s Werelds snelste radiotelescoop bestaat uit 36 schotels van 12 m diameter en is pakken sneller dan zijn voorgangers. Ter vergelijking : huidige telescopen hebben zo’n 400 verschillende foto’s, 2 jaar observatie en 10.000 u computerbewerkingen nodig om een foto te nemen van een heelal. ASKAP klaart die klus met 2 foto’s en in 5 minuten observatie en berekeningen… Astronomen hopen dat ze met de nieuwe telescoop meer informatie verwerven om de grote raadsels van de sterrenkunde op te lossen, zoals donkere materie, donkere energie en het ontstaan van de eerste sterren en sterrenstelsels.

17.10.2012
WILDLIFE PHOTOGRAPHER OF THE YEAR 2012

Voor de 48ste keer sedert 1965 organiseerden het Londense Natural History Museum en BBC Woldwide deze fotocompetitie. Meer dan 48.000 foto’s werden ingezonden door beroepsfotografen en amateurs uit 95 landen. De competitie kent meerdere onderdelen, daardoor zijn er ook meerdere prijswinnaars : waaronder 2 “overall winners”, een oudere en een jongere. Dat werden dit jaar de Canadese National Geographic fotograaf Paul Nicklen (Keizerpinguïns in de Rosszee, Antarctica) en de Britse tiener Owen Hearn (Rode Wouw). De winnende foto’s zijn tot begin mei 2013 te zien in Museon, Den Haag.

20-21.10.2012
DE ORIONIDEN

De nachten van zaterdag 20 (Nacht v/d Duisternis…) en zondag 21 oktober 2012 betekenen het hoogtepunt van de jaarlijks terugkerende meteorenzwerm de Orioniden, veroorzaakt door stofdeeltjes in de staart van de komeet van Haley, waar de aarde dan doortrekt. De meteoren lijken vanuit een bepaald punt te komen, de radiant, en bij deze zwerm ligt die op het sterrenbeeld Orion : vandaar de naam.

29.10.2012
SANDY

Op maandag 29 oktober 2012 rond 19 u kwam de gevreesde superorkaan Sandy (diameter 1500 km, winden tot 150 km/u in het centrum) aan land in de Amerikaanse staat New Jersey en raasde hij verder door New York, Maryland, Pennsylvania en Connecticut. Er vielen 200 doden en 6 miljoen mensen zaten zonder elektriciteit. In Forked River, New Jersey, ging door het stijgende waterpeil het alarm af in de kerncentrale Oyster Creek Nuclear Generating Station (130.000 bewoners van de 10 miles-zone). Die levert stroom sinds 1969 en is de oudste nog actieve centrale in de VSA. Ze was net uitgeschakeld voor onderhoud. Nog een andere kerncentrale in New Jersey, Salem 1 in Hancocks Bridge, diende stilgelegd en twee in New York gingen automatisch uit. In Lower East Side/Manhattan, New York, ontplofte een transformatorstation. Door de klimaatsverandering vallen in de toekomst nog meer orkanen te vrezen…

P.S. Een randopmerking. Binnen afzienbare tijd valt zoiets ook bij ons ter verwachten, een stijging van het Scheldewater met 2 meter bvb. Ook bij de kerncentrale van Doel. Wat gaan onze goedbetaalde politiekers daar aan doen ? Of niet doen, met een 2de Fukushima tot gevolg ? In de 20 km-zone woont er hier wel een beetje meer volk…

15.11.2012
BP BETAALT 4,5 MILJARD DOLLAR VOOR OLIERAMP 2010

Het is al van april 2010 geleden dat een ontploffing van het BP-boorplatform Deepwater Horizon er voor zorgde dat 87 dagen lang 4,9 miljoen vaten olie in de Golf van Mexico stroomden ( = 311 olympische zwembaden). Na veel onderhandelen kreeg BP, schuldig aan 14 overtredingen, nu gedaan dat de Amerikaanse federale justitie en de beurswaakhond SEC afzien van strafrechtelijke vervolging. Over een periode van 6 jaar gaat het bedrijf 4,5 miljard dollar ofte 3,5 miljard euro compensatie dokken : de hoogste schadevergoeding in de Amerikaanse geschiedenis. Zowat 2,4 miljard dollar gaan naar de National Fish & Wildlife Foundation. BP erkent ook dat het verantwoordelijk is voor de dood van 11 werknemers en gaat de veiligheid op zijn boorplatforms en bij het boren in diep water verbeteren…

17.11.2012
PURPERSLAK TERUG

Op de rotsblokken langs de westelijke havenmuur van Zeebrugge werden terug tientallen levende purperslakken en honderden eikapsels (voortplanting !) gevonden. De soort verdween in 1981, allicht onder invloed van het gebruik van aangroeiwerende ofte antifouling verf op schepen die tributyl-tin bevat en die van vrouwtjes mannetjes maakt. Tributyl-tin werd in 2003 definitief verboden door de Rotterdam Convention on the Prior Informed Consent Procedure for Certain Hazardous Chemicals and Pesticides in International Trade. Nogal wat purperslak-habitats bij strandhoofden geraakten ook gewoon begraven bij strandophogingen zoals die in Westkapelle/Zeeland anno 2008 en onlangs nog te Wenduine. De purperslak staat op de lijst van bedreigde soorten van de Oslo-Paris OSPAR Convention for the Protection of the marine Environment of the North-East Atlantic.

26.11.2012
VN-KLIMAATTOP DOHA START MET PESSIMISME

Van 26 november tot 7 december wordt in het pompeuze Qatar National Convention Centre te Doha in het steenrijke maar ook waanzinnig vervuilende oliestaatje Qatar de 18de sessie gehouden van de Conference of the Parties van de United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC, °1994) en de 8ste sessie van de Conference of the Parties to the Kyoto Protocol (°1997). Onderhandeld gaat worden over een werkplan om tegen 2015 een klimaatpact te sluiten dat in 2020 in werking moet treden en dat misschien de grootste vervuilers ( = China, de VSA en India) zal verplichten hun CO2-uitstoot te verminderen. Maar die vervuilers geven alsnog geen krimp en ook vele andere landen zoals Rusland, Canada en Japan zijn eigenlijk niet geïnteresseerd : zij doen niet eens meer mee met een verlengd Kyoto-protocol, tot nu het enige bindende akkoord over uitstootreductie. De landen die dat wél willen zoals de EU zijn verantwoordelijk voor amper 15% van de wereldwijde uitstoot… Allemaal erg verontrustend, want wetenschappers vrezen dat de wereld op weg is om tegen het einde van deze eeuw 4°C warmer te worden, terwijl die opwarming niet meer dan 2 graden zou mogen bedragen. Dat wil zeggen dat delen van de aarde tegen dan onleefbaar zullen zijn !

07.12.2012
PLANTENTUIN MEISE VLAAMS (?)

Hoewel het al in 2001 was afgesproken via de beruchte Lambermontakkoorden dat de Plantentuin te Meise (92 ha, 184 vaste medewerkers, 110.000 bezoekers) naar Vlaanderen zou gaan en de Vlaamse belastingbetaler daar al veel geld voor betaalde aan het franstalige gemeenschapsonderwijs, is dat pas vandaag afgehandeld geraakt op een speciale ministersbijeenkomst te Namen. In de raad van bestuur worden 5 leden aangeduid door de Vlaamse regering, 2 door de wetenschappelijke raad en 2 door de franstalige gemeenschapsregering… De Vlaamse belastingbetaler zal binnenkort opnieuw in zijn/haar zak kunnen tasten, want door die 11 jaar impasse is er in Meise niet veel meer gebeurd en verkeren de serres bvb in een erbarmelijke toestand.

08.12.2012
MAGER RESULTAAT DOHA

Hoewel er tot en met 7 december serieuze vrees bestond dat de hele klimaatconferentie te Doha/Qatar de zoveelste milieuflop zou worden, is er op de eindmeet toch ingestemd met een voorstel om het Kyoto-protocol (dat einde 2012 afloopt) te verlengen tot 2020. Het nieuwe akkoord bevat wel geen strengere C02-uitstootlimieten, nodig om de wereldwijde opwarming van de aarde tot minder dan 2 °C te beperken. En “Kyoto 2” bindt ook alleen maar de EU, Australië en een tiental andere industrielanden, die slechts goed zijn voor 15 % van de uitstoot ! Grote staten zoals de VSA, Rusland, China, India, Japan en Canada treden of blijven buiten het protocol. In 2015 wordt verder gepraat over een breder akoord dat voor alle landen zou gelden. Dixit J.P. van Ypersele de Strihou, ondervoorzitter van de IPCC : “Hier werden zowat 1/50 van de nodige maatregelen genomen”. Margevraag : is dat al dat C02-vliegverstoken naar een van de meest milieuvervuilende landjes ter wereld waard geweest ? Er waren 17.000 deelnemers… De klimaattop van december 2013 zal gehouden worden te Warschau in Polen, de grootste antracietproducent in de EU, een land dat alleen aan zichzelf denkt en dat elk EU-voorstel saboteert om de broeikasgassenuitstoot te beperken !

12.12.2012
BULTRUG JOHANNES : STUCK WILLY…

Op een zandplaat bij de Razende Bol tussen Texel en Den Helder ontdekte een kitesurfer een gestrande jonge bultrugwalvis van 12 m en 20 ton. Het dier kwam nog een keer los maar zwem zich snel terug vast. Daar het gewicht van zijn lichaam meer en meer op de vitale organen drukte was de bultrug ten dode opgeschreven : hij was reeds te zwak voor de niet al te handige reddingspogingen van o.m. Ecomare. Aan een aantal vrijwilligers werd ook verboden het op een andere manier te proberen. Tegen dat alles rees fel protest van Sea Shepherd en van het zeehondencentrum te Pieterburen. Op 16 december werd Johannes dood verklaard.

P.S. Aan de Nederlandse kust worden er regelmatig bultruggen gespot, dit jaar bvb op 30 mei (tussen Texel en Vlieland) en op 14 augustus (monding Rotterdamse haven) . Bij ons : in maart 2006 bij Nieuwpoort, dood, en in oktober 2011 bij de Thornton/Zeebrugge, levend.

19.12.2012
BEWOONBARE PLANEET ?

Rond Tau Ceti, een ster in het sterrebeeld Cetus (Walvis) die op onze zon lijkt en die slechts 11,9 lichtjaren van de aarde verwijderd is (= met het blote oog zichtbaar) heeft een astronomenteam o.l.v. Mikko Tuomi van de University of Hertford 6 planeten ontdekt. Die planeten zijn 2 à 6 keer groter dan de aarde, één ervan zou 5 keer groter zijn en in de zgn. Goudlokjeszone liggen, een “leefbare” zone waarin de temperatuur zo is dat water niet bevriest of verdampt : zulks maakt het leven zoals wij het kennen mogelijk…

24.12.2012
DIRECTEUR DOEL NOEMT KERNENERGIE ONAANVAARDBAAR

Ir.Willy De Roovere, voormalig directeur van de kerncentrale van Doel en daarna topman van de nucleaire waakhond FANC wees er in een radio-interview dd 24 december 2012 op dat het risico, verbonden aan nucleaire energie, niet langer maatschappelkijk aanvaardbaar is : we moeten dringend andere vormen van energie verkiezen volgens hem. Al was het maar om de enorme onveiligheid. De Roovere wees o.m. op de 20 km-zone die na Fukushima 78.000 bewoners ontheemde (en die mogen zich gelukkig prijzen dat hun niks ergers overkwam). Een soortgelijk accident met Doel zou eventjes 900.000 mensen treffen !
Wansmakelijk was de onmiddellijke reactie van het zgn.Nucleaire Forum op het interview. Dat NF meende gewoon de waarschuwing van De Roovere te kunnen minimaliseren en op te kunnen komen voor de ‘veilige’ 30 jaar oude Belgische kerncentrales… Waar zal het N.F. zijn wanneer Doel ooit Fukushima zou worden ??

P.S. Het spijtige bij dit alles is dat onze politiekers zulke waarschuwingen reeds in 1970 kregen, maar dat ze er geen van alle oor voor hadden ! En nu ?

29.12.2012
NAT JAAR

Het jaar 2012 was het natste in 10 jaar tijd. Einde december was al 955 mm neerslag per vierkante meter gemeten in Ukkel, normaal is dat 852 mm. En de maand december 2012 wordt de natste maand sinds het begin van de metingen in 1833 : 173 mm, zowat het dubbele van normaal. Evolueren we naar natte jaren ?

31.12.2012
WARM JAAR

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA plaatst 2012 op de 9de plaats van de warmste jaren op aarde sinds 1880. De gemiddelde temperatuur bedroeg 14,6 graden. Het voorbije jaar was ook het 36ste op rij met een globale temperatuur die hoger was dan de gemiddelde temperatuur in de 20ste eeuw. Volgens de NASA zijn de temperaturen van 2012 (voor de VSA het warmste jaar ooit) opnieuw een illustratie van de opwarming van de aarde.