Milieu

WALEN TEGEN VLAMINGEN OVER MOORD OP DE SCHELDE, SEPTEMBER-OKTOBER 2012

Op maandag 24 september 2012 meldt de yachthaven van Kerkhove a/d Schelde (Avelgem) massale vissterfte vanaf de grens met Wallonië. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) vraagt na onderzoek meteen informatie aan het voor haar ontoegankelijke Waalse Gewest. Maar de Walen presteerden het om dagenlang niet of nauwelijks te reageren. Ondertussen drijft een wolk van 15 km (!) afvalwater over de Schelde richting Gent, halen brandweer en civiele bescherming meer dan 10 ton dode vis uit het water : gestorven door acuut gebrek aan zuurstof. Ter hoogte van Avelgem, net voorbij de grens, blijkt de Schelde zo goed als biologisch dood. En dan start er een hele komedie.

Op woensdag 3 oktober nog melden kabinetsleden van de Waalse milieuminister Henry (van Ecolo,Waalse Groenen) tijdens een vergadering met Vlaams milieuminister Schauvliege dat er iets mis ging bij het voedselverwerkende bedrijf Cosucra in Warcoing/Warkonje, dat een lozingspijp heeft in de Schelde, één kilometer voor de Vlaamse grens. Volgens Cosucra was accidenteel een waterige suikeroplossing overgelopen naar de Schelde. Het mankement werd ontdekt kort na de eerste meldingen van de Vlaamse kant. Dat komt overeen met het vermoeden van de VMM-onderzoekers die aan een suikerachtig afvalproduct dachten, waarschijnlijk uit de voedselindustrie. Schauvliege kondigt in het Vlaams Parlement aan dat juridische stappen zullen worden gezet.

Maar op 5 oktober haalt Henry ineens bakzeil, op basis van een paar duidelijk er bij gesleurde, niet relevante metingen op 4 oktober, elf dagen na de ramp. Volgens hem ligt de bron van de vervuiling nu ineens niet meer in Wallonië, maar wel in Vlaanderen ! En de directie van Cosucra is er als de kippen bij om het voordien geslagen mea culpa terug in te trekken… Begin maar te raden wat hier weer achter zit. En de vraag te stellen hoe eerder Waals dan groen de Waalse Groenen eigenlijk wel zijn.

P.S. Nog een andere, misschien naieve vraag : heeft geen enkele van die toegewijde VMM-onderzoekers er dan op 24 of 25 september niet aan gedacht om even privé/op eigen houtje de grens over te steken en te meten wat er nauwelijks een kilometer verder gebeurde ? Dat zouden veel milieubeschermers nl. gedaan hebben.

WAT IS DAT MET HET LUCHTBELEID IN VLAANDEREN? 
MEDISCHE MILIEUDENKTANK OOK TEGEN HET GROENBELEID VAN NATUURPUNT EN ANB

Er is geen kanker in Vlaanderen die niet met het milieu te maken heeft (dixit dr. Nic Van  Larebeke, specialist kankerpreventie UG). In dat verband wordt de impact van zelfs lage dosissen fijn stof nog altijd schromelijk onderschat. Van de nietrokende Vlamingen sterft tot 12,5 % aan kanker als gevolg van deze milieuvervuiling : jaarlijks 10.000 dodelijke longkankers per miljoen inwoners en daarnaast zijn er nog de hart- en vaatziekten (bron : Steunpunt Milieu en Gezondheid). 

De situatie is erger dan in het Duitse Ruhrgebied, overal maar specifiek in de provincies Antwerpen en West-Vlaanderen, daalt de levensverwachting.  Al tijden waarschuwen medici (= ervaringsdeskundigen)  voor de escalarende fijnstofpathologie, maar de mensen die betaald zijn om er wat aan te doen – onze ministers, politici, ambtenaren – presteren niet meer dan wat mondwerk (prof. Wilfried De Backer, pneumoloog en specialist fijn stof , na UA-metingen bij de Antwerpse tunnels)…
De Vlaamse Milieumaatschappij ofte VMM hanteert veel lagere sterftecijfers, met ontkenning van bvb EU-studies die het fijn stof in Vlaanderen meer dan zorgwekkend noemen. 

En het huidige  overheids-nonbeleid blijft tegelijkertijd maar infrastructuurplannen gedogen die Vlaanderen reduceren tot één grote astma-inductiezone : puur autogerichte nieuwe shoppingsmails (Uplace, terwijl de toekomst van die complexen nu al een grote vraag wordt !), nieuwe kantoorgebouwen  langs ring- en invalswegen (KBC), nieuwe woongebieden voor jonge gezinnen langs NO2-wegen (Antwerpen), het toelaten van zwaar dieselverkeer langs speelpleinen (Wingene) etc.

Een groep bezorgde clinici onder leiding van sportarts Christophe Depamelaere richtte in 2011 een denktank op, waar ook oud N2000-lid prof.Dirk Avonts (UG) lid van is. Zij pleiten voor de invoering van een luchttoets bij infrastructuurwerken,  voor een herwaardering van Vlaanderens schaarse bossen en een totale herziening van de “verdieselende” autofiscaliteit.
Inzake de dieselmotoren vragen zij vooral aandacht voor de hogere stikstofdioxide-uitstoot (NO2) en minder voor de lagere CO2-uitstoot. Dieselmotoren stoten 40-50 keer meer fijn stof uit dan benzinemotoren. In dit land bestaat 3/4 van het wagenpark uit diesels, omdat het fiscaal beleid van de overheid de aankoop ervan aanmoedigt.

Bij infrastructuurwerken zou er vooraf een “luchttoets” moeten komen : analoog aan de “watertoets”  die de burgers moet beschermen voor wateroverlast, zou deze luchttoets vooral kinderen en ouderen vermijdbare luchtverontreiniging kunnen besparen. Het Milieueffectenrapport (MER) dat tot nu bij projecten met een impact op het leefmilieu dient opgesteld, zou normaal ook oog moeten hebben voor de lucht, maar in de praktijk wordt de impact op de gezondheid nauwelijks  of niet meegewogen…
Maar hetgeen dr. Depamelaere & Co nog het meest dwarszit is de hoge zuurstofnood in Vlaanderen, de povere kwaliteit van ons bosareaal en het gebrek aan weerwerk bij lichtzinnige ontbossing voor  -opnieuw- infrastructuurwerken (Oosterweel), ongepast heideherstel of onzinnige exootvegetatie-bestrijding .  Medisch gezien vinden zij alle afkap van bos in Europa’s minst beboste en meest luchtvervuilde regio totaal absurd. Snelgroeiende uitheemse bomen vinden zij een efficiënte CO2-vastlegging  hebben en een belangrijk fijnstofafvangend effect . Depamelaere : Het is nu niet het moment om ons schaarse groen te kappen, ook al is het uitheems.

Moreel gesteund door de vzw Ademloos (www.ademloos.be) publiceerden ze in het medisch Roularta-tijdschrift De Specialisten nr.67 van 19 oktober 2011 een hoofdartikel waarin zij stevig van leer trekken tegen het groenbeleid van de vzw Natuurpunt  die kostbare oude bossen doet sneuvelen voor heideherstel en die verwoed aan exotenbestrijding doet. En tegen het Vlaamse bosbeheer (ANB), dat geen oog heeft voor  de link bomen-luchtkwaliteit.

Het bosareaal in Vlaanderen bedraagt 2,3%. Een hectare bos (= 1000 bomen) is goed voor 100.000 m³ CO2-vastlegging. Om de kap van 1 ha oud bos te compenseren moeten 15 ha nieuwe bomen worden aangeplant…  Verdere ontbossing is  in elk geval medisch onverantwoord. En aangezien de CO2-vastleggingscapaciteit  samenhangt met de groeikracht van de boom is het ook niet verstandig om inlandse soorten aan te planten. Van voornoemd Vlaams bosareaal bestaat vandaag 42% uit buitenlandse soorten : Amerikaanse eik, Canadapopulier etc. Ze werden destijds aangeplant omdat ze sneller groeien en vlugger voor hout zorgen.  Canadapopulieren vangen niet alleen veel wind maar ook meer pollutie. De ene boom is de andere niet. Een te dicht bladerdek is niet wenselijk omdat zo minder stof wordt opgevangen. Ideaal is een “porositeit” van 60% en aanplant op 100-200 m van een drukke verkeersweg. Jammer genoeg wordt daar in Vlaanderen helemaal geen rekening gehouden, stelt de denktank…

(Zie ook Artsenkrant 2242 van 15.05.2012)

ALGEMEEN MILIEUNIEUWS

GROEI, DUURZAAMHEID, AFVAL

De Witrussisch-Amerikaans-joodse econometrist Simon Kuznets (van “Kuznets Curve”) veronderstelde reeds zowat 70 jaar geleden dat in industrielanden de consumptie van energie en materialen aanvankelijk uit de hand loopt maar dat daarna, eens een bepaald niveau is bereikt, investeringen volgen in meer duurzame bronnen en dat er dan efficiënter met materialen en grondstoffen wordt omgesprongen.
Volgens de Britse milieu-auteur Chris Goodall blijkt dat alvast de realiteit te worden in Groot-Brittannië. Sinds 1900 is het gebruik van basisgrondstoffen daar almaar toegenomen en zijn mensen er ook steeds meer goederen gaan kopen, met een uitdijnende afvalberg als gevolg.  De economie is 3 x zo stevig geworden en de bevolking is toegenomen. Tussen 2001 en 2003 schijnt er echter een piek bereikt te zijn. Voor constructiemateriaal is er een daling van 4% tussen 2000 en 2007, voor water 8%, voor papier 18%, voor voeding 3%, voor meststoffen 50%, voor energie 3%, voor huishoudelijke afval 5%. Er zijn minder auto’s (-10%) en minder afgelegde kilometers (-1%).
Eenzelfde patroon tekent zich af in andere Europese landen. In de EU was de energieconsumptie van de gezinnen in 2009 bvb 9% lager dan in 2000. In België  daalde het elektriciteitsverbruik van de huishoudens in 2011 met 2,5% in vergelijking met 2010…
Problemen blijven er wel door de Chinese en Indiase explosies en inzake de zeldzame metalen, door de grotere inzet van spaarlampen, windturbines en hybride wagens.  Verdere recyclage is hier de boodschap : de EU verplicht tegen 2019 hergebruik van 65% van het elektronisch afval.

HERKOMST-GESJOEMEL

Komt onze palmolie echt van een duurzame plantage ? Is er niet gesjoemeld met de herkomst van mijn honing ? Het checken van echtheid was tot voor kort niet eenvoudig. Onderzoekers van de Wageningse unief (www.wageningenur.nl) ontwikkelden met Europese collega’s een trefzekere methode die de oorsprong van producten vaststelt. Door de verhouding tussen lichtere en zwaardere isotopen in een product te vergelijken met de isotopenkaart van het gebied wordt duidelijk of die peperdure olijfolie wel degelijk uit dat ene Toscaanse dorpje komt…
(www.wur.nl/NL/nieuwsagenda/dossiers/Isotopenkaart.htm)

MILIEUBEWEGING VERGRIJST

Hier te lande en ook in de omgevende landen (Nederland, Duitsland) beginnen natuur- en milieu-activisten zich zorgen te maken over de veroudering door de te geringe instroom van overtuigde jongeren en vooral om het gebrek aan bereidheid van jongeren om zich voor langere tijd vast te leggen aan een bepaalde organisatie. De leeftijd van de leden van de meeste natuur- en milieuverenigingen ligt tussen de 45 en 70 jaar. Aan initiatieven om jongeren aan te trekken ontbreekt het niet altijd. Greenpeace werkt bvb met cyberactivisten. De bedoeling is wel dat het engagement verder gaat dan een muisklik op tijd en stond. De combinatie van snelle informatie via sociale media en concrete, persoonlijke actie lijkt aan te slaan. De Nederlandse vereniging Milieudefensie heeft een Jongerenorganisatie Jongeren Milieu Actief (JMA). Rond de leden van de JMA zweeft er een grotere groep vrienden die ze proberen in te schakelen wanneer dat nodig is. Het WNF verzorgt dan weer haar Lifeguards (12-18 jaar)  via telacties, fotowedstrijden enz. Via de applicatie “Kom in Actie” op de website van het WNF kan je je eigen idee voor een actie uploaden en online mee geld inzamelen. In Nederland blijkt de echte interesse voor het milieu hoe dan ook pas te ontwaken met het krijgen van kinderen. Het zouden dus de dertigers moeten zijn waar het natuur- en milieuactivisme het van moet hebben.  Het aantal leden van natuur- en milkieuorganisaties ligt bij de Noorderburen momenteel bij 3,9 miljoen, tien keer meer dan alle politieke partijen.

SPECIFIEK MILIEUNIEUWS

AUTO’S

De elektrificatie van het wagenpark in deze landen zal nog wel een tien jaar op zich laten wachten. De politiekers blijken nl niet geneigd om de verkoop van elektrische auto’s financieel te ondersteunen en dus investeert de particulier er nauwelijks in : de CO2-uitstoot is in 2012 dus ook maar nauwelijks gedaald…
Het enige dat op dit terrein wat beweegt is de verkoop van hybrides. Toyota startte einde 1997 met de Prius, vandaag zijn daar 3 miljoen van verkocht. Tegen 2015 wil de Japanse constructeur 21 nieuwe hybridemodellen introduceren, waaronder één op waterstof.

P.S. Een en ander maakt lokale initiatieven om aan de elektrische weg te timmeren nog niet dood. In de Antwerpse Lange Lozannastraat (nr 215) is bvb al sedert 2003 de firma Ecomobiel gevestigd die onder het motto “Dump the Pump, Drive Electric” elektrische scooters en motorfietsen verkoopt. Het aanbod vind je op www.ecomobielshop.be.

ONGEZONDE AUTO’S

Wanneer we hebben over auto’s en milieuproblemen komt automatisch de uitstoot van schadelijke uitlaatgassen in the picture, maar er is ook nog wat anders : de vluchtige organische stoffen (VOS) die worden afgegeven door de bekleding en het dashboard en die o.m. geïrriteerde luchtwegen kunnen veroorzaken.  Deze allergische reacties hebben te maken met de slechte verhouding tussen het oppervlak van stoelen, dashboard enz en het interieurvolume van de auto, zowat 10 m² per m³. Nieuwe auto’s stoten de meeste vluchtige organische stoffen uit. Daarnaast kan je ook jeuk, roodheid, blaren of kleine uitstulpingen krijgen van huidcontact met het stuurwiel, de versnellingspook of de zetelbekleding. Om daar iets aan te doen ontwikkelde Ford samen met het Keulse onderzoeksinstituut TÜV (Technische Überprüfungsverein) een allergiekeurmerk. Om dat keurmerk te halen moet een nieuwe auto aan een hele serie criteria voldoen, irriterende stoffen mogen bvb slechts in een zeer beperkte concentratie aanwezig zijn. Het keurmerk garandeert de koper dus dat zijn auto geen allergische reacties opwekt…
(Artsenkrant 2219 van 14.02.2012)

STABILISATIE AUTOGEBRUIK ?

“Verkeerswaarnemers” zien de laatste jaren het autogebruik in het Westen licht dalen, ondanks de groeiende bevolking.De economische crisis heeft daar een invloed op, maar er blijkt nog een andere oorzaak te bestaan : Westerse jongeren verliezen hun interesse in de auto. Er worden door jongeren beduidend minder rijbewijzen aangevraagd en zeker plezierritjes zijn een stuk minder in, dat wordt tegenwoordig gecompenseerd door digitaal contact. Op termijn zou er zo wel eens een kentering kunnen komen in de rol die auto’s vandaag nog spelen in onze samenleving – alvast in de verstedelijkte gebieden – en het verkeersbeleid zou dat dan best tijdig verrekenen in bvb zijn weguitbreidingsplannen …

BROEIKASGAS ALS BOUWSTEEN

Koolzuurgas warmt de aarde op waardoor klimaatverandering optreedt. Broeikasgassen vallen echter ook te benutten als bron voor chemische bouwstenen voor de industrie. Zo wordt gezocht naar wegen om koolzuurgas om te zetten in methanol. De energie die daarvoor nodig is kan uit zonlicht gehaald worden. Uit methanol produceer je dan materialen voor bvb verpakkingen of kleding. En het gebruik van koolzuurgas vermindert de invloed ervan op het klimaat.

(Wageningen UR : www.wur.nl).

MEER CO2, MINDER WOLKEN

De stijgende concentratie koolzuurgas in de atmosfeer brengt met zich mee dat planten minder water gaan verdampen. Op grote schaal betekent dit dat er minder wolken zullen ontstaan. Dat is de bevinding van een studie met een nieuw computermodel CLASS, die verscheen in Nature Geoscience. De huidmondjes in bladeren sluiten zich nl. wanneer het koolzuurgasgehalte in de omringende lucht stijgt. Zo ontstaan er minder wolken, wat ervoor zorgt dat de aarde overdag sneller opwarmt en ’s nachts harder afkoelt. De temperatuur van de atmosfeer rond de aarde gaat op deze manier ook omhoog.
(Zie ook bericht “Klimaatsvoorspellingen” hieronder)

Bron : Vilà-Guerau de Arellano cs. Modelled suppression of boundary-layer clouds by plants in a CO2-rich atmosphere.
Nature Geoscience 10.1038/ngeo.1554 (online).
Info : jordi.vila@wur.nl.

DIESEL KANKERVERWEKKEND

Voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) staat vast dat de uitlaatgassen van dieselmotoren long- en blaaskanker veroorzaken. Die stellingname van de WGO-experts is gebaseerd op een indrukwekkende lijst bewijzen uit recente grootschalige onderzoeken. De vervuiling komt van het wegverkeer, maar ook van het spoorverkeer, de zeevaart en elektriciteitsgeneratoren. Massa’s mensen zijn er aan blootgesteld in hun dagelijks leven. De minuscule aerogene partikels uit de diesel-uitlaatgassen dringen bvb diep door in de longen en slaan daar neer. Het gevaar van diesel is nu eindelijk erkend, maar voor er echt iets aan gaat gedaan zijn door onze politiekers kan het helaas nog lang duren. De WGO klasseerde asbest in 1973 als kankerverwekkend, maar het gebruik ervan werd pas jaren later verboden omdat de industriëlen zich met man en macht verzetten tegen een dergelijk verbod. De geschiedenis zou zich kunnen herhalen. De Vereniging van Europese autoconstructeurs is meteen de technische vooruitgang van de moderne dieselmotoren gaan onderstrepen. Ze wijzen er op dat de uitstoot van toxische partikels nu veel lager ligt dan 10 jaar geleden, dat de arbeiders minder worden blootgesteld aan uitlaatgassen etc. Ook uit de VSA komen soortgelijke reacties, over miljarden dollars investeringen in betere technologieën en dgl. Zullen de politiekers zich deze keer, met de vele asbestschandalen in het achterhoofd, wat kordater opstellen ? Twijfelachtig, niet voor niets is hun lucratieve métier ook één van de minst gerespecteerde…

Bron : Artsenkrant 2263, 21 september 2012 en The Lancet Oncology,18 juni 2012/Journal of Aerosol Science, juni 2012.

ECOMARATHON

De Eco-marathon is een jaarlijkse competitie voor ingenieurstudenten, gesponsord door Shell (…).  Het gaat om de efficiëntie van voertuigen. De bedoeling is om een zo laag mogelijk verbruik per kilometer te realiseren, d.w.z. zoveel mogelijk kms te rijden met 1 liter fuel. Het huidige record is 3836 km, het werd in 2005 gevestigd door de unief van Zürich.  Dit jaar ging de Eco-marathon van start in Rotterdam (17-19 mei 2012).  Uit eigen land deden meerdere kandidaten mee, bvb. studenten van de Lessius-hogeschool van Ste-Kathelijne-Waver en ingenieurstudenten van de VUB : deze laatsten met een zelfgebouwde elektrische wagen (www.ecomarathon.vub.ac.be) , maar helaas voor hen werd dat een flop…
In Wallonië is er de laatste tijd ook een Eco-marathon, dit jaar gereden op de velodroom van Rochefort (Namen). Daar werd op 1 juli een record van 2655 km op het equivalent van 1 liter eurosuper 95-benzine gehaald door een team studenten ind.ir. electromechanica van de Hogeschool Gent, met de HoGent Energy 5, hun prototype elektrisch voertuig.

ECOLOGISCHE VOETAFDRUK

De ecologische voetafdruk van de bewoners van dit land is de op 5 na grootste van de wereld… Dat becijferde de WWF in zijn tweejaarlijks Live Planet Report 2012. De mens verbruikt nu al jaarlijks 50% meer dan de aarde kan voortbrengen. Wereldwijd is dat 2,7 ha per persoon (bij ons : 7,1 ha), terwijl de aarde slechts een afdruk van 1,8 ha aankan ! Volgens de WWF is die hoge afdruk te wijten aan ons energieverbruik . Door de bevolkingsgroei zal de voetafdruk nog groter worden.

ZELDZAME ERTSEN

Voor de vorige industriële revoluties waren steenkool en olie de motors. Begin 21ste eeuw zijn dat de zeldzame aardmetalen, in het Engels Rare Earth Elements. En evengoed worden het milieu en de gewone mensen weer de dupe. Hightech apparaten (smartphones), lichtgevend materiaal (LED’s), katalysatoren maar ook geavanceerde wapensystyemen : ze kunnen niet buiten 17 elementen uit de ‘Periodieke Tabel’ zoals Scandium en Yttrium (radars, pulslasers !) die erg overeenkomstige chemische kenmerken hebben en daardoor moeilijk uit erts te isoleren en te verwerken zijn. De technologie ervoor zat ooit in Amerika maar werd sindsdien ‘gekaapt’ door China, een land dat de helft van de natuurlijke bronnen van deze grondstoffen bezit en een ontzettend percentage van de wereldwijde voorraad produceert. In Binnen-Mongolië liggen de mijnen in de buurt van de stad Baotou.

Ter plekke oogt het zowat als de Chinese Silicon Valley, maar op het omringende platteland zijn grond, water en lucht vervuild en moeten de mensen er ploeteren voor een paar euro per dag tot ze van kanker sterven. China voert een sinistere politiek met zijn zeldzame ertsen via exportbeperkingen die prijsstijgingen veroorzaken : de prijs van Samarium (magneten) verachtvoudigde bvb op 1 jaar tijd. Het geeft te vrezen voor de toekomst. Landen die zich door de Chinese quotapolitiek benadeeld voelden bekloegen zich bij de Wereldhandelsorganisatie WTO en sindsdien draaide het regime te Peking enigzins bij en zocht het partners in de landen waar ook zeldzame ertsen gevonden worden : Australië, Canada, de VSA, Zuid-Afrika.

Jaarlijks wordt er nu in Beijing of Hong Kong ook een International Rare Earths Conference gehouden, naast de wetenschappelijke International Conference on Rare Earths and Strategic Metals die in november 2012 al voor de 33ste keer doorgaat – dit keer te Mestre-Venetië. Buiten China is er men er uiteraard evengoed op uit om de winning en verwerking van zeldzame ertsen te versnellen : bvb in Japan, dat in 2010 na een aanvaring met China een Chinees embargo kreeg en dat sindsdien aanpapte met Vietnam. In West-Australië heb je Lynas Corporation Ltd dat zeldzame ertsen wint in zijn mijn bij Mount Weld, om ze van daar te vervoeren naar een raffinaderij te Kuantan in Maleisië met zijn minder strenge milieunormen. De daar geproduceerde radioactieve afval (thorium) dreigt het milieu in de regio op termijn onder druk te zetten, met hevige protesten van de Maleisische milieubeschermers tot gevolg. De wereldwijde oorlog om de rijkdommen van morgen is dus ook m.b.t. de zeldzame ertsen duidelijk begonnen en het leefmilieu zal het geweten hebben…

GELUIDSHINDER : 
KNACK/DIRK DRAULANS VS PROF.LIEVEN ANNEMANS (UGENT,VUB)

Professor Gezondheidseconomie Lieven Annemans woont in de Brusselse Noordrand (Wemmel).  De inwoners krijgen er jaarlijks 21.000 vliegtuigen op lage hoogte over zich heen.  Annemans werd 8 jaar geleden door de regering gelast om de gezondheids- en economische schade daarvan in kaart te brengen.Een  definitief rapport is nog in de maak. Omdat hij niet wilde wachten tot de officiële publicatie van zijn redelijk verontrustende cijfers  (20 tot 80 extra gevallen per jaar van hart- en vaatziekte in de Brusselse Noord- en Oostrand) stuurde hij midden juni 2012 hierover alvast 2 persberichten de wereld in.  Ze kwamen ook terecht bij wetenschapsredacteur Draulans van Knack.  Die vond het nodig om in Knack de wetenschappelijke geloofwaardigheid van Annemans in twijfel te trekken en om hem te vergelijken met verenigingen die wetenschap misbruiken om een visie of een strijdpunt meer aannemelijk  te maken…   Jammer, want de stellingen van Annemans worden door meer experten gedeeld en Draulans (ook bekend van zijn TV-optredens) is met zijn Knackstukjes zelf al meermaals in opspraak gekomen.  In april 2012 nog werd hij gegispt door Friends of the Earth omdat hij de gevolgen van de Fukushima-kernramp in Knack probeerde te minimaliseren.

HAVENS EN LEEFMILIEU


Hoe staat het eigenlijk met het toezicht op petrochemische bedrijven en meer bepaald tankopslagbedrijven in onze havens ? In de Rotterdamse haven barstte einde juli 2012 een schandaal los rond het Noorse op- en overslagbedrijf Odfjell (280 olietanks !) waar het bedrijf zelf de veilgheidseisen in een dichtbevolkt gebied gewoon aan zijn laarzen lapte en waar de toezichthoudende overheid (politici, ambtenaren van de milieudiensten en de brandweer) jammerlijk faalde. Al in 2005 bleek er al vanalles en sedert lange tijd niet in orde : incidenten met olie, nafta, stookolie, fosforzuur die weglekten etc. Pas na een tip van een klokkenluider over een verzwegen lek van 200 ton zeer explosieve butaan en onder druk van de media werd het bedrijf in september 2011 onder toezicht geplaatst. Geconstateerd werd dat de opslagtanks in zo’n slechte staat waren dat eindelijk, in juli 2012, de terminal werd stilgelegd en dat het bedrijf 140 tanks meteen moet leegpompen. Wellicht staat Odfjell niet alleen. Meer bedrijven hebben de neiging om onderhoud van tanks, blus- en koelinstallaties uit te stellen. Met alle gevaar vandien voor de omgeving : de olieproducten in de tanks bevatten vaak ook wat zuur, dat de (in feite te dunne) wanden van binnenuit aantast. Als ook maar 2 van die grote tanks scheuren en in brand vliegen levert dat een enorme schade op, groter dan de recente brand in Moerdijk… Zou het er in de Antwerpse haven zorgzamer aan toegaan ?

BEZORGDHEID  OVER 350 KERNREACTOREN

In een rapport n.a.v. één jaar Fukushima I (was 40 jaar oud) maakt het Internationaal Atoomagentschap IAEA zich behoorlijk zorgen over 350 kernreactoren. Die behoren tot de 80% reactoren wereldwijd die ouder zijn dat 20 jaar.  De IAEA vraagt zich af of ze nog aan de huidige veiligheidsregels voldoen. Landen met verouderde reactoren zouden die dringend en grondig moeten onderzoeken…  Van de Belgische, Vlaamse en Antwerpse politiekers hadden we tot voor kort nog niet bepaald gemerkt dat ze de bekommernis van het IAEA delen wat bvb Doel betreft. Misschien dat het na het scheurtjesverhaal en met het oog op de komende verkiezingen er toch nog van komt ?

KANKER EN CHEMISCHE STOFFEN

Tegen 2030 zal het aantal borst-, darm-,long-, maag- en prostaatkankerlijders wereldwijd met 75% toegenomen zijn.  Dat wil zeggen 22,2 miljoen mensen of 0,3 % van de wereldbevolking, waarvan 40% in de “rijkere” landen die maar 15% van de wereldbevolking groeperen.  Oorzaken : veranderende levensstijl, roken, voeding, obesitas, vergrijzing, maar ook de blootstelling aan chemische stoffen.  De Vlaamse Liga tegen Kanker wees er einde mei 2012 op dat mensen nog altijd niet voldoende beschermd worden tegen chemische stoffen in hun omgeving. Op 1 juni is de Europese verordening voor de registratie, evaluatie, autorisatie en beperking van chemische stoffen (REACH) 5 jaar van kracht. Maar die REACH blijkt voor een deel een bureaucratische lege doos en volgens de VLK schiet ook hier te lande het beleid inzake gewasbeschermingsmiddelen en biociden serieus tekort. Het onderzoek dat tot de voorspellingen voor 2030 leidde, gebeurde bij het International Agency for Research on Cancer te Lyon, Frankrijk en het werd gepubliceerd in het gezaghebbende medische tijdschrift The Lancet.

Dr.Freddie Bray cs, Global cancer transitions according to the Human Development Index (2008-2030) : a population-based study.
The Lancet Oncology – 1 June 2012

KLEDING : LUCHTZUIVERENDE JEANS

Scheikundeprof Tony Ryan (Unief Sheffield) en mode-ontwerpster Helen Storey (London College of Fashion) zorgden er via een door hen uitgevonden nieuw wasmiddel Catclo voor dat de was buiten ophangen nog beter wordt voor het milieu. Tijdens het wassen met Catclo hechten minuscule titaniumdioxide-deeltjes zich aan de vezels van de kleding. Wanneer de was buiten wordt opgehangen pusht het licht die deeltjes om vervuilende deeltjes van uitlaatgassen in de lucht te neutraliseren : het vervuilende stikstofdioxide wordt dan nl omgezet in ongevaarlijke zuurstof en stikstof. Catclo blijft tot wel 20 keer wassen actief en het kan aan ieder wasmiddelmerk worden toegevoegd. Raar genoeg werkt het vooral goed op spijkerbroeken. Wie een met Catclo gewassen jeans draagt, zorgt ervoor dat per dag 5 gram stikstofoxide uit de lucht geneutraiseerd wordt. Dat is evenveel als een gezinsauto gemiddeld op 1 dag uitstoot. De uitvinding van Ryan en Storey komt als geroepen voor grote steden. Het duo is al in gesprek met meerdere fabrikanten, o.m. Ecover. Het middel kan overigens ook al in kleding verwerkt worden tijdens de fabricatie. Dan blijft het permanent zitten.
(Trouw, 10.11.2012)

P.S. Ondertussen gaan outdoorkledingmerken als The North Face en Jack Wolfskin wel voort met het gebruik van het gevaarlijke perfluoroctaanzuur ofte PFOA (een hulpstof bij de bereiding van teflon), dat kan zorgen voor verminderde vruchtbaarheid, immuunsysteemverstoring en schildklieraandeningen en dat regelmatig in waterwegen wordt aangetroffen. Greenpeace is hier een campagne tegen gestart en eveneens tegen andere langdurig vervuilende en hormoonontregelende chemicaliën zoals de nonylfenolethoxylaten (NFE’s) in de t-shirts, jeans en jassen van Calvin Klein, Levi’s, Marks & Spencer, Zara enz. Al die kledij wordt vnl. in Azië geproduceerd maar overal ter wereld verkocht. Niet alleen bij de productie maar ook bij het wassen komen de NFE’s in de waterlopen terecht…

KLEDING : GREENPEACE vs LEVI’S

Aansluitend bij het hierboven vermelde voerde Greenpeace einde 2012 specifiek actie tegen Levi’s. GP vond hoge gehalten aan hormoonverstorende chemicaliën in Chinese en Mexicaanse rivieren waar Levi-leveranciers hun afvalwater lozen. De milieu-organisatie vraagt zich af waarom Levi’s geheim houdt dat zijn t-shirts en jeans giftige stoffen bevatten en zoekt daarom 501.000 mensen om mee van Levi’s een detox-beleid te eisen.

Zie ook www.greenpeace.org

KLIMAATSVOORSPELLINGEN

Het klimaat en de opwarming in de toekomst voorspellen blijft voor een deel speculatie. In het onvermijdelijke vakblad Science publiceerden twee onderzoekers van het Amerikaanse National Center for Atmospheric Research begin november 2012 de resultaten van een studie die 16 klimaatsmodellen vergeleek. Ze letten daarbij vooral op voorspellingen van de relatieve atmosfeervochtigheid in overwegend droge subtropische gebieden : via satellietmetingen kan goed in het oog worden gehouden hoe vochtig de atmosfeer daar is. Volgens de studie in kwestie blijkt er een opvallend verband te bestaan tussen voornoemde voorspellingen en de voorspellingen van de algemene klimaatopwarming tijdens deze eeuw. En dat geeft geen goed nieuws. De modellen die, bij een zelfde toename van de hoeveelheid broeikasgassen, de sterkste temperatuursstijging voorspellen zitten waarschijnlijk het dichtst bij de waarheid !
(De Standaard, 19.11.2012)

Bron: John T. Fasullo/Kevin E. Trenberth. A Less Cloudy Future : The Role of Subtropical Subsidence in Climate Sensitivity.
Science, 9 November 2012. Vol.338 N° 6108, pp.792-794.
DOI : 10.1126/science.1227465
Info : fasullo@ucar.edu

KLIMAAT EN DE MAYA’S

Zeker dit jaar zijn de Maya’s in the picture. Het zgn. einde van de Mayakalender en 21.12.12 weetjewel. Maar er is ook serieuzer nieuws te melden. Het centrale heuvelland van het schiereiland Yucatan (Mexico, Guatemala, Belize) dat nu bedekt is met regenwoud, was in de eerste 8 eeuwen van onze jaartelling een cultuurlandschap met tientallen steden : het was het hartland van de Mayacultuur en daar voltrok zich tussen 800 en 1000 n.C. de “Maya Collapse”, de steden liepen leeg en de bevolking nam met 90% af. Sedert 2000 werd door onderzoekers al vermoed dat een langdurige droogte hier mee te maken had.

De voorbije jaren werd er ter plaatse heel wat gemeten, o.m. op de zuurstofisotopen in duizenden jaren oude stalagmieten op de bodem van een grot in Belize. De metingen van de chemische samenstelling van die druipsteenpilaren lieten toe een analyse te maken van de klimaatsveranderingen in de Mayatijd (de verhouding tussen de zuurstofisotopen is kenmerkend voor specifieke klimaatsomstandigheden), en die tijdlijn werd naast de bekende Maya-inscripties gelegd.

Wat bleek : de Maya-beschaving had haar beste tijd in perioden van stevige regenval. Anderzijds was er afnemende neerslag (40%) in de periode van het uiteenvallen van de stedelijke Maya-samenlevingen. In feite moet dat laatste een gevolg zijn geweest van een interactie tussen klimaat, menselijke ingrepen in het landschap en sociaal-economische veranderingen. Om de bevolkingscentra te kunnen voeden werden bossen omgezet in landbouwland. De bodems van tropisch Yucatan zijn echter ondiep en er zijn geen rivieren. De steeds uitgestrekter bebouwde oppervlakte leidde tot minder infiltratie van regenwater en bodems spoelden sneller weg. Gelijktijdig nam de neerslag geleidelijk af en zo werd een kritische drempel overschreden. De obstakels om het systeem in stand te houden waren finaal zo groot dat de elite haar controle over de samenleving verloor en dat boeren en handwerkslieden uit de steden wegtrokken om hun geluk elders te beproeven.

De elite in kwestie lijkt overigens ook haar greep op de belangrijke obsidiaanhandel (= vulkanisch glas voor messen en wapens) verloren te hebben. Het economische zwaartepunt van de Mayacultuur verplaatste zich sowieso van het hoger gelegen binnenland naar de kuststreken en dat was het vestigingspatroon dat de Spanjaarden er aantroffen in de jaren 1500. Het binnenland was toen al terug overdekt met bos, maar de bevolking kwam er nooit terug…
(NRC Weekend, 17.11.2012)

Lees meer hierover : Martin Medina-Elizalde/Eelco J. Rohling. Collapse of Classic Maya Civilization Related to Modest Reduction in Precipitation.
Science, 24 February 2012. Vol.335 N° 6071, pp.956-959
DOI 10.1126/science.1216629

B.L. Turner II/Jeremy A. Sabloff. Classic Period Collapse of the Central Maya Lowlands : Insights about human-environment relations for sustainability.
Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA, 28 August 2012. Vol.109 N° 35, pp.13908-13914
DOI 10.1073/pnas.1210106109
Info : billie.l.turner@asu.edu

Douglas J. Kennett e.a. Development and desintegration of Maya Political Systems in Response to Climate Change.
Science, 9 November 2012. Vol.338 N°6108, pp.788-791
DOI 10.1126/science.1226299
Info : djk23@psu.edu

OLIE

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) heeft zijn verwachtingen voor de wereldwijde vraag naar olie tot 2016 iets naar beneden bijgesteld. Het agentschap rekent nu op een stijging van de vraag met 1,2 % per jaar i.p.v. 1,3 %. De vraag naar olie zou zo in 2012 uitkomen op ca.89,8 miljoen vaten per dag en tegen 2016 stijgen tot ca. 94,5 miljoen vaten per dag…

PAPIER WORDT HOUT : KRANTHOUT

Aan de vindingrijkheid van recyclagefreaks bestaan precies geen grenzen. Weggegooid papier kan gerecycled worden tot nieuw papier. Maar je kan er ook opnieuw hout van maken. Het papier wordt tijdens een arbeidsintensief proces gelijmd en samengeperst. Daardoor ontstaat uiteindelijk weer een soort van boomstam : een rol met een doorsnee van zo’n 35 cm, die in stukken kan worden gezaagd. Kranthout vertoont nl veel overeenkomsten met massief hout en laat zich ook als hout bewerken. De verschillende lagen van het papier komen wel aan de oppervlakte en dat levert een mooie tekening op, net als bij echt hout. Het materiaal werd bedacht door Mieke Meijer, in 2006 afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven (www.miekemeijer.nl). In samenwerking met Ontwerplabel Vij5, ook uit Eindhoven, zorgde zij voor toepassing van kranthout in de nieuwste conceptauto van Peugeot, de Onyx. Nieuwe materialen en technieken staan in die conceptcar centraal : het kranthout dient bvb als bekleding van het dashboard en van de deurpanelen. En dat allemaal uit enkele simpele stapels oude kranten…

BIOPLASTIC UIT SNOEIAFVAL

Het begint stilaan wel tot ieders weten door te dringen dat de wereld-aardolievoorraad binnen afzienbare tijd op is. Voor brandstof en elektriciteit is het meer dan ooit zaak om alternatieven te ontwikkelen : biobrandstof, windenergie… Bij de Utrechtse unief is er nu ook een manier gevonden om plastic te maken zonder aardolie : uit takken, plantenstengels en snoeiafval. Die biomassa wordt eerst omgezet in “synthesegas” ( = een mengsel van koolmonoxide en waterstof). Het synthesegas wordt door een katalysator geleid die uit superminuscule ijzerdeeltjes bestaat, amper 20 nanometer groot. De ijzerdeeltjes zorgen ervoor dat het gas wordt omgezet in lagere olefines, de bouwstenen van plastic… De zo gerealiseerde plastic heeft dezelfde kwaliteit en eigenschappen als plastic uit aardolie en de toekomst is een stuk beter verzekerd dan vandaag de dag.

Info : Prof.dr.ir.Krijn de Jong, Universiteit Utrecht, k.p.dejong@uu.nl

STATIEGELD

Al tijden probeert men uit te rekenen of statiegeld op glazen flessen milieuvriendelijker is dan wegwerpverpakking. De lege flessen moeten immers worden vervoerd en gereinigd. Dat betekent watergebruik bij de spoeling en detergenten bij het schoonmaken. De laatste bevindingen geven aan dat glazen statiegeldverpakking toch wel beter is dan wegwerpverpakking uit kunstof of glas, mits de afstand tussen de vulinstallatie van de statiegeldflessen en het verkooppunt binnen een grens van 150 à 200 km ligt en mits het aantal hergebruikcycli hoog genoeg is. In ons land zijn die voorwaarden voor de meeste dranken wel vervuld, dus …

(Mosterd, februari 2012)

VLIEGTUIGEN

Vliegtuigen zijn om meerdere redenen milieugruwels. Een van die redenen vormen de “fume events”. Dat zit zo. Het airconditioningsysteem in de cabine en de cockpit van vliegtuigen betrekt zijn lucht uit het voorste deel van de motoren. Als de druk daar te hoog wordt kan er olie lekken, de verhitte motorolie kan dan binnen het vliegtuig voor rook zorgen. Piloten die die dampen inademen krijgen de ‘pilotenziekte’ (hoofdpijn, gezichtsstoornissen, verlammingsverschijnselen, vergelijk met blootstelling aan koolmonoxide en formaldehyde) en op langere termijn problemen met het centraal zenuwstelsel, met gevolgen voor beweging, geheugen en coördinatie. Maar ook passagiers lopen gevaar zonder dat ze het weten. Als ze zich na een vlucht niet lekker voelen schrijven ze dat toe aan jetlag, maar in feite… Voor fume events bestaat er geen goed rapporteringssysteem, hooguit wordt er nu en dan rook, mist, geur en stank gemeld. Aangenomen mag worden dat grotere en kleinere events wereldwijd tijdens 1 op de 100 vluchten voorkomen : de Duitse pilotenvereniging Cockpit stelde in het Oostenrijkse vakblad Austrian Wings dat er in Duitsland alleen al 10 fume events per week zijn. Weinig meldingen van piloten worden opgevolgd door grondmecaniciens, er is bij deze menbsen een gebrek aan opleiding en kennis mbt de gevaren van olielekkages in de luchtsystemen. Ook het cabinepersoneel zou beter voorgelicht moeten worden over wat soort geurtjes kunnen wijzen op olielekkage. Tijden geleden adviseerde de Amerikaanse National Acvademy of Sciences om ieder vliegtuig uit te rusten met koolmonoxidemonitors, maar de totaal onverschillige luchtvaartmaatschappijen zijn daar niet op ingegaan. Tot dusver werkt alleen de nieuwe Boeing 787 Dreamliner met een apart elektrisch luchtverversingssysteem…

BIO-VOEDING

Uit wantrouwen tegen de nu en dan uitlekkende praktijken van onze niet of te weinig gecontroleerde voedselproducenten gaan veel nadenkende mensen op zoek naar bio-voedsel. Met de regelmaat van een klok pluggen lobbyisten en soortgelijken dan weer berichten in de media dat biologisch eten niet gezonder zou zijn dan “gangbaar” eten. In Nederland probeert de milieuvereniging Milieudefensie dat zoveel mogelijk recht te zetten. Zij wijst daarbij bvb op de bestrijdingsmiddelen die de landbouw al te vaak onzorgvuldig gebruikt. Restanten van die pesticiden zitten op de groenten en vruchten die de consument in de winkel of supermarkt koopt ! Er zijn wel gezondheidsnormen maar daar valt veel op te zeggen : ze zijn niet scherp genoeg (wetenschappelijk onderzoek wees al uit dat de negatieve effecten op de gezondheid telkens ernstiger blijken te zijn dan eerder gedacht), het zijn normen voor gifstoffen afzonderlijk die geen rekening houden met de gezamenlijke en onderlinge werking van die stoffen, de controle is veel te laks met het gevolg dat die bestaande en al sowieso te softe regels schromelijk overtreden worden. Nog iets anders. Veel “gewoon” vlees bevat resistente bacteriën. Die resistentie is ontstaan omdat in de intensieve veehouderij kwistig met antibiotica wordt omgegaan. In de biologische veehouderij worden veel minder antibiotica gebruikt, de veehouders maken er meer werk van om te voorkomen dat hun dieren ziek worden : door die veel meer (buiten)ruimte te geven en door niet op te fokken tot maximale productie… De biologische landbouw levert onmiskenbaar een grotere bijdrage aan de voedselveiligheid dan de gangbare landbouw.

P.S. Begin november 2012 sloeg de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) nog via een rapport alarm over het misbruik van verboden pesticiden zoals Endosulfan in de Limburgse fruitteelt (teruggevonden in Limburgse beken en plassen !). Bedenkelijk daarbij was dat de Boerenbond zich meteen geroepen voelde om de bevindingen van de VMM te minimaliseren…

BFRs = VUILE VOEDING

Via de plastieken tv-kast, tapijten en gordijnen en kleding komen er nogal wat gebromeerde vlamvertragers ofte BFRs (gehalogeneerde organische verbindingen) ons leefmilieu binnen. Die stoffen zijn lipofiel/vetminnend en accumuleren makkelijk in vetweefsel. Via industrie-afvalwater komen ze in vissen terecht en via vismeel in veevoer evengoed in varkens, kippen enz. Bedenk daarbij dat in het vetweefsel van vissen reeds dioxines en dioxine-achtige stiffen (PCB’s) zitten , vooral bij platvissen als pladijs en rog die het eerste deel van hun leven in ondiep water doorbrengen, dichtbij de kust : bij deze bodemlevers is de kans op vervuild vlees het grootst… Het blijft dus oppassen geblazen bij het consumeren van vis, maar ook van vlees en van kaas- en melkproducten. En dat geldt nog het meest voor zwangere vrouwen omdat BFRs ervan verdacht worden een negatieve invloed te  hebben op de fijne motoriek en de aandacht van jonge kinderen.  Terwijl er al zoveel toxische stoffen zijn waaraan moeders blootstaan : in recente studies werden 232 toxische stoffen gevonden in navelstrengbloedstalen – de industriële vervuiling begint tegenwoordig echt in de baarmoeder !

(Artsenkrant 2220 van 17 februari 2012)

WEGWERPVOEDSEL

In deze landen gooit iedereen jaarlijks 50 kg aan levensmiddelen weg, waarvan 40 kg feitelijk nog van kwaliteit zijn… Dat komt omdat de mensen het verschil niet kennen tussen de aanduidingen “ten minste houdbaar tot” en “te gebruiken tot” op verpakkingen. Aan “te gebruiken tot” (op vlees, vis, groenten…) hou je je best wel. De tekst “ten minste houdbaar tot”  (op bvb pasta, rijst, meel) heeft daarenbtegen helemaal niets met voedselveiligheid te maken, sommige producten blijven zeker als ze dicht zijn nog tientallen jaren goed na het verstrijken van zo’n datum. Met die tekst garanderen fabrikanten alleen dat een product op de einddatum precies hetzelfde van kwaliteit is als bij de fabrikatie. Een chocoladeletter kun je dus rustig ook over twee jaar opeten en koekjes die je een paar maanden “te laat” openmaakt hebben hooguit een andere smaak : kwaad kan het niet. Een beetje bederf is nog geen teken van onveiligheid. Hier en daar wordt er daarom voor gepleit om de THT-datum weg te laten, dat zou voorkomen dat voedsel te vroeg wordt weggegooid…

P.S. Het Europese Veg-i-Trade-onderzoeksproject (bij ons gevoerd in de faculteit bio-ingenieurswetenschappen van de Gentse unief) signaleerde begin oktober 2012 dat bijna de helft van de groenten en het fruit dat in Europa geproduceerd wordt gewoon verloren gaat, het grootste verlies ofte 20% doet zich al voor bij de productie, de naoogst en de distributie zorgen voor 13% verlies en de consumenten nog eens voor 13% : door het voedsel weg te gooien of door het te lang op een verkeerde temperatuur te bewaren. Info : www.veg-i-trade.org of mieke.uyttendaele@ugent.be

WAT IS DE EU AAN HET FOEFELEN MET ONS DRINKWATER ?

Al tijdenlang lobbyen supergrote multinationale privébedrijven zoals Veolia, RWE en Thames Water bij de Europese Commissie voor de privatisering van de watervoorziening in Europa. De Franse Eurocommissaris Michel Barnier (conservatief gaullist, ooit nog minister van milieu) heeft daar nu wel oren naar en plant heimelijk een beslissing terzake ten voordele van die grote maatschappijen. Omdat de privatisering over gans Europa zou worden georganiseerd, kunnen zij alleen naar dit soort contacten meedingen : kleine lokale waterbedrijven kunnen onmogelijk met de dumpingprijzen van de grote spelers concurreren. Voor de gewone consument gaat zo’n privatisering grote gevolgen hebben. Bij proefprojecten in Londen, Bordeaux en Berlijn bleken de gewone mensen reeds de pineut. En in Portugal en Griekenland is het al helemaal zo ver. Deze landen moesten hun watervoorziening verkopen in ruil voor noodhulp. De waterfacturen werden er tot 400% duurder ! Het is zo dat de watermarkt in Europa elk jaar miljarden euro’s waard is, voor beleggers is water niets meer dan een investeringswaar zoals elektriciteit of goud. Een studie van de unief van Barcelona (2010) toonde aan dat privatisering de consument niet bevoordeelt of de prijzen verlaagt. Daarentegen verslechtert de waterkwaliteit omdat de betrokken privébedrijven bij hun streven naar (vlugge) winst andere normen hanteren om de infrastructuur te onderhouden en te renoveren. Veel mensen beseffen dat wel en daarom proberen de EU-politiekers en ambtenaren de privatisering er via de achterdeur door te krijgen…

MILIEUVRIENDELIJKE ZANGERS ?

De kale en bij ons omstreden singer-songwriter Jonathan Vandenbroeck alias MILOW (You don’t know, Ayo technology…) blijft niet alleen wakker van zijn gigantisch stijgende verkoopcijfers, ook het milieu lijkt hem wel wat aan het hart te liggen. Daarom besliste hij om zijn najaarstour 2012 (gewoonlijk toert hij rond met een karavaan monsterbussen en twintigtonners met koeienlettersreclame er op) eens “ecologisch” aan te pakken. De tourtitel wordt alvast “Less is More”. Maar dat valt dan weer niet in goede aarde bij concurrent ZORNIK. Die heeft nl. al een tour en een nieuwe plaat die “Less > More” heet ! Koen Buysse van Z. noemt deze vorm van recyclage pure diefstal. De bij Brian Cohen in Los Angeles te boeken MILOW daarop : “Mijn tour is Europees, die van hem beslaat enkel België. Dus zo rampzalig is dat toch niet” …
(De Morgen, 09.06.2012)