Wereld

AFRIKA

GRONDWATER

De British Geological Society bracht begin 2012 voor het eerst het grondwater van het Afrikaanse continent in kaart. Daarbij is gebleken dat Afrika op een grote voorraad water zit, veel uitgebreider dan gedacht maar op m.d. 250 m onder de oppervlakte. Dus niet zo eenvoudig boven te halen. Het wordt ook niet op een natuurlijke wijze aangevuld : het is meest “fossiel” water zoals het water onder de Sahara dat daar 5000 jaar geleden is opgesloten geraakt (onder Algerije, Libië en Tsjaad is de waterlaag wel 75 m dik !) en die voorraad is bijgevolg eindig – als er echt naar geboord zou worden is ie op enkele 10 jaren uitgeput.

In vele Afrikaanse landen is er een waterprobleem, maar het wordt vooral veroorzaakt door slecht beheer (waardoor het water niet bij de mensen geraakt) en door oorlogen (die de infrastructuur kapot maken). Daar zouden de eerste maatregelen tegen genomen moeten worden…

PEACE PARKS

Van in 1990 waren er contacten tussen Zuid-Afrika en Mozambique om beschermde natuurgebieden aan weerszijden van de grens permanent aan elkaar te linken. Zulks overeenkomstig aanbevelingen van de Internationale Unie voor Natuurbescherming (IUCN).  Dat resulteerde anno 2002 in het Great Limpopo Transfrontier Park (=  Kruger NP + Limpopo NP).  Een en ander werd in gang gezet door WWF Zuid-Afrika, dat er in 1997 een aparte organisatie voor in het leven riep : Peace Parks, met een secretariaat in Stellenbosch (www.peaceparks.org). Peace Parks was sindsdien ook betrokken bij de creatie van meer Transfrontier Conservation Areas ofte TFCA’s : o.m.  het Lubombo Peace Park tussen Zuid-Afrika, Mozambique en Swaziland, met het Tembe-olifantenpark, de aangrenzende Reserva Especial de Maputo (REM), het Ndumo Game Reserve en het St.Luciameer – de laatste 2 bij Natuur 2000 welbekend door de Zuid-Afrikareizen in de jaren 1980-1990. Het Maputo-reservaat , in 1932 door Portugal gesticht als Reserva de Elefantes, werd tijdens de burgeroorlog leeggestroopt  maar kan terug belangrijk worden voor de laatste kustolifanten. In de buurt ligt ook het Machangulo-schiereiland, bekend door de villa’s van de Nederlandse kroonprins Willem-Alexander en van de Mozambiquaanse “leiders” : gebouwd binnen de 100 meter van de vloedlijn, waar bouw gewoonlijk verboden is…

ALASKA (VSA)

OLIEBORINGEN SHELL

Westelijk van Noord-Alaska ligt de Chukchi Sea, oostelijk de Beaufort Sea. Al duizenden jaren Inuit-visgronden. Elke lente, wanneer de zee niet meer bedekt is met ijs, vangen de eskimo’s  ook een paar Groenlandse walvissen. Dat is vaak hun voedsel voor een heel jaar. De in stukken gesneden vangst wordt opgeslagen in kelders, uitgegraven in de permafrost. Met de grootste botten worden op de kerkhoven de walvisjagers geëerd. Hier ligt de oliemaatschappij Royal Dutch Shell op de loer. Bij een veiling wist ze de rechten van veronderstelde olievelden onder de zeebodem te bemachtigen.  Van grote mond maar zwakke president Obama werd de toelating bekomen om te (proef)boren. In augustus 2012 wordt er mee gestart. Shell hoopt in de Chukchizee alleen 25.000 miljard (!) vaten olie te winnen. Na de catastrofe met het Deepwater Horizon-boorplatform un de Golf van Mexico (3 maanden lang  spoot de oliebron daar olie in het water voordat het lek werd gedicht) houden de Inuit en de natuurbeschermers hun hart vast. Niemand heeft nl. ervaring met een olielek in Arctische wateren.  En het kleinste lek kan desastreus zijn voor alle leven in zee. Vanwege het dikke ijs is iedere opruimactie bovendien uitgesloten.  En daarnaast blijft er in elk geval het geluid van de boringen…

AUSTRALIË

THE KIMBERLEY

In het noorden van West-Australië spit men de outback om. In de steppe/woestijnachtige Pilbararegio en meerbepaald bij het plaatsje Newman wordt al de grootste ijzerertsmijn van de wereld uitgebaat door BHP Billiton Iron Ore (Billiton ontstond in 1860 als de NV Billiton Maatschappij, Den Haag : vandaag heeft de maatschappij 100.000 werknemers in dienst in 25 landen). Treinen van 750 wagons vervoeren het erts naar Port Hedland, de grootste haven van Australië qua tonnage en van daar gaat alles per schip naar China, Japan, Korea, India enz. Natuurbeschermers hebben schrik dat binnenkort ook de aangrenzende Kimberleyregio er aan gaat moeten geloven. The Kimberley is een van de laatste grote wilderness areas hier op aarde (Baz Luhrman draaide er de periodefilm “Australia”) en heeft een van de mooiste en meest onaangetaste kusten. Dat kustgebied staat bekend als ’s werelds grootste kraamkamer van bultrugwalvissen : elke winter worden hier honderden jongen geboren. Uitgerekend daar, op James Price Point, wil Woodside (= Australië’s grootste gasmaatschappij), samen met Shell, BHP BIlliton, BP, Mitsubishi en Mitsui, een enorme gasfabriek van 50 km² bouwen. In de plannen steken een 2,5 km lange golfbreker en een 300 m breed kanaal dwars door de bultrug-kraamkamer : dat zou o.m. het dumpen van 34 miljoen ton sediment meebrengen in een uniek ecosystemm, dat overigens ook 130 miljoen jaar oude diosaurusafdrukken en 40.000 jaar oude aboriginal-songlines herbergt. En uiteraard wordt op termijn zo de hele Kimberley voor industrialisatie opengezet. Sea Shepherd organiseerde in september 2012 een protestactie in Sydney en vraagt alle mensen van goede wil een mailbericht te sturen naar de Minister for Environment : tony.burke.mp@aph.gov.au …

GROOTSTE ZEERESERVAAT VAN DE WERELD

Australië is van plan om 1/3 van zijn kustwateren  (3,1 miljoen km² !) tot zeereservaat uit te roepen : dat zal o.m. de Koraalzee en het Great Barrier Reef omvatten.  De visserij zal er beperkt worden en boren naar aardgas en olie wordt alvast in de Koraalzee en het G.B.Reef verboden. Daarmee is het Reef  natuurlijk nog niet immuun voor de klimaatverandering. Om dat aan te kaarten gingen de Aussies op World Oceans Day (zie rubriek Actualiteit 2012) bij Magnetic Island naakt snorkelen…

BELGIË

AFVALZWENDEL

De politie van dit land krijgt elke dag weet van 3 gevallen van georganiseerde afvalzwendel. In 2010 ging het om 1118 gevallen van afvalcriminaliteit. Bij afvalzwendel halen illegale bedrijven industrieel afval op (bvb. chemische stoffen) en “verwerken” ze die zonder de normen te respecteren. Wat er mee gebeurt is niet altijd duidelijk, denk aan de recente pogingen tot dumping in West-Afrika en Indonesië. Ergens zijn het milieu en de volksgezondheid er het slachtoffer van. Fraude met afval zou volgens het beruchte Nationale Veiligheidsplan een topprioriteit moeten zijn voor de politie, maar de realiteit is anders. De voornamelijk administratieve controles zijn gericht op erkende bedrijven, waarbij een checklist wordt afgegaan. De illegaliteit opsporen is iets helemaal anders en FEBEM, de federatie van bedrijven voor milieubeheer, dringt dan ook aan op een andere soort controles. Je moet echt de baan op, je moet met risico-analyses werken. Dat is opsporingswerk en een heel ander verhaal dan een gemakkelijke administratieve controle. Weer stelt zich de vraag wat de fortuinen die de laatste tijden in politie en gerecht worden gestoken eigenlijk opbrengen

BAT DETECTOR ON BIKE IN BRUSSEL

Na het Europees Jaar van de Vleermuis (2011) is 2012 het Internationaal UNESCO-jaar van de Vleermuis… In Brussel de aanleiding voor een georganiseerd vleeronderzoek. Met bat detectors die aangebracht werden op fietsen wordt er tegen 15 km/u rondgereden, terwijl de geluiden van voorbijvliegende vleermuizen automatisch opgenomen worden. Ook een aantal park- en bosgebieden worden onderzocht. Achteraf analyseert men alles via geluidsprogramma’s.  Deze methode werd ontwikkeld in Engeland, maar ze werd nog niet getest in een grootstad. Wie zin heeft om ook ’s een nacht met een bat detector door Brussel te crossen contacteert Linde Galle (lindegalle@hotmail.com) of Alex Lefevre (vleermuizenalex@yahoo.com).

ZONIËNWOUD

Het Zoniënwoud ligt eigenlijk in 3 gewesten : Vlaanderen, Brussel, Wallonië. Sedert april 2012 is er nu eindelijk overleg over het beheer. Een aantal wegen worden gesloten, er komen ecoducten voor dieren en betere voorzieningen voor voetgangers en fietsers. Elk jaar krijgt het Zoniënwoud  ruim een miljoen bezoekers…

BONAIRE

VERVUILING FLAMINGOMEER

Bonaire is een eiland in het zuidelijk deel van de Caraïbische Zee voor de kust van Venezuela.  Het is een ‘bijzondere’ gemeente van Nederland. Het eiland heeft een van de grootste flamingo-populaties ter wereld. Je vindt deze Caribische flamingo’s  (Phoenicopterus ruber) in de zoutmeren in het zuidwesten (een stuk van het rozerode Pekelmeer), op het eilandje Klein-Bonaire en  in het Gotomeer in het noorden, alle beschermd door de zgn. Ramsar-Conventie.  Met het Pekelmeer waren er in 1963 problemen toen AKZO (nu : Cargill) daar startte met commerciële zoutwinning. Dat werd geregeld door  in het noorden van het meer een reservaat te maken. Bij het Gotomeer liggen olieopslagtanks van de Bonaire Petroleum Corporation.   In september 2010 brak daar brand uit : 32.000.000 liter ruwe olie gingen in rook op en bergen brandblusschuim op basis van het moeilijk afbreekbare perfluoroctaansulfonaat (PFOS, in Nederland verboden)  kwamen in het meer en op de bodem terecht. Sindsdien is het meer van kleur veranderd, kwamen de vissen dood bovendrijven en verdwenen de flamingo’s. Na een hele periode van doofpotinertie bij de overheid  gaat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu nu eindelijk toch de meerbodem en de rest onderzoeken. Daarna komen er hopelijk ook matregelen…

BRAZILIË

RIO : JARDIM GRAMACHO DICHT

Met het oog op Rio+20  (zie rubriek Actualiteit) heeft  het stadsbestuur van Rio de Janeiro op 3 juni 2012 de beruchte vuilnisbelt Jardim Gramacho in het noorden van Rio, de grootste van Latijns Amerika, gesloten. Gedurende 34 jaar werd daar 60 miljoen ton onbehandelde afval opgestapeld, tot een terrein van 1,3 km² groot en 50 m hoog. De sluiting sleepte 14 jaar aan, in die tijd zijn stromen giftige vloeistoffen in de grond terechtgekomen. Op de plaats van de gesloten vuilnisbelt komt een biogasinstallatie. De Jardim Gramacho was in de wereld bekend geworden door o.m. de film Waste Land (2010). Door de sluiting zitten wel 1700 ‘Catadores’, verzamelaars van te recyclen vuilnis, zonder job : er is hun begeleiding beloofd bij het vinden van nieuw werk…

CHILI

PATAGONIA SIN REPRESAS

In Chili wordt er al tijden heftig geprotesteerd  tegen het zgn. HidroAysén Project. In de afgelegen provincie Aysén (Patagonië) stromen twee spectaculaire rivieren en daar wil de overheid 5 stuwdammen ofte represas bouwen. Dat zou een flink stuk van Chili’s bedreigde gematigd regenwoud onder water zetten, om van die idyllische rivieren nog te zwijgen. Daarnaast zou er nog eens extra-ontbossing  gepleegd  worden om de energielijnen 2.200 km ver van de waterkrachtcentrales tot bij de hoofdstad Santiago te brengen. Chili damde al eerder de Rio Biobio af, de wildste rivier op deze planeet, en verdreef daarvoor het hele inheemse Pehuenchevolk dat die regio eeuwenlang bewoonde.

(www.patagoniasinrepresas.cl)

CHINA

BIOLOGISCHE LANDBOUW

China is de grotste gebruiker van kunstmest en bestrijdingsmiddelen ter wereld. Maar recente voedselschandalen deden de belangstelling voor de biologische landbouw sedert 2005 spectaculair groeien. Uit afkeer van de ‘chemie’,om kleine boeren te steunen, om authentieke landbouwrassen te behouden enz. Het areaal biologische landbouwgrond neemt per jaar met 20 à 30% toe. Momenteel is al 3,5 % van het totale landbouwareaal in gebruik voor het verbouwen van biologische gewassen en het verzamelen van producten in het wild zoals bessen en honing . Een deel van de opbrengst aan biologische bonen, rijst, thee, paddenstoelen en knoflook  gaat naar Europa, de VS en Japan. Maar de vraag naar biologisch voedsel uit het binnenland is vandaag de grootste groeistimulus.

SANXIA HAOREN

Over de gigantische Drieklovendam op de Jangtse-Kiang, de grootste waterkrachtcentrale ter wereld op de langste rivier van China, zijn al veel reportages en documentaires gemaakt. Het Chinese regime realiseerde daarmee een droom van dictator Mao Tse-Toeng die de Jangtse wou “temmen”, overeenkomstig met zijn opvattingen over de natuur : “de natuur begrijpen, veroveren en veranderen en zo vrij worden van de natuur” (rede over het onderzoek in de natuurwetenschappen, 5/2/1940). Voor dit ingrijpende, vervuilende en omstreden project moesten 1,4 miljoen (!) Chinezen gedwongen verhuizen en nog eens 4 miljoen werden daartoe “aangemoedigd”. Tientallen dorpen en steden verdwenen. Een regime met al zoveel bloed aan de handen maalt er niet om als individuele belangen moeten wijken voor zijn zucht naar economische groei… Tegen deze achtergrond speelt de film Sanxia Haorem (Goed Volk van de Driekloven) die VRT-Canvas op 17 maart 2012 liet zien : een aangrijpend verhaal over de machteloosheid van kleine mensen, een verhaal over verlies en fantoompijn achteraf. De film werd in 2006 bekroond op het filmfestival van Venetië. Regisseur Jia Zhang-Ke : “Het tempo van de modernisering is doorgeslagen. Ik vrees dat van het oude China niet veel meer dan een fotoalbum of een ansichtkaart zal overblijven… “.

P.S. In april 2012 geraakte bekend dat nog eens 100.000 Chinezen geëvacueerd moeten worden : het stijgend waterpeil  in het stuwmeer (39 miljard m³) veroorzaakt aardverschuivingen en oeververzakkingen.

CONGO

VIRUNGA VIRUNGA …

Het Virungapark is de laatste jaren nauwelijks uit het negatieve nieuws geweest. En het heeft al zoveel meegemaakt. Lang voorbij zijn de redelijk gelukkige jaren tussen de oprichting in 1925 als Nationaal Albert Park (om de gorilla’s en de Pygmeeën in de Virungabergen te beschermen) en de onafhankelijkheid van het vm.Belgisch Kongo in 1960. Daarna begon het verval, met uitzondering van de periode 1970-1985 toen het Virungapark de speciale interesse genoot van dictator Mobutu en de Unesco van het Park een World Heritage Site maakte. Na 1985 evolueerde de toestand in Oost-Congo en in de Virungastreek van kwaad naar erger : wildstroperij op grote schaal, de instroom van vluchtelingen na de Ruanda-genocide, de Kivu-oorlog etc. Vandaag is het Virungapark van noord tot zuid bezet door 8 verschillende milities. De Congolese Mayi-Mayi en extremistische Hutu-benden uit Ruanda, de FDLR, zitten in de Rwindi-vlakte en killen er de olifanten voor de ivoor (1 slagtand van 40 kg = 8000 $) en op vraag van de Aziatische markt. In en rond het Edward-meer leefden er in 1970 eventjes 27.000 nijlpaarden, 20% van de wereldbevolking toen. Vandaag resten er nog 1200 van en zelfs die worden nog bijna dagelijks bejaagd door FDLR-stropers : 1 stuk bush meat brengt in Ishasha 30 $ op, waarmee ter plekke dan weer PKM-machinegeweren kunnen gekocht worden. De lokale bevolking moet putten graven van 50 m diep om artisanaal goud en coltan te delven. Andere milities houden zich nu bezig met het berggorillatoerisme, tegen dumpingprijzen : van hen kan je naar de gorilla’s gaan kijken voor 300 $, in Ruanda en Oeganda betaal je daar 1000 $ voor. Daarbij worden gorilla’s echter dichter benaderd dan goed is voor hun gezondheid en wordt er weinig rekening mee gehouden dat er wereldwijd nog maar een 700 van in leven zijn, hoofdzakelijk in Congo. Van de ontbossing spreken we dan nog niet en tot overmaat van ramp blijkt er onder het Virungagebied ook olie te zitten…
(http://gorillacd.org)
P.S. Einde oktober 2012 meldde de Uganda Wildlife Authority (UWA) dat het aantal olifanten in de zuidelijke Ishasha-sector van het Oegandese Queen Elizabeth National Park (dat aan Virunga grenst en waar ook nog wel gestroopt wordt, door de plaatselijke bevolking) opgelopen was van 50 naar 1200, het aantal antilopen van 250 tot 1000…

DUITSLAND

STATIEGELD OP GSM’S

De Duitse Groenen willen 10 € statiegeld op elke verkochte gsm. Dat moet het recycleren van de apparaatjes stimuleren, zodat waardevolle materialen niet bij het restafval zouden belanden. In 1000 kg gsm’s zit bvb 50 x meer goud dan in hetzelfde gewicht aan gouderts. Men denkt dat er nog 40 à 120 miljoen oude mobieltjes in bureauladen liggen, slechts 1 op 4 afgedankte gsm’s wordt ingeleverd voor recyclage. Grote telecombedrijven hebben al inname-systemen maar die werken dus ver van op volle kracht.

SCHREEUWARENDEN

In Duitsland hebben ze nog 100 paren Schreeuwarenden : in de deelstaten Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg en Sachsen-Anhalt.  Hun aantal slinkt doordat veel jonge vogels in hun overwinteringsgebied omkomen en ook door de bejaging tijdens de trek. Schreeuwarendvrouwtjes leggen 2 eieren, van de twee jongen die geboren worden gooit één de andere uit het nest.  Daarom verzamelt de Naturschutzbund Deutschland (NABU) al een tijd zoveel mogelijk nummers twee, om die dan elders groot te brengen en zo de terugloop enigzins af te remmen…

(www.naturschutz-heute.de)

VLEERMUIZEN WELKOM

Het leisteengroeven- en grottencomplex van de Mayener Basaltgruben in de Vulkaaneifel vormt voor 50.000 vleren de grootste overwinteringsplaats van Duitsland. In de nazomer-zwermtijd (paring !) vind je in Mayen zelfs 100.000 vleermuizen uit 16 soorten. Grote delen van het complex worden beheerd door de NABU, ofte Natuurschutzbund. De NABU heeft nu ook een campagne “Fledermäuse Willkommen” opgestart om op 3 jaar tijd duurzaam beschermingscontact te leggen met 300 vleermuizen-gastfamilies of soortgelijke. De eerste resultaten warten overdonderend positief, door de campagne kwam de NABU ook een heel stel tot dusver onbekende, belangrijke vleermuizenplekken te weten. Anderzijds zijn er families bij die al 75 jaar vleermuizen op bezoek krijgen…

ECUADOR

LONESOME GEORGE DOOD

Op de Galapagoseilanden is Eenzame George overleden, het laatste levende exemplaar van een ondersoort van de Galapagos-reuzenschildpad. George werd ca.100 jaar, wat redelijk jong is want de dieren kunnen tot 200 jaar oud worden. Pogingen om George voor nageslacht te laten zorgen mislukten. Op de Galapagos leven nog een 20.000 “andere” reuzenschildpadden.

FRANKRIJK

BIJENETERS

Een vertrouwde waarneming op reizen naar het “zuiden”, bvb de Camargue. Sinds 1950 breidde de soort zich in Frankrijk uit in noordelijke richting, o.m. de Rhônevallei en zelfs de Elzas. In het hele land zouden er nu ca.10.000 koppels broeden, waarvan 1800-4400 in de Provence-Alpes-Côte d’Azur-regio. Er is daar wel wat aan de hand : men vindt minder en minder grote kolonies (>50 koppels), eerder kleine (1-10 koppels). Binnenkort is het werk aan de atlas van de Franse broedvogels achter de rug en zal men zich een preciezer beeld kunnen vormen van de situatie.
(www.atlas-ornitho.fr)

LPO

De Franse Ligue pour la Protection des Oiseaux (LPO) bestaat in 2012 honderd jaar. Zoals dat ook bij ons (Natuur- en Stedenschoon), in Nederland (Natuurmonumenten) enz. het geval was, had de stichting ervan te maken met de dringend nodige bescherming van een waardevol natuur- en vogelgebied. In casu de Sept-Iles in Bretagne, waar de jacht-massacre van de papegaaiduikers grote verontwaardiging uitlokte bij de Franse natuur- en vogelbeschermers van toen. Vandaag herbergt het natuur- en vogelreservaat Albert Chappelier de grootste Franse kolonie van zeevogels (14 soorten, 25.000 koppels) w.o. 22.395 koppels Jan van Genten. Einde maart arriveren zowat 2 x 175 papegaaiduikers, om in juni terug te vertrekken. Om het reservaat te bezoeken (meerbepaald het Ile des Moines)  moet je inschepen bij de gare maritime van Perros-Guirec. Info : Station LPO de l’Ile Grande, F-22560 Pleumeur-Bodou of ile-grande@lpo.fr

PLATANEN BEDREIGD

Vnl in Zuid-Frankrijk, waar de platanen bijdragen aan de charme van de wegen en de kanalen,maakt men zich grote zorgen over een microscopische schimmel, de Ceratocystis platani, die de boom serieus bedreigt. Binnen nu en 10 jaar verder riskeren tienduizenden platanen gekapt te moeten worden. O.m. langsheen het Canal du Midi van Toulouse naar het Meer van Thau (Werelderfgoed !). Overal komen nu acties op gang om hierop te anticiperen en herbeplanting te plannen. Voor het Canal voert de beherende maatschappij Voies Navigables de France een aparte campagne.

FRIESLAND

EERSTE KIEVITSEI

Het eerste kievitsei (ljip-aai) van zowel Fryslân als Nederland werd dit jaar op zaterdagochtend 10 maart gevonden. Het werd ’s namiddags in Leeuwarden aangeboden aan de provinciale Commissaris van de Koningin.

JUSTITIE LACHT NATUURBESCHERMERS UIT

Niet alleen bij ons komen gerecht en politie voortdurend in opspraak en is het vertrouwen van de burger in die instituten  zoek. Ook in Nederland, Friesland. Elk jaar worden daar bvb meer dan 100 meldingen gedaan van roofvogelvervolging. Nergens in Nederland worden zoveel buizerds, haviken en kiekendieven gedood. Gerecht en politie laten  de daders gewoon ongemoeid.  In 2010 droeg de milieupolitie welgeteld vier keer een Friese zaak aan. En de straffen zijn ook om te lachen : Voor het doden van een beschermd roofdier krijg je een boete van 125  EURO…

(Leeuwarder Courant, 15 september 2011)

GRAUWE GANZENPEST

Het aantal Grauwe Ganzen neemt in Friesland en Nederland explosief toe, pogingen om ze te bestrijden halen niets uit. De boeren schreeuwen moord en brand en hielden op 4 mei 2012 een protestbijeenkomst…

GRIEKENLAND

Bij de Griekse crisis varen in elk geval de fietsenverkopers wel. De fietsenverkoop steeg met 25%, de autoverkoop daalde met 50%.
Idem in Italië. Daar werden voor het eerst meer fietsen verkocht dan auto’s.

(Tweet van Geert Noels/Greenfuture dd 02.10.2012)

HONGKONG

DAKTUINEN

In China wordt er op een ongelooflijke schaal met chemicaliën gespoten op voedselgewassen. Dat maakt de bewoners van Hongkong ongerust over de veiligheid van fruit, groenten en andere levensmiddelen. Ze gaan daarom naar winkels met organisch voedsel of ze bewerken zelf lapjes grond op hun dakterras, balkon of onbewoonde plekjes in de dichtbevolkte stad : met een inwonertal van 7,1 miljoen heeft Hongkong amper landbouwgrond of een boerensector, 90 % van het voedsel moet geïmporteerd worden.

(Mary Hui in De Morgen, 05.10.2012)

INDIA

RANTHAMBHORE TIGER RESERVE, RAJASTHAN

Op 19 oktober showde de BBC2-televisie een documentaire van Colin Stafford-Johnson over Machli ofte T17, een 17 jaar oude en nu hoektandenloze tijgerin die ooit de “Tiger Queen” was in de buurt van de Lakarda Gorge in het Ranthambhore National Park. Het gaat om de beroemdste tijger ter wereld, die ook in ettelijke andere documentaires figureerde. Ze heeft haar eigen Facebook-pagina en m.d. 1 miljoen mensen bekeken het You Tube-filmpje waarin te zien is hoe ze een krokodil aanvalt. De BBC-uitzending vraagt indirect ook nog eens de aandacht voor de situatie van de tijger in India. In 1973 startte daar het Project Tiger, de meest optimistische schattingen ramen de huidige totale tijgerpopulatie van het subcontinent op 1700 (wereldwijd : 3200, vergelijk met de 100.000 rond 1900). De meeste tijgers leven in voormalige jachtgebieden van Maharaja’s die Nationale Parken werden, maar waar vandaag volop aan geknabbeld wordt : 20.000 km² weg de laatste 5 jaar alleen. Om van het stropen nog te zwijgen : in Ranthambhore werden al 25 tijgers gekilld, in een ander tijgerreservaat in de buurt, Sariska, schiet er zelfs geen enkele tijger meer over. Midden 2012 verbood het Indiase Hooggerechtshof alle commerciële activiteiten (ook overnachting) in de 40 tijgerreservaten en verplichtte het tot de creatie van buffers, maar in oktober 2012 werd dat verbod al terug ingetrokken…

INDONESIË

BOSKAP & SUMATRAANSE TIJGER

De Indonesische papierreus Asia Pulp & Paper (APP) kapt op Sumatra massaal en illegaal de wettelijk beschermde CITES-boomsoort Ramin (Gonystylus bancanus ofte Garu buaja). Die groeit in bossen waar ook de Sumatraanse tijger leeft. Momenteel schieten daar nog amper 400 exemplaren van over. Wat zal er van hen geworden als de ontbossing zich voortzet ? WWF en Greenpeace Indonesië hebben daarom een campagne opgestart om APP onder druk te zetten en ook grote westerse firma’s die APP-papier gebruiken zoals Xerox , National Geographic en Danone. Danone (Nutricia) blijkt daar inmiddels al mee gestopt…

JAPAN

DE KEIZER OVER FUKUSHIMA

In een eindejaarsboodschap uitte de Japanse keizer Akihito zijn medeleven met de honderdduizenden die tijdens deze tweede winter na de aardbeving en de tsunami nog altijd geëvacueerd moeten leven buiten de “onveiligheidszone” rond de kerncentrales van Fukushima… We moeten er niet aan denken wat bij ons de toestand zou zijn in het niet ondenkbeeldige geval dat er iets serieus mis zou gaan in de centrales van Doel of Borssele of Tihange of Grevelines…

MINDER WALVISSEN GEVANGEN

De Japanners hebben hun jaarlijkse walvisjacht in het Zuidpoolgebied beëindigd met een veel kleinere vangst dan verhoopt.  Sedert december 2011 werden 266 dwergvinvissen gevangen, minder dan 1/3 van de 900 die ze wilden afmaken. Een en ander is te danken aan de acties van Sea Shepherd die o.m. het Japanse fabrieksschip serieus hinderde. Eigenlijk is commerciële walvisvangst verboden, maar Japan omzeilt dat door zijn vangsten te camoufleren als wetenschappelijk onderzoek – wat niet waar is natuurlijk. Vorig jaar dwongen soortgeljke natuurbeschermingsacties ook al tot vroegtijdige stopzetting van de jacht. Er werden toen 172 walvissen gevangen.

KAMEROEN

N’DJIDA NP

Welk Afrikaans Natuurpark werkt eigenlijk nog wel ? In het Kameroense Nationale Park Bouba N’Djida (Noord-Kameroen, bij de grens met Tsjaad) hebben bereden en zwaargewapende ivoorstropers uit Soedan begin 2012 200 à 300 olifanten afgemaakt van de 400 die er leefden… Na jarenlang waarschuwingen van o.m. het WWF naast zich gelegd te hebben, zette de regering daarop 100 soldaten in om die stropers te verdrijven. Gaat het iets uithalen of wordt het gewoon het zoveelste publiciteitstruukje ?

MAURETANIË

VERBOD OP PLASTIC ZAKKEN

Mauretanië verbiedt het gebruik van plastic zakken om het milieu en het leven van dieren te beschermen. In de hoofdstad Nouakchott sterft meer dan 70% van het vee en de schapen door het eten van plastic zakken. Volgens officiële statistieken zorgt plastic voor meer dan 1/4 van de 56.000 ton afval die jaarlijks in Nouakchott wordt geproduceerd. Fabrikanten die toch nog plastic zakken produceren kunnen een gevangenisstraf krijgen tot 1 jaar. Verschillende Afrikaanse landen (Ruanda bvb) hadden voordien de plastic zakken al verboden.

NEDERLAND

STROOM UIT AARDWARMTE

In Nederland willen ze elektriciteit halen uit aardwarmte. In 2 grote gebieden, het ene in het noorden en het andere in het zuiden van het land (samen zowat 7500 km²)  gaan ze aardwarmte opsporen.  Daartoe moet er 4000 m diep geboord worden : het water heeft op die diepte een temperatuur van 150 °C …

RED ONS BOS vs NATUURMONUMENTEN

Zoals er in Vlaanderen kritiek rijst op het “ontbossingsbeleid” van de vereniging Natuurpunt (zie rubriek Milieu) , krijgt in Nederland de grootste natuurvereniging, de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten, de wind van voren van de bosmensen. Omdat NM het Nederlandse bos (= de natuurlijke staat van grote delen van het land) zou vervangen door parklandschappen, heidevelden en zandverstuivingen : landschappen die ontstonden door toedoen van de mensen, ten gevolge van massale kap en overbegrazing. Met name de Actiegroep Red Ons Bos voert aan dat de natuur zelf op termijn met dat soort antropogene landschappen korte metten maakt en dat Natuurmonumenten alleen maar uit eigenbelang handelt, omdat ze zo meer (Europese) subsidies kunnen vangen…

BOETE VOOR SCHOPPEN EGEL

Een jongen van 17 kreeg op 14 augustus op Vlieland een boete van 220 € omdat hij uit pure baldadigheid een egel een schop had gegeven. De egel kwam daardoor terecht in de tuin van een gebuur, die de politie waarschuwde.

FLORIADE

Om de tien jaar wordt in Nederland een wereldtuinbouwtentoonstelling gehouden. Van april tot september 2012 gebeurde dat in Venlo, maar het werd een financiële flop : deels door graaiende directeurs (500.000 € “managementsvergoeding”), de plaag van deze tijd. Tot overmaat van ramp werd op het Floriadeterrein ook woekering vastgesteld van de knolcyperus, het is best mogelijk dat die straks ook opduikt bij een tuinder in Peking, met van daar dan weer een gepeperde extra-rekening tot gevolg…

JONGEREN & GROEN

In Nederland deed Motivaction waardeonderzoek onder jongeren tussen 15 en 23.  Deze “grenzeloze generatie” blijkt vandaag intens te leven, gefascineerd door uiterlijk, kicks en netwerken en gericht op gemak. Duurzaam leven, natuur en milieu zijn minder populair dan bij de vorige generatie. De jongeren van nu lijken maar bereid aan iets mee te werken wanneer ze er zelf iets aan hebben.

(www.motivaction.nl)

LEDENAANTALLEN

Het aantal mensen dat in Nederland lid is van natuur- en milieu-verenigingen daalde in 2012 tot het niveau van 2000. In het totaal hebben de 100 grootste landelijke organisaties zo’n 3,8 miljoen leden, nog altijd een stuk meer dan de 2,3 miljoen van 1991. De grootste is het Wereld Natuurfonds Nederland met 870.000 aanhangers. Nummer twee, Natuurmonumenten, telt 732.000 leden. In de top 5 staan verder Greenpeace Nederland met 466.000 ‘donateurs’ en de Provinciale Landschapsverenigingen (312.000 leden). Ter vergelijking : in Vlaanderen overschrijden de totaalstatistieken nauwelijks de 200.000 mensen. Natuurpunt, de fusievereniging ontstaan uit De Wielewaal en de BNVR zou een 90.000 leden tellen, WWF en Greenpeace zouden elk zowat 50.000 supporters hebben.

PURPERREIGERS

Sedert 1980 verschijnen in het Nederlandse vogeltijdschrift Het Vogeljaar regelmatig verslagen over de stand van de purperreiger bij de noorderburen. In Het Vogeljaar 2012/1 staat het rapport over 2009 en 2010 : ca 740 en 770 broedparen, records voor de periode sedert 1980. De meeste kolonies waren stabiel of namen wat in aantal toe. Sommige hadden te lijden van vossen.  In het Naardermeer werden in 2011 vanuit de lucht 84 nesten geteld, meest in hoeken en stroken waterriet, zoveel mogelijk omgeven door water. In 2012 zouden daar slechts 60 broedparen gezeten hebben…

ROTTUMMEROOG

Het onbewoonde waddeneiland Rotummeroog stond een paar keer op het bezoeksprogramma van N2-vaarkampen. Bij een eerste bezoek na de winter 2011-2012 werd ontdekt dat het eiland nu bij hoogwater uit 2 delen bestaat. Er is ruim 100 meter duin weggeslagen, waardoor er water binnenstroomt. De vrees bestaat dat Rottummeroog in zee verdwijnt indien er niet spoedig wordt ingegrepen.

P.S. Voorlopig organiseert het Nederlandse Staatsbosbeheer nog altijd excursies naar R’oog. Startpunt is de haven van Noordpolderzijl (Groningen) en zo’n excursie duurt 11 uur, 2 x 3 u varen inbegrepen. Info : arrangementrottum@staatsbosbeheer.nl.

TEXEL : ECOMARE

In Ecomare, het centrum voor de wadden en de Noordzee op Texel, hebben ze einde maart 2012 nieuwe bassins voor zeehonden en bruinvissen in gebruik genomen. Er zijn nu o.m. plateaus waar de dieren ver van het publiek op kunnen gaan liggen. In de oude situatie konden ze alleen na sluitingstijd het droge opkruipen. Als ze zwemmen komen ze wel dichterbij : van één bassin is de wand zelfs doorzichtig.

(www.ecomare.nl)

TEXEL : SLUFTER

In de herfst van 2011 is de Slufter uitgebreid met enkele voormalige weilandjes. De dijklijn die de vloed buiten hield is verwijderd en de bodem is afgeplagd. Al bij de eerste herfststormen stroomde het water binnen. Zo zijn nieuwe getijdenkreken ontstaan en doordat hier ook zoet water uit het aangrenzende duin komt, kunnen er vegetaties ontstaan die horen bij dit zeldzame type grenssituaties tussen zoet en zout…

CORRUPT VOGELOPVANGCENTRUM

Met de smokkel in bedreigde diersoorten wordt nog altijd evenveel verdiend als met drugssmokkel. Ondanks de CITES-Conventie van Washington over de handel in bedreigde dieren- en plantensoorten. Op luchthavens worden dus nog regelmatig dure (!) bedreigde vogels in beslag genomen. Die gaan dan naar erkende, gesubsidieerde opvangcentra. In Nederland bestaat bvb een Nederlands Opvangcentrum Papegaaien te Veldhoven bij Eindhoven, een van de grootste papegaaienparken ter wereld. Een niet onbesproken centrum evenwel. Er “verdwijnen” dieren op grote schaal, in geen enkel ander Nederlands opvangcentrum gaan zoveel vogels “dood” als bij dat NOP. Al tien jaar geleden bleek dat zeldzame vogels daar verkocht werden, vervangen door goedkope al ingevroren dieren en dan geregistreerd als “overleden”. Het centrum heeft ook geen gegevens over jonge vogels die uit het ei komen : die vertegenwoordigen evengoed duizenden euro’s. Een van de handelaars waar het NOP zijn duistere zaakjes mee doet, de Surinamer Radjen R. werd begin 2012 op Schiphol aangehouden met elf “verboden” zangvogels in zijn bagage. De vogels werden naar het NOP gebracht. Een paar dagen later deed de politie een inval bij Radjen en trof zij daar dezelfde vogels opnieuw aan ! Het opvangcentrum deugt dus voor geen meter. De koepelorganisatie van Nederlandse dierenopvangcentra wil er niets meer mee te maken hebben omdat zij denkt dat het NOP blijft doorgaan met die illegale vogelhandel. Ergerlijk is dat de overheid niets doet. De officier van justitie trof een “schikking”  en het NOP blijft alsnog het enige aangewezen opvangcentrum voor papegaaien.  Verantwoordelijk voor dat lakse beleid is weer eens de beruchte en arrogante CDA-staatssecretaris Bleker die het vertikt om verder onderzoek te laten doen en die het NOP geld blijft geven om vogels op te vangen (en te verhandelen) …

NOORWEGEN

ELEKTRICITEIT & ELEKTRISCHE AUTO’S

Noorwegen is schatrijk door de verkoop van olie en gas, gewonnen voor de Noorse kust. Maar voor de eigen energie wordt een beroep gedaan op waterkrachtcentrales. De grote meerderheid van de bevolking is er nl. erg milieubewust en bekommerd om de levenskwaliteit, de politiek houdt daar rekening mee. Zo wil men in de (groeiende) steden de vervuilende auto’s zo veel mogelijk weren door een aantrekkelijk alternatief te bieden : beter openbaar vervoer en focussing op elektrische auto’s. Elektrische auto’s zijn vrijgesteld van BTW en rijtaks, wat ze nauwelijks duurder maakt dan benzine- of dieselauto’s. Op de snelweg moeten ze geen tolgeld betalen en ze mogen gebruik maken van de busbanen. Bedrijven, winkels of woongemeenschappen die zelf laadpalen installeren krijgen een tussenkomst van 1200 € per paal. In Oslo zijn er al 500 laadpalen en komen er jaarlijks 200 nieuwe bij. Eigenaars van elektrische auto’s kunnen gratis parkeren op voorbehouden parkings nabij winkelwandelstraten en ze kunnen hun auto’s daar ook gratis opladen. Wie vlot inspeelt op die faciliteiten is Nissan, met zijn Nissan Leaf (equivalent van de VW Golf qua comfort, 150 km autonomie) : een Nissan-dealer in Oslo verkocht dit jaar al meer dan 1000 Leafs.Alles bij mekaar een groot contrast met ons eigen land, waar de Vlaamse regering de stekker uit de elektrische auto trekt.

OEGANDA

BATWA TRAIL

Al in de koloniale tijden was geweten hoe de iets kleinere bewoners van de regenwouden in Centraal Afrika door de rest van de inlandse bevolking misprezen werden. Na de onafhankelijkheden van de jaren 1960 is hun situatie er niet beter op geworden, integendeel. In Z.W. Oeganda leefde en leeft nog een kleine populatie van zgn. Batwa forest people. Anno 1991 werden die echter gewoon uit hun (in de kolonietijd beschermde) habitat verjaagd bij de creatie van de Mgahinga en Bwindi Nationale Parken. Sindsdien worden ze “toeristisch” geëxploiteerd als tour guides op de zgn. Batwa Trail, waar zij 80 $ betalende toeristen “the lost world of the Batwa” moeten tonen. Daar verdienen zij per toerist 3.25 $ aan, de rest van het geld gaat naar de Uganda Wildlife Authority…
(www.visituganda.com)

OEZBEKISTAN

ARALMEER DROOGT UIT

In Centraal-Azië ligt op de grens van Oezbekistan en Kazachstan het ooit vierde grootste meer van de wereld, het Aralmeer. Een eeuw geleden was dat nog een waterplas van 450 km op 290 km met een diepte van 69 m, sinds de jaren 1960 heeft zich hier één van de grootste milieurampen van onze tijd voltrokken : vandaag is het Aralmeer zo goed als uitgedroogd. In de tijd van de Sovjet-Unie werd daar al niet zwaar aan getild, omdat men voorrang gaf aan de katoenteelt. Op een eiland in het meer testten de Russische communisten overigens biologische wapens. Maar de laatste jaren is de desintegratie nog versneld door het ongeziene waterverbruik door alle landen in de regio : de reeds genoemde, maar ook Turkmenistan, Kirgizië en Tadzjikistan. Voor de water-intensieve teelt van katoen en tarwe in deze woestijnstreken verbruikt men er 4 x meer water dan in Amerika en 13 x meer dan in China. Door de uitdroging van het meer is ook het klimaat veranderd : ontzettend warme zomers en stofstormen komen steeds meer voor.

PERU

16.000 GEDROOGDE ZEEPAARDEN VOOR AZIË

Het wordt te bar. Aan de ene kant lanceren de welmenenende media bvb oproep na oproep voor het behoud van de biodiversiteit en tegelijk wordt die biodiversiteit overal in de wereld schaamteloos gekelderd voor de zgn traditionele geneesmiddelenindustrie en sexdito in “Azië”. Er waren recentelijk de neushoornhoorns en vele andere schandalen. En het eindigt niet, integendeel. Einde augustus 2012 onderschepte de politie op de luchthaven van Lima 3 koffers met 16.000 illegaal gevangen en geroofde zeepaarden, die weer eens in “Azië” moesten verhandeld worden… Zeepaarden vangen is in landen als Peru natuurlijk ook illegaal, maar de overheden zijn er duidelijk niet bij machte om zulke vangsten aan banden te leggen.

SURINAME

GOUDZOEKERS VERWOESTEN BROWNSBERG NATUURPARK

Suriname is vergeven van de “zwarte” goudmijnen : zo’n 1200, waar zo’n 20.000 ambachtelijke goudzoekers bij betrokken zijn. Goudmijnen zijn schadelijk voor het milieu. Mijnlocaties worden volledig ontbost en omgeploegd en rivieren en kreken geraken vervuild met kwik dat bij de winning wordt gebruikt. In uitgemijnd gebied groeit nix meer. Heel erg is dat er zelfs in het oudste regenwoud-natuurpark van het land, Brownsberg (12.000 ha), al meer dan 10 jaar meer dan 50 illegale goudmijnen operationeel zijn, bemand door ’n 2000 goudzoekers. Ze werden gedoogd door de beheerder, de Stichting Natuurbehoud Suriname (Stinasu). De directeur daarvan, Frans Kasantaroeno, liet zich al die tijd door de goudzoekers betalen, terwijl het Wereld Natuur Fonds (WNF) hem tegelijkertijd en blijkbaar zonder enige controle miljoenen uitkeerde voor een goed beheer en voor het stimuleren van het ecotoerisme. Het Park is nu de verwoesting nabij en het WNF durft niet veel doen uit schrik voor dictator Bouterse, die de “informele” goudsector zelfs wil legaliseren. Maar het zou wel wat ethischer mogen omgaan met de in vertrouwen gegeven giften van eenvoudige supporters wereldwijd…

VIETNAM

AGENT ORANGE

De Verenigde Staten van Noord-Amerika zetten vaak een grote bek open tegenover landen die al dan niet echt “vuile” wapens bezitten (behalve Israel natuurlijk), misschien om te verdoezelen welke misdaden ze zelf reeds met die wapens begingen. Denk maar aan Hisroshima en Nagasaki in 1945. Tussen 1962 en 1971 hebben de Amerikanen ook 75 miljoen liter van het giftige ontbladeringsmiddel Agent Orange uitgesproeid over Vietnam, om 2 miljoen hectare bos te ontbladeren. In Agent Orange, een mix van chemicaliën die in Amerika voor het eerst werd geproduceerd in 1940 en die zijn naam kreeg van de oranje band om de containers, zit het kankerverwekkende dioxine, dat zeker in de voedselketen is binnengedrongen. Zo’n 4 miljoen mensen zouden er door besmet zijn geraakt en vandaag worden nog steeds kinderen geboren met misvormingen. De Amerikanen wilden jarenlang niet ingaan op de vraag van Vietnam om de grond te reinigen, maar op 09/08/2012 is dan toch eindelijk een eerste spadesteek gegeven voor een opruimactie op de luchthaven van Danang, waar Agent Orange destijds werd opgeslagen en gemengd met kerosine of diesel vooraleer het in vliegtuigen werd geladen. In 2016 moet het terrein terug proper zijn.

VLAANDEREN

AFVAL EN RECYCLAGE

Minister van Milieu Schauvliege stuurde op 23/11 de cijfers rond van het huishoudelijk afval voor 2011. Per Vlaming werd vorig jaar gemiddeld 524 kg huishoudelijk afval ingezameld. Dat is 31 kg minder dan tien jaar geleden en 3 kg meer dan in 2011. Er is nog wel ruimte voor verbetering. Mensen geven vaak meubilair mee als grofvuil en dat zou beter een tweede leven krijgen via een kringloopwinkel. Van dat huishoudelijk afval werd overigens 71 % selectief ingezameld met het oog op hergebruik, de overige 29 % diende verbrand of gestort. De cijfers over het begin van 2012 bevestigen die trend. De bedrijven doen het wel minder goed dan de gezinnen.
Info : brigitte.bergmans@vlaanderen.be

ANTWERPEN : DE KEYSERLEI

Op 29 april 1967 stichtten we de WJA, de voorloper van Natuur 2000, in het lokaal Locarno vlakbij het Antwerpse Centraalstation, aan de De Keyserlei. Qua groen was dat een mooie lindenallee, nauwelijks aangetast door het verloop van de tijden : foto’s van voor de oorlog gaven zowat hetzelfde beeld. Daarna is een en ander wel drastisch dooreengeschud. Er kwamen de metrowerken, burgemeester Cools legde er gruwelijke appelblauwzeegroene tegels die het niet lang uithielden, maar het ergste moest nog komen : (nu ex-)burgemeester Janssens en zijn acoliet Ludo Van Campenhout (ondertussen overgelopen naar de N-VA), die tegen de protesten van velen in de terug opgewassen lindebomen gewoon afkapten onder een vals voorwendsel, met een dure Spaanse architect hadden zij al lang hun eigen plannetjes. Het resultaat kan einde 2012 gezien worden : in de plaats van de linden kwamen wat valse christusdoornen, die zouden het licht beter doorlaten. Van Campenhout die door zijn overloop de gemeenteraadsverliezingen overleefde is er trots op : “Ik wou de grandeur van het verleden voorzien van een moderne toets”. Zielig, en voor hoe lang ?

BEVERS

In 1848 werd de laatste bever in Vlaanderen afgemaakt : voor zijn vlees en voor een afscheidingsproduct dat gebruikt werd in medicijnen en parfums. Sinds een aantal jaren zijn de bevers nu echter terug bij ons, zij het via herintroductie van Duitse bevers. Dat begon anno 1998 in Wallonië (100 ingevoerde bevers, vandaag schat men hun aantal in de Ardennen op 900). Begin de jaren 2000 volgden dan onaangekondigde introducties in de Dijlevallei onder Leuven (20) en in het Maasdal in Limburg. Door uitzwerming zitten er vandaag nu ook in Antwerpen, bvb in het Viersels Gebroekt bij Zandhoven en in Oost-Vlaanderen, bvb in Vlassenbroek. In het totaal zouden er in Vlaanderen in 2012 een 120 beverfamilies zitten en verwacht wordt dat de populaties nog zullen aangroeien.

(www.beverwerkgroep.be)

BOOMLEEUWERIKEN KALMTHOUTSE HEIDE

In 2010 werd in het Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide een onderzoek gestart om na te gaan of de schapenbegrazing een effect heeft op bodembroeders als de Boomleeuwerik. Dat bleek zo te zijn en aanpassing in het begrazingsbeleid wenselijk. Ondertussen kwam de grote heidebrand, maar voor de stand van de Boomleeuwerik was die niet negatief, integendeel : momenteel loopt het aantal broedkoppels naar de 100. De Boomleeuwerik is nu eenmaal een pioniersoort die van open terrein houdt. Hij duikt als eerste op in gebieden waar pas grote oppervlakten bos werden gekapt…

BOS+

De Vereniging voor Bos in Vlaanderen (° 1970) ijvert voor meer en beter bos in Vlaanderen, de bosarmste regio van Europa. We hadden er als Natuur 2000 periodisch contact mee i.v.m. bosacties en dgl. Hun inzet wordt hun niet altijd in dank afgenomen door politiek en ambtenarij. Een bos(je) dat ze begin december 2011 plantten te Ename, diende terug weggehaald. Dochterorganisatie Groenhart (° 2003) is actief in de tropen. Beide verenigingen beslisten onlangs om voortaan als Bos+ samen te werken. Directeur is Bert De Somviele, het adres Geraardbergsesteenweg 267, 9090 Gontrode. Meer info op www.bosplus.be. De nieuwsbrief bekom je via info@bosplus.be

GENT : BEDREIGD TROPISCH HOUT VOOR DE STADSHAL

Te Gent spelen burgemeester Termont en zijn (ook Groene) akolieten regelmatig de milieubewusteling, maar de realiteit spreekt hen soms tegen. Voor de dakbekleding van de omstreden Gentse Stadshal gebruikt het stadsbestuur bvb hout van de zwaarbedreigde afrormosiaboom (CITES-appendix 2 !). Afrormosiahout komt uit Kameroen en Congo, illegaal kappen is daar meer regel dan uitzondering. Het Gents Milieufront en ook Greenpeace hebben daar tegen geprotesteerd, maar Termont & Co verschuilen zich achter de afvalstoffenmaatschappij OVAM die nogal vlug een toelating gaf voor dit alles. Op deze manier wordt de Stadshal in elk geval maar een bedenkelijk visitekaartje voor Gent…

HOOGSPANNINGSLIJN

Er komt in West-Vlaanderen een nieuwe hoogspanningslijn tussen Koolkerke en Zomergem. Alleen tussen Koolkerke en Vivenkapelle gaat ze ondergronds, de rest niet because te duur. Elia, de beheerder ervan, moet nu een vergoeding betalen  voor de visuele schade en de waardeverminderingen. Maar niet voor eventuele gezondheidsgevaren…

HOUTCRIMINELEN

In de jaren 1990 voerde Natuur 2000 i.s.m. Broederlijk Delen en WWF een actie “Geen Tropisch Hardhout in Mijn Gemeente”. We kloegen toen de import van tropisch hout aan via de Antwerpse haven. Die haven is altijd een belangrijke draaischijf geweest voor de Europese houtinvoer : elk jaar komt er zowat 200.000 ton hout binnen uit o.m. Congo, Zuid-Amerika en Z.O.Azië. Een gedeelte daarvan (15-30% !) is illegaal gekapt hout. We hadden toen ook contact met houthandelaars die een en ander bevestigden en onze hoop was gericht op de minister van financiën (= de douanediensten) om daar paal en perk aan gesteld te krijgen. N2-leden die bij de Antwerpse douane werkten vertelden dat er bij de bazen totaal geen interesse bestond voor het onderwerp. Sindsdien is de toestand alleen maar verslechterd. Op 7 december 2012 verdedigde Lieselot Bisschop haar doctoraatsthesis in de criminologische wetenschappen op de Gentse unief (Governance of transnational environmental crime : Case study research on the illegal trade in e-waste and tropical timber). Zij toonde nog eens aan dat in de Antwerpse haven iedereen weet dat er illegaal hout arriveert en dat niemand er naar omkijkt. Anders dan in bvb Rotterdam wordt er nooit overgegaan tot inbeslagnames. Er wordt in andere EU-landen wel nu en dan illegaal hout gevonden dat via Antwerpen de EU binnenkwam. De invoerders gaan overigens sluw te werk. Illegaal tropisch hout zoals afrormosia wordt bvb eerst uit Afrika voor een paar jaar naar Brazilië verscheept. Ofwel komt het al binnen als verwerkt product (deuren, ramen, stoelen). Vooral de Chinezen zijn daar goed in. En voor de Antwerpse douane is het dus allemaal teveel moeite : dixit een door Bisschop geïnterviewde douanier…

(Info : lieselot.bisschop@ugent.be)

KALMTHOUTSE HEIDE : GELDNOOD ?

Er is een lange tijd geweest dat aan het beheer van de Kalmthoutse Heide niet veel geld werd besteed. In de jaren 1960 was er een poging van het gemeentebestuur (eigenaar van een groot stuk van het in 1942 geklasseerde Vlaamse gedeelte van de Kalmthoutse Heide) om zijn eigendom voor een deel te verhuren aan de Belgische Natuur- en Vogelreservaten (BNVR), voorloper van de huidige vereniging Natuurpunt. Die wou de heide afrasteren en de bezoekers toegang doen betalen en dat riep heel veel tegenstand op bij de publieke opinie, het gemeentebestuur borg zijn plannen bijgevolg op en verhuurde zijn heide dan maar aan “de staat”. Die staat, inmiddels het Vlaams Gewest, begon na 1964 wel belastinggeld te investeren in terreinaankopen, ook aan de rand van de heide : bvb de villa De Buizerd die dan weer aan verval werd blootgegeven… Uiteindelijk ontstond in 2001 het Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide, gelijk gefinancierd door de Vlaamse en Nederlandse overheid. Dat bracht ineens een pak kosten mee : personeelskosten, kantoorhuur, verzekeringen, telefoon, vrijwilligers, onderzoek, het organiseren van overleg (Wissels, december 2012). De vorige Nederlandse regering Rutte 1 was uit op besparingen en vond dat het Nederlands deel van die kosten maar gedragen moest worden door de meer betrokken provincie Noord-Brabant. Die houdt echter ook de hand aan de knip, ze wil voor 2013 alleen nog voor de organisatiekosten opdraaien en ze vindt dat het Grenspark zijn eigen geld moet verdienen. De ambtenarij van het Grenspark dient dus te besparen en de eerste maatregel is het digitaliseren van de nieuwsbrief ‘Wissels’ die in december 2012 dus zijn laatste papieren nummer kende. Zijn er echt geen andere besparingswegen dan de belastingbetaler zijn eerste tastbare return te ontnemen ? Merkwaardig is dat diezelfde ambtenarij tussen de regels stelt dat “de bezoeker wel wat voor de natuur zou moeten overhebben”… Wil men dus ook toegangsgeld gaan aanrekenen en de Kalmthoutse Heide gaan verzwinnen (naar het voorbeeld van het natuurgebied Het Zwin te Knokke-Het Zoute, nu beheerd door de provincie West-Vlaanderen; toegangsprijs : 5,20 €) ? Precies daarom werd 50 jaar geleden het BNVR-plan afgeschoten !

ONZE LUCHT

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) rapporteerde op 18 december over de luchtkwaliteit in Vlaanderen. Was 10 jaar geleden meer dan de helft van de Vlamingen te veel blootgesteld aan te veel fijn stof, dan is dat nu nog altijd het geval voor 1 op 3… Ook de uitstoot van CO2 is op 10 jaar maar weinig gedaald, amper 5 %.

OOSTERWEELVERBINDING : POLITIEKE CHINEZERIJ

Hoewel het referendum over de Oosterseelverbinding negatief uitviel voor de Vlaamse regering, blijven de politieke partijen achter die regering maneuvreren om hun zin toch door te duwen. Ook via de federale regering laten ze zich niet onbetuigd.
Sinister is de rol die staatssecretaris Servais Verherstraeten (CD&V) in deze kwestie speelt. Met een bouwvergunning van de ook niet onomstreden Vlaamse minister Muyters (N-VA, weer eens hij !) op zak organiseerde die einde mei 2012 stiekem een eerstesteenlegging van een nieuwe federale gevangenis te Melsele-Beveren Waas, midden op het tracé van het alternatieve Meccano-tracé en op het moment dat er door milieuverenigingen bij de federale en Vlaamse overheid werd aangedrongen om de inplanting van die gevangenis enkele tientallen meters op te schuiven. Overigens werd door Muyters voor die gevangenis een Vlaamse bouwvergunning afgeleverd zonder de Europees voorgeschreven MER-screening. Maar zowel politiekers als rechtbanken doen alsof hun neus bloedt. En ondertussen werd er letterlijk dag en nacht gebouwd om toch maar vlug een voldongen feit te hebben en het Meccano-alternatief onmogelijk te maken…
(www.ademloos.be/meccano)

PLATTELAND VERPAARDT

Je ziet het overal in Vlaanderen als je “op de buiten” (bestaat die nog ?) rondfietst en de kranten schrijven er ook over. Boeren stoppen ermee, verkopen hun dure grond aan kapitaalkrachtige paardenmensen. Zo’n 155.000 paarden telt ons land intussen, de paardenopmars heeft tot een nieuw landschap geleid en tot spanningen door bvb een overdaad aan landschappelijk waardeloze omheiningen en door de import van bij-beesten zoals reeën, everzwijnen etc. De Vlaamse regering, onder impuls van premier en paardenliefhebber Peeters, voert een laks beleid en verleent zelfs bouwvergunningen aan africhtingsstallen in landbouwgebied. Het vroegere landbouwgebied verpaardt niet alleen, er is daar ook een sterke toename van zonevreemde bedrijven als aannemers, transporteurs, wellnesscentra enz.  Anderzijds wordt de grond voor paarden wel minder zwaar bemest dan voor akkers en koeien (die meer en meer het hele jaar op stal worden gehouden), wat finaal de waterkwaliteit ten goede komt.

Zodoende :  wanneer je vandaag nagaat waar ons lapje Vlaanderen echt uit bestaat, moet je vaststellen dat de traditionele opdeling in landbouw, natuur en stedelijk gebied niet meer klopt. Tegen de 10% van de open (?) ruimte bestaat  nu uit tuinen en tegen een andere 10% uit hobbyweiden.  Die hele tranformatie gaat snel en vrij ongemerkt.  De landbouwbedrijven nemen in aantal af maar worden wel grootschaliger en industriëler. Tegelijk ontstaan er allerlei activiteiten die goed gedijen in een versnipperende ruimte, maar waar geen beleid voor bestaat. Een grootschalig landbouwsysteem heeft er geen toekomst meer en dat gaat in de toekomst clashes blijven geven…

(Bron : Dorien Knockaert in De Standaard, 2-3 juni 2012)

SNELWEGVERLICHTING

Het doven van de verlichting op de snelwegen heeft de energiefactuur niet doen dalen. Het Vlaamse Ministerie voor Wegen en Verkeer had nochtans gehoopt dat het zo 2 miljoen EURO zou besparen.  Het totale elektriciteitsverbruik daalde door het doven wel met 10%, maar doordat de energieprijzen het voorbije jaar fors stegen blijft de factuur dezelfde. In 2011 betaalde de Vlaamse overheid 12,7 miljoen EURO voor energie.

STROPERIJ

In 2011 hebben de 26 natuurinspecteurs (voor een heel land !) van het Vlaamse Agentschap Natuur en Bos 400 boetes uitgedeeld voor stroperij, een verdubbeling tegenover 2010. In bijna de helft van de gevallen ging het om beschermde diersoorten zoals zang- en roofvogels. De stropers hadden het ook gemunt op patrijzen, reeën, vossen en steenmarters. Voorts werd er onwettig gevist op snoekbaars en paling.  Een paar duizend netten, klemmen e.a. hulpmiddelen zijn in beslag genomen. Het stropen (= het bekeuren) gebeurde vooral in West-Vlaanderen…

UPLACE

Over de plannen voor een nieuw shoppingcentrum  Uplace te Machelen is in Vlaanderen al veel te doen geweest.  De Bond Beter Leefmilieu-Vlaanderen en tal van nabije gemeenten zijn er radicaal tegen. Ook de stad Vilvoorde, die een bijkomend bezwaarschrift stuurde naar verantwoordelijk minister Joke Schauvliege. Vilvoorde stelt dat door de komst van het winkelcomplex de concentratie fijn stof in de regio nog zal toenemen : een gevaar voor de volksgezondheid. En dat terwijl de Europese normen voor fijn stof er nu al worden overschreden. Uplace wacht nog op een milieuvergunning.

(www.shoppingmonster.be)

WATERVERBRUIK GEDAALD

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) rapporteerde in maart 2012 dat het waterverbruik un Vlaanderen de voorbije jaren met 10% daalde. Elke Vlaming verbruikt nu gemiddeld 100 liter leidingwater per dag. De daling lijkt het gevolg van spaarzaamheid en zuiniger  machines.

ZOMERGANZEN

Vlaanderen zit opgeschept met een aantal ganzensoorten die het hele jaar aanwezig blijven : de Canadese gans (een jachtwildsoort), de Nijlgans en de zgn. boerenganzen. Die populaties ontstonden grotendeels uit ontsnapte of losgelaten vogels. Deze exoten bezorgen grote overlast, ze zijn vanuit natuurbehoudsstandpunt ongewenst. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) promoot daarom ingrijpen op de reproductie, aantalsregulatie en afschot. Sinds 2010 werden er al 5231 ganzen gevangen en gedood, waarvan 88% Canadese ganzen. In regio’s waar goed gevangen wordt neemt het aantal Canadaganzen duidelijk af.

(www.invexo.be)

ZWERFVUIL

Zo’n 30 jaar geleden probeerde Natuur 2000 de overheid te pushen om iets te doen aan het zwerfvuil langs de (autosnel)wegen. We kregen daar toen zelfs steun voor van weerman Armand Pien en van het leger. Ondertussen is die aandacht er wel , maar het probleem werd er niet kleiner op. In 2011 haalde het Vlaamse Agentschap Wegen en Verkeer 3261 ton zwerfvuil op langs de gewest- en  autowegen, dat is een stijging van 13,5 %. De kostprijs van dat ophalen steeg van 3,08 miljoen euro in 2010 tot 4 miljoen.  De grootste hoeveelheden vuil werden opgehaald in de provincies Vlaams-Brabant (1391 T) en Antwerpen (667 T), gevolgd door West-Vlaanderen (570 T), Oost-Vlaanderen (350 T) en Limburg (283 T).

En naar aanleiding van het nieuwe schooljaar 2012-2013 wou mobiliteitsminister Crevits graag nog eens het nieuws halen door de fietspaden langs 6200 km gewest- en gemeentewegen te laten schoonvegen. Dat leverde 1255 ton ton afval op : iets minder dan vorig jaar…

NIEUWS VAN HET ZWIN

In het Zwin zijn dit jaar slechts 6 ooievaarsjongen geringd, tegen 24 vorig jaar. Waarschijnlijk hebben de kou en de regen begin april daar mee te maken, maar er zitten blijkbaar ook steenmarters in de buurt…

VSA

OBAMA BOUWT NIEUWE KERNREACTOREN

Na de kernsmeltramp van 28 maart 1979 in de Three Mile Island-centrale bij Harrisburg, Pennsylvania, was er in de VSA geen toestemming meer gegeven om nog  kerncentrales te bouwen. Daar komt nu verandering in onder impuls van President Obama, stilaan bekend om zijn milieu-onvriendelijkheid. Midden februari 2012 gaf de U.S. Nuclear Regulatory Commission toelating voor de bouw van twee nieuwe reactoren van het type Toshiba AP 1000 door het bedrijf Southern Nuclear in Vogtle, Georgia. Obama doet dus alsof Fukushima niet is gebeurd, of nog : “Luister naar mijn mooie woorden, maar zie niet naar mijn minder fraaie daden”. Ongeveer 20 % van de stroomproductie in de VS is afkomstig van kerncentrales.

OLIELEKKEN EXXON MOBILE

In de VSA blijft de olie maar lekken. In juli 2011 lekte Exxon Mobile 250.000 liter ruwe olie in de Yellowstone River in Montana. En in april 2012 was er een lek van 300.000 liter uit een pijpleiding op het platteland in het noorden van Louisiana.

WEST-VLAANDEREN : WIJ VARKENLAND

In West-Vlaanderen wonen 1 miljoen mensen en 3 miljoen varkens. Gesteund door het provinciebestuur doortrekken in de nazomer van 2012 een paar rare artisten de provincie met een groot geel varken in kunststof, zgz. om de identiteit van de Westvlaming te achterhalen (bestaat die ?). Het project heet “Wij Varkenland”. Als lokale activiteiten zijn er reuze-barbecues, toneeltoestanden, muzikantenoptredens, “multimediale installaties”, varkensproeverijen etc. Ongelooflijk, bedenkelijk. Voor het intrieste gegeven dat het leefmilieu in bijna een hele provincie al jaren lijdt door die varkensovermaat lijkt er precies geen aandacht te zijn… Of is er toch een dubbele bodem, die het “volk” weer niet snapt ?
(www.wijvarkenland.be)

WIT-RUSLAND

HET GREENFIELDBEDROG

In april 1986 was er brand en explosie in de kerncentrale bij Tsjernobyl in Oekraïne. Een grote wolk met radioactief materiaal kwam toen in de atmosfeer terecht, die de wind meevoerde naar het noorden en noordwesten. Meer dan 80% van de straling kwam terecht op Wit-Russisch grondgebied : de grond geraakte daar zwaar besmet met o.m. strontium-90 en cesium-137. De Wit-Russische overheid was er direct om bekommerd om dat stuk grondgebied zo mogelijk weer leefbaar te maken.

Zij gaf daarom veel aandacht aan voorstellen om met planten, struiken en bomen het milieu te ontdoen van radioactief materiaal. Zo geraakte zij in contact met Greenfield Project Management, een Ierse dochter van het Nieuw-Zeelandse Greenfield, dat bio-ethanolcentrales zocht te bouwen in de meest vervuilde gebieden. Greenfield Project Management wou bestraalde grond stralingsvrij maken door er graan en suikerbieten te doen verbouwen. De straling hoopt zich op in het gewas en daarvan wordt bioethanol gemaakt. De radioactiviteit zou in enkele tientallen jaren afnemen tot aanvaardbare niveaus, waar dit gewoonlijk enkele eeuwen duurt.

De bioethanol zou zelf niet radioactief zijn omdat  bij de destillatie (waarbij de damp van aan de kook gebrachte vloeistof weer afkoelt)  alleen de lichtste deeltjes opstijgen als damp. Het overgebleven zwaar radioactieve residu zou worden verbrand in een energiecentrale, waarbij zwaar radioactief geladen as overblijft : die zou dan moeten worden opgeslagen op plaatsen waar nucleair afval wordt bewaard. Het is wel een kostbare methode, met hoge verwerkingskosten door de radioactiviteit. En het ging ook om een duur project, er was 217 miljoen euro mee gemoeid. De Wit-Russen wilden 1/5 van de kosten voor hun rekening nemen, voor de rest waren particuliere investeerders nodig. Het vooruitzicht was hoopgevend. Greenfield zou de biobrandstof gaan exporteren en een hoog rendement geven aan de aandeelhouders. Er was veel enthousiasme voor.

De New Scientist wijdde er een lovend artikel aan  : “Tsjernobyl gezuiverd door biobrandstof”, en de ABN-AMRObank maakte er ook propaganda voor. Tot de verdwijntruc duidelijk wordt : de managers van Greenfield zijn ineens weg met de opgestreken gelden en blijven onvindbaar, ze zouden o.m. een verleden hebben als drugs- en wapensmokkelaars…

P.S. Ook rond Fukushima wil een Nederlands bedrijf duizenden hectares gaan beplanten met huttentut (Camelina sativa) en die dan verwerken tot biobrandstof. M aar er bestaat grote twijfel over het uithalen van radioactieve bestanddelen uit die biobrandstof.

ZUID-AFRIKA

PERLEMOENSTROPERIJ IN KAAPSTAD

De perlemoen (Parelmoer !) of  Zuidafrikaanse Abalone  of Haliotis Midae is een gastropode mollusk van de familie van de Zeeoren die o.m. te vinden is in het Tafelberg Nationaal Park, een marien gebied van 1000 km² langs 140 km kust.  Hier komen ook walvissen paren, er zijn zeehonden- en pinguinkolonies, zelfs haaien en orca’s worden er gespot. De directe nabijheid van Kaapstad  (3 miljoen inwoners)  met de vervuiling van schepen en afval vormt een bedreiging. Maar meer nog de perlemoenstropers. Er is een internationaal netwerk dat de Abalone naar Mozambique voert, van waar alles naar China gaat als afrodisiacum  (wat nog allemaal ?). Mariene rangers proberen het stropen wel tegen te gaan maar de bendes glippen door de mazen van het net. De schelpen van de perlemoen worden ook op de Zuifafrikaanse stranden gevonden. Ze vallen op  door de zachtglanzende parelmoer-binnenkant, juweeltjes van 12 x 10 cm op zich…

GEEN LAATKOMERS MEER IN KRUGER

Vroeger konden bezoekers van het Kruger Nationaal Park (1,5 x de Benelux) ook een zgn. Late Entry Permit krijgen. Maar in een zet tegen de neushoornstroperij wordt laat toekomen nu niet meer toegestaan. Bezoekers zullen er voor moeten zorgen dat ze tegen 18 u (17 u 30 in mei-juli) in hun overnachtingskampen zijn.