Wereld

AFRIKA : STROPERIJ

UNEP, het milieuprogramma van de Verenigde Naties, signaleert voor 2012 opnieuw recordaantallen gedode olifanten en neushoorns. Er is alvast weet van tienduizenden olifanten. In Kameroen alleen 450, de olifant geraakt er zwaarbedreigd. De illegale stroperij wordt meer en meer het werk van georganiseerde misdadigersbendes en milities die de ivoormarkten in China en Thailand bevoorraden en de hoornmarkt in Vietnam…

ZUIDWEST-AFRIKA : “ELFENCIRKELS”

Aan de zuidwestkust van Afrika, van Angola tot Zuid-Afrika, vallen op sommige plekken ontelbare cirkels op van overblijvend woestijngras, er is al veel gegist naar de oorsprong ervan. Na een veertigtal expedities ter vergelijking van duizenden van die cirkels denkt de Duitse prof Norbert Jürgens (Afrikaanse biodiversiteit en plantenecologie, Universität Hamburg) het antwoord gevonden te hebben : de termiet Psammotermes allocerus. Het beest vreet over een bepaalde cirkelvormige oppervlakte alle plantenwortels weg, zo is er geen groen meer over waarlangs water kan verdampen en blijft er extra water ondergronds bewaard voor de termieten – met als bijeffect dat het gras langs de randen van de cirkel ook kan blijven groeien ondanks de barre woestijnomstandigheden ter plekke.
(Science 29 March 2013, Vol.339 n°6127 p.1630 – DOI : 10.1126/science.339.6127.1630-b)

ANDAMANEN

Minstens de helft van de wereld zal wel nooit gehoord hebben van de 572 Nicobaren- en Andamanen-eilanden, 1200 km ten zuiden van Madras in de Golf van Bengalen gelegen. Ooit was dit het Siberië van Brits Indië. Subhash Chandra Bose bevrijdde het van de Jappen en sinds 1947 is het een strategische Gurkha-outpost van het nieuwe Indische Rijk, vlak bij de Coco-eilanden waar de Chinezen het Westen begluren. De Andamanen zijn ook een biodiversiteit-hotspot (met 27 mangrovetypes van de 60 bekende) en er leven 4 Negerito-volkeren w.o. de pas in 1998 ‘ontdekte’ Jarawa. De helft van de wereld kent ze dus niet, maar de 200.000 toeristen die nu elk jaar door hun leefgebied lopen des te meer. Uit protest tegen die “mensensafari’s” heeft Survival International, dat opkomt voor inheemse volkeren, daarom 200 reisbureaus opgeroepen tot een boycot van de Andamanen. Toerisme is gevaarlijk voor de inheemsen, omdat ziektes zoals griep en mazelen voor hen vaak dodelijk zijn : remember de Noord- en Zuid-Amerikaanse “Indianen”…
(www.survivalinternational.org)

ANTARCTICA : GAT OZONLAAG AAN HET HERSTELLEN ?

Metingen van de ozonsensor op de Europese satelliet MetOp van het ESA vertellen dat het gat in de ozonlaag boven Antarctica het kleinste is in 10 jaar. Sinds het begin van de jaren tachtig ontwikkelde zich zo’n gat elk jaar van september tot november, maar de internationale akkoorden over de bescherming van de ozonlaag, zoals het Montreal Protocol, deden de concentraties aan de ozon-killer CFK (chloorfluorkoolstofverbindingen zoals het spuitbussendrijfgas freon van DuPont) in de atmosfeer sedertdien drastisch dalen. Natuur 2000 stuurde destijds actief mee aan op het ondertekenen van die internationale akkoorden door de Belgische politiek…
(www.esa.int : 08.02.2013)

AUSTRALIË : FRUIT BATS AT CHARTERS TOWERS

In Australië zijn de vliegende honden (flying-foxes of fruit bats in het Australisch) niet overal geliefd. Mensen verdenken hen van het verspreiden van virussen etc. Dat leidt soms tot heftige maatregelen. In een park te Charters Towers, Noord-Queensland, huizen 80.000 vleermuizen die vanalles en nog wat onderpoepen. Het stadsbestuur zette daarom begin december helicopters, waterkanonnen, rook en sirenes in om de kolonie te doen verhuizen. Natuurbeschermingsorganisaties hebben daarop gevraagd om met die “dispersal actions” minstens te wachten tot april 2014, wanneer de jongen vlieggroot genoeg zullen zijn…
(www.bats.org.au)

BRUSSEL : OVERAL VOSSEN

In Brussel zitten er tegenwoordig overal vossen, van het Zoniënwoud tot het Warandepark en zelfs in de tuin van het koninklijk paleis. Voedsel is er blijkbaar genoeg : konijnen, eekhoorns, ratten… Ze worden ’s nachts ook gezien op de parkings van supermarkten.
(www.brusselnieuws.be)

CHINA : SMOG

De smog in Oost-China en vooral in Peking is al jaren een onuitstaanbare gruwel voor de bewoners, maar er wordt niet veel aan gedaan, buiten raadgevingen om binnen te blijven. In delen van O.China was het zicht in januari 2013 minder dan 100 meter, de Amerikaanse ambassade in Peking constateerde luchtverontreiniging die “buiten de meetschaal” viel…

CHINA : VOEDSELVEILIGHEID

Wanneer er in West-Europa gesjoemel met voedsel ontdekt wordt zitten er meestal Nederlanders achter : de plofkippen, het paardenvleesschandaal… Maar in China kennen ze daar ook wat van. De gewone Chinezen zijn volop bezig hun vertrouwen in de voedselveiligheid te verliezen. Oorzaak : duizenden en duizenden illegale vleesfabrieken en winkels die nep-, ziek of zelfs vergiftigd vlees verkopen. Ze zetten bvb ratten- of vossenvlees om als lamsvlees door er chemicaliën aan toe te voegen. Of ze verhogen het gewicht van varkensvlees door er water in te spuiten. Of ze schamen zich niet om eenden te verkopen die dood gingen aan botulisme. In 2008 was er ook het massale melkpoederschandaal : honderdduizend kinderen werden ziek van de chemicaliën in dat poeder. De drang om winst te maken primeert bij nogal wat mensen totaal op de veiligheid van wat ze verkopen. En er is veel te weinig controle. De laatste jaren zijn er wel arrestaties geweest (begin 2013 werden 1700 illegale bedrijven gesloten) en er bestaan regels, maar dat blijven druppels op een hete plaat…

GROOT-BRITTANNIË : 5000 DASSEN DOOD

In West-Gloucestershire en West-Sommerset begon men eind augustus op vraag van de National Farmers’ Union 5.000 dassen af te schieten, zgz. omdat ze runder-tbc zouden kunnen overbrengen. Het gaat om 70% van de dassenpopulatie van beide graafschappen. Milieuminister Owen Paterson, een met Eersteminister Cameron bevriende Conservatief die uit de lederindustrie komt, zou het afschot de komende 3 jaar willen verderzetten in heel Engeland… Honderden protesters zijn al meteen op straat gekomen. De vraag stelt zich waarom de dassen niet gewoon ingeënt kunnen worden. Experten betwijfelen of deze slachting het beoogde resultaat zal boeken.

INDONESIË : WEER REGENWOUDBRANDEN OP SUMATRA

Net zoals de vorige jaren is midden 2013 opnieuw tropisch regenwoud op Sumatra, provincie Riouw, in brand gestoken. Volgens president Yudhoyono door 8 bedrijven (Asia Pacific Resources International Ltd, de beruchte Sinar Mas Group van de Chinees Eka Tjipta Widjaja, Sime Darby e.a.) om er o.m. nieuwe palmolieplantages te vestigen. Ook plaatselijke boeren doen, zoals alle jaren rond deze tijd, mee aan de kaalkap. De regering laat helicopters zout in de wolken strooien, maar of dat genoeg blusregen gaat geven… Ondertussen is in delen van Zuid-Maleisië de noodtoestand afgekondigd vanwege de smog die de branden daar veroorzaken. De plaatselijke API ofte Air Pollutant Index Malaysia – smogindex bereikte in de stad Muar aan de westkust van Malakka (remember the Battle of Muar, 1942, Tomoyuki Yamashita) een waarde van 750, ver boven de als gevaarlijk geldende grens van 300. In Singapore diende een internationale conferentie over nucleaire kwesties omwille van de smog verdaagd. Daar steeg de Singapore Pollutant Standards Index of PSI op 21 juni boven de 400, de PSI-gevarengrens is ook 300.
In feite verdwijnt het tropisch regenwoud op Sumatra elk jaar een beetje meer, men kan al beginnen voorspellen wanneer er geen meer zal zijn. Moest de rook dit jaar niet in oostelijke richting overgewaaid zijn, er had nauwelijks een haan naar gekraaid.
(The Straits Times, juni 2013)

JAPAN : WEG MET DE BESCHERMING VAN DE HAAIEN !

In de rubrieken Actualiteit en Natuur van deze Nieuwsbrief wordt de 16de CITES-conferentie aangehaald, begin maart 2013 gehouden te Bangkok,Thailand. We hebben het daar over de Oost-Aziatische way of life die tegenwoordig zowat overal in de wereld de fauna en de flora bedreigt. China en Japan gaan prat op hun oude cultuur, maar wanneer je alleen al kijkt naar de tegenwoordige verloedering van het landschap in die landen begin je daar vragen bij te stellen. Rond 1832 beeldde de beroemde houtdrukkunstenaar Ando Hiroshige zijn onvergetelijke ‘Pleisterplaatsen aan de Tokaido’ (Tokaido gojûsantsugi) uit, 180 jaar later valt er langs die oude Grote Oostelijke Kustweg van Edo/Tokyo naar Kyoto niet zoveel fraais meer te zien. En in China is het niet beter. Veel vragen kunnen er ook gesteld worden bij het natuur- en milieubeleid in die landen. In Japan primeert de appetijt voor al wat in zee leeft op alles. Walvissen en blauwvintonijnen moeten er aan geloven en ook de haaien : haaienvinnen zijn er een delicatesse, ze worden duur verkocht. Samen met China probeert Japan nu de internationale afspraken over de bescherming van de haaien te saboteren. Er zit ook groot geld achter : de vinnenhandel wordt op m.d. 480 miljoen dollar per jaar geschat, wereldwijd worden daarvoor elk jaar ongeveer 100 miljoen haaien gedood. Dat zodoende in een eeuw tijd zowat 90% van de haaienpopulatie uit de wereldzeeën is verdwenen zal Japan worst wezen. De Japanse overheid heeft dus alvast besloten om de nieuwe internationale wetgeving rond de bescherming van vijf haaiensoorten (witpunthaai, 3 soorten hamerhaaien, haringhaai) te verwerpen…

JAPAN : RADIOACTIEF WATER FUKUSHIMA IN DE STILLE OCEAAN

Reeds in 1955 uitte een geheim rapport van de U.S.Atomic Energy Commission zijn bezorgdheid over aantasting van tonijnpopulaties in de Stille Oceaan door radioactieve fall-out in het water van die Oceaan. Na de Fukushima-ramp is er daarvoor in Japan andermaal weinig bezorgdheid getoond. Duizenden tonnen radioactief water zijn er per dag in de oceaan geloosd : begin april 2011 hadden de media het over 11,5 miljoen liter. Het gaat hier niet alleen over een milieu-catastrofe maar ook over een grove en bewuste schending door de Japanse overheid van internationaal recht, met name de Convention on the Prevention of Marine Pollution by Dumping of Waste and other Matter uit 1972. De meer dan ernstige milieugevolgen van dit alles gaan eerst in de komende jaren aan het licht komen, bij de Amerikaanse westkust bvb. En ter plekke is de miserie jaren later niet eens over. Tepco (Tokyo Electric Power Co), de operator van de kerncentrale in Fukushima, gaf in juli 2013 toe dat er nog altijd ondergronds hoogradioactief water in de oceaan lekt -water dat dus ook het grondwater al heeft besmet : 300.000 liter per dag ! Tepco had dat tot dusver stil gehouden, maar nadat de liberale premier Shinzo Abe de Japanse Senaatsverkiezingen won en zijn politieke positie versterkte steekt dat precies zo nauw niet meer. Abe wil de kerncentrales opnieuw opstarten, tegen het Fukushima-trauma bij de bevolking in…

KENIA : DRONES TEGEN STROPERS

In het Ol Pejeta Conservancy – reservaat (364 km²) op de Evenaar bij Nanyuki, Laikipia District, wordt sedert begin dit jaar en ter ondersteuning van het bewakingswerk van de 120 rangers ook een drone ingezet. In dit reservaat leven 110 neushoorns w.o. 4 van de 7 nog in leven zijnde noordelijke witte neushoorns : deze werden in 2009 overgevlogen uit de zoo van Dvur Kralove (Königinhof an der Elbe) in N.O.Bohemen. De drone moet dagelijks 3 à 4 patrouilles van 90 minuten uitvoeren, dat volstaat om een gebied van, 130 km² in de gaten te houden. Een en ander belette echter niet dat op 14 maart een wijfje zwarte neushoorn brutaal door stropers vermoord werd, nadat ze haar 2 hoorns hadden afgesneden; ze liet een één maand oud kalf na… De Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN) noemt de 5050 nog in Afrika overblijvende zwarte neushoorns “critically endangered”
(www.olpejetaconservancy.org)

NEDERLAND : AARDBEVINGEN IN HET NOORDEN

Zowat 97% van de Nederlandse huishoudens en ook delen van België, Duitsland en Frankrijk hangen voor hun gas af van de gaswinning door de Nederlandse Aardolie Maatschappij NAM (= Shell + ExxonMobil) in de Nederlandse provincie Groningen. Die gaswinning brengt de Nederlandse schatkist zowat 11,5 miljard euro per jaar op. Maar de laatste tijd zorgt ze ook voor de zwaarste aardbevingen ooit in het noorden van Nederland, met schade aan honderden woningen. En te verwachten valt dat de aardbevingen in de toekomst alleen maar zwaarder zullen worden. De plaatselijke bevolking is ongerust, o.m. omdat mettertijd ook kanaaldijken en dgl. zouden kunnen bezwijken. Het Nederlandse Staatstoezicht op de Mijnen pleit er voor om de gaswinning te beperken, maar de regering heeft daar geen oren naar.

NEDERLAND : BREEDTE FIETSPADEN

In Nederland zijn er tweerichtings(brom)fietspaden die op momenten een trafiek van 600 fietsers per uur halen, bvb de parallelwegen bij de provinciale wezg N237 van Utrecht naar De Bilt, ooit de eerste stenen weg van het land. Die zijn onlangs heringericht tot fietspaden van 3.30 m breed en daar is wat om te doen, because te smal voor het drukke fietsverkeer. Ze hebben daar een Ontwerpwijzer Fiets die voor zo’n fietspaden een breedte van 4 m voorschrijft. De kwestie wordt nu besproken in het Utrechtse provinciebestuur…
(Vogelvrije Fietser, april 2013)

NEDERLAND : LEDENVERLIES

In Nederland (en allicht ook bij ons, maar daar zijn ze er veel minder open over : in Vlaanderen zouden de natuurverenigingen een 200.000 leden tellen, waarvan ca.85.000 bij Natuurpunt) vergrijst de natuur- en milieubeweging niet alleen, ze verliest helaas ook steun. In 2013 zagen zowat 100 organisaties samen een 120.000 leden afhaken, het grootste verlies sinds men in 1991 ledenaantallen begon bekend te maken. Het Wereldnatuurfonds (WNF) verloor bvb 44.000 leden, maar het blijft met 826.000 leden nog wel de grootste organisatie. Enkele organisaties wisten niettemin toch nog leden bij te krijgen : 6300 bij de Stichting AAP, 3000 bij Natuurmonumenten. Deze laatste vereniging telt momenteel een 735.000 leden, in 2001 waren dat er nog 975.000. Bij Greenpeace Nederland gaat het ook niet goed, ze zitten momenteel bij de 460.000 donateurs (er zijn daar maar een handvol echte leden). Men probeert er nu de jaarlijkse steunbijdrage te verdubbelen, maar dat valt in slechte aarde bij die sympathisanten…

NEDERLAND : NATUURVERKOOP

In Nederland beheert het Staatsbosbeheer zowat 260.000 ha natuur. Maar tot 2018 moet dit instituut ook 100 miljoen euro bezuinigen. Voor de toezichthoudende staatssecretaris voor Economische Zaken, belast met landbouw, natuur en voedselveiligheid en genaamd Sharon Dijksma (PvdA) leek het voor de hand te liggen : dat geld bijeenkrijgen door toch versnipperde natuurpercelen te verkopen aan particulieren. Bij een proefverkoop van 16 percelen kreeg ze echter het hele land tegen zich in beweging en moest ze haastig inbinden. Staatsbosbeheer dient nu andere oplossingen te zoeken : via de al afgesproken verkoop van recreatiegrond op de Waddeneilanden en ook door bezoeken te verdubbelen, geld te vragen voor parkeren, houtverkoop, geld te verdienen aan wind- en zonne-energie… Dijksma probeert van haar kant terug sympathie te winnen met een pamflet “Vooruit met Natuur”, waarin ze oproept mee te denken over een nieuw natuurbeleid : de natuur niet alleen beschermen maar ook doen beleven; verder de natuur gebruiken om overstromingen van polders tegen te gaan, biomassa te genereren, het welvoelen van mensen te verhogen (“Natuur doet goed !”).
Het dient gezegd dat Nederland wel toe is aan dat nieuwe beleid, niet alleen na de faux pas van Dijksma, maar ook na de anti-na-
tuurpolitiek van haar voorganger, de sinistere Henk Bleker …
(De Volkskrant, 15 juni 2013)

NEDERLAND : VERZET TEGEN BOORPLATFORM BIJ SCHIERMONNIKOOG

De Franse energie-multinational Gaz de France/Suez (die in ons land o.m. Electrabel en de kerncentrale van Doel bezit) wil drie maanden proefboringen doen op 7 km van het Waddeneiland Schiermonnikoog, welbekend aan N2000. Als die boringen succesvol zijn, komt er mogelijk een permanent boorplatform. Een vergunning is al aangevraagd. Daartegen is bezwaar aangetekend door de Waddenvereniging, Natuurmonumenten en de gemeente Schiermonnikoog zelf. Eens te meer blijkt nog eens dat het ook in Nederland op het gebied van natuurbehoud niet allemaal rozengeur en maneschijn is. Het optreden van de regering, de politiekers, de ambtenarij mag ook daar vaak bedenkelijk genoemd worden. Op Schiermonnikoog zouden ze best niet zo hoog van de toren blazen, want in feite roofde de Nederlandse overheid dat eiland na WO2 van de rechtmatige bezitter, de Duitse grafelijke familie von Bernstorff-Wehningen, die met die oorlog niets te maken had en door de eilanders erg geliefd was…

NEDERLAND : REE VLUCHT NAAR SCHIER

Einde juli zag Natuurmonumenten-boswachter Otto Overdijk een jonge reebok op Schier. Dat gebeurt maar om de paar jaar. Vermoedelijk komt ie van het Lauwerszeegebied, verloor ie daar de strijd met een ander mannetje, verloor ie zo ook zijn territorium en besloot ie daarop de 8 km wad naar Schiermonnikoog over te steken. Dat gebeurt nog wel in de bronsttijd. Het zit er dik in dat het dier via dezelfde weg terug naar de vaste wal zal moeten, want op Schier is er geen vrouwtje te vinden voor hem…

NEDERLAND : ZWAMMENROVERS OP DE VELUWE !

In de buurt van Wageningen klagen boswachters van Staatsbosbeheer, van gemeenten en van natuurverenigingen steen en been over het grootschalig roven van tonderzwammen (Fomes fomentarius). Tot op hoogten van 6 m toe worden de massieve, hoefvormige zwammen van de beuken geslagen : met alle schade vandien voor de soms meer dan 100 jaar oude bomen. Het schijnt dat in Aziatische kringen een medicinale werking wordt toegeschreven aan de zwammen : in China denkt men dat de tonderzwam helpt tegen slaapproblemen, hartklachten; kanker enz. Maar waar hebben we die ‘medicinale’ verhalen nog gehoord ? Geeft dat het recht om de natuur overal in de wereld te (laten) plunderen ?

Nederlandse humoristen (die bestaan ook) plaatsten n.a.v. deze story de volgende limerick op www.knipoog.nu :

Een vreemde Chinees loopt in Hammen
heel grondig het bos uit te kammen.
Hij zoekt een geheim
en oud medicijn,
maar ik denk dat hij loopt te zwammen.

NICARAGUA : EL CANAL

In Nicaragua gaven de Sandinisten van president Ortega op 13 juni 2013 een concessie van 50 jaar aan de Hongkong Nicaragua Canal Development Company voor de bouw van hun eigen, driemaal zo lange variant van het naburige Panamakanaal tussen de Atlantische en Stille Oceanen. Het is een oude idee, reeds in 1825 was er sprake van, maar er blijven heel veel onbeantwoorde vragen over kostprijs, economische haalbaarheid en milieu-impact. Het kanaal zou met name dwars door het kwetsbare Meer van Nicaragua lopen, met zijn vulkanische eilanden en zoetwaterdolfijnen. Mogelijk wordt ook de San Juan-rivier op de grens met Costa Rica opgeofferd. Ortega’s stunt moet verder bekeken worden tegen de achtergrond van de stilaan ijsvrije Northwest Passage ten noorden van Canada : daar wordt sowieso een nieuwe doorvaart mogelijk…

FRANS-POLYNESIË : NUCLEAIR SCHANDAAL

Tussen 1960 en 1996 heeft Frankrijk in Polynesië 193 kernproeven uitgevoerd. Mede Kon-Tikivaarder en Zweeds ere-consul ter plaatse Bengt Danielsson en zijn vrouw publiceerden er in 1974 en 1977 al over : “Moruroa mon Amour. The French Nuclear Tests in the Pacific” (Penguin Books). Jarenlang logen politiekers en ambtenaren en zelfs de media dat bij die testen geen nucleaire vervuiling vrijkwam. Maar nu is uitgelekt dat de zgn. fall-out of radioactieve neerslag van plutonium heel Polynesië heeft bedekt. Tahiti werd bvb na een proef in 1974 blootgesteld aan 500 x de maximaal aanvaardbare straling. In het totaal werd dit dichtstbevolkte hoofdeiland 37 keer besmet… In 2006 stelde een onderzoekscommissie een beduidende toename vast van het aantal kankers in de omgeving van de testsites : in het totaal werkten of woonden 150.000 burgers en militairen in de buurt van de kernproeven. Desondanks blijft de Franse overheid tot op de dag van vandaag documenten achterhouden en vertragingsmaneuvers uitvoeren om de volle waarheid niet te moeten toegeven.

QATAR : QATAR WHALE SHARK RESEARCH PROJECT

In de rubriek Boek/Filmbesprekingen van deze Nieuwsbrief 2013 wordt de BBC-documentaire “Wild Arabia” aangekondigd. In de tweede episode van die documentaire komen uitvoerig de walvishaaien van de Arabische Golf aan bod. Die opnamen werden gerealiseerd in contact met het Qatar Whale Shark Research Project, een organisatie anno 2011 ontstaan uit overleg tussen het Qatarese ministerie van leefmilieu, bioloog David Robinson van Sharkwatch Arabia en Maersk Oil. De bedoeling is een langetermijnstudie uit te voeren op de verzamelingen walvishaaien in de Qatarese wateren. Vooral het Al Shaheen offshore oil field, 150 km ten noorden van Doha, blijkt honderden walvishaaien aan te trekken. Deze komen foerageren op de vissen die paaien onder de boorplatforms van Maersk/Qatar Petroleum en specifieker op de viseitjes. Walvishaaien (de grootste vissen op aarde !) zijn individueel herkenbaar aan het plekkenpatroon op hun rug en zo is al vastgesteld dat ze ook elk jaar naar Al Shaheen terugkeren.
(www.sharkwatcharabia.com)

ROEMENIË : PROTESTEN TEGEN SCHALIEGASBORINGEN

Naar het voorbeeld van Polen en het VK gaf de Roemeense minister van Milieu op 29 april 2013 zonder veel overleg groen licht aan het Amerikaanse bedrijf Chevron om proefboringen naar schaliegas te starten in de Dobroedzja (Z.O. Roemenië, tegen Bulgarije). Dat gaf in heel het land aanleiding tot hevige protesten : de Roemenen hebben schrik voor vervuiling van het grondwater door het hydraulisch fractureren en voor kleine aardbevingen. Zij laten zich daarbij inspireren door de film “Gasland” van Josh Fox (2010). Chevron heeft de boringen al tweemaal moeten stilleggen.

RWANDA : BERNARD DE WETTER OVER DE MOORD OP DIAN FOSSEY

De befaamde Amerikaanse primatologe Dian Fossey (remember “Gorillas in the Mist”) werd op 26.12.1985 vermoord in haar Karisoke Mountain Gorilla Research Centre in het Nationaal Vulkanenpark, Rwanda. De Waalse natuurgids en Afrikaanse primatenkenner Bernard De Wetter, die in de jaren 1980 tegen de stropers in het Park ageerde en Fossey kende, komt hier op terug in een nieuw boek van hem, “Back in Rwanda : 20 years later, in the Kingdom of Mountain Gorillas” (Editions Safran, 1020 Brussel). Hij beweert dat Fossey niet door stropers werd vermoord, maar door een bekende die door haar verrast werd toen hij bezwarende documenten probeerde te ontvreemden… De Wetter stelt ook dat de stropers eigenlijk niet in berggorilla’s geïnteresseerd zijn, maar dat deze wel omkomen in de strikken die de stropers overal spannen om aan “bush meat” van antilopen en dgl te geraken.
(De Wetter,B. Back in Rwanda. Uitg. Editions Safran, Brussel, 2013. Prijs 22 €)

SALOMONSEILANDEN : DOLFIJNENKILLERS

De Salomonseilanden (585.000 inwoners) liggen in het westelijk gedeelte van de Stille Oceaan ten oosten van Papoea-Nieuw-Guinea. Hoofdstad is Honiara op Guadalcanal, bekend uit WO2. Einde januari 2013 geraakte bekend dat de inboorlingen van Malaita, afstammelingen van koppensnellers, onlangs weer eens 900 dolfijnen hebben afgeslacht : ondanks de 73.000 € die het Amerikaanse Earth Island Institute hun betaalde om daar mee te stoppen. In feite deden ze het als wraak, omdat ze de afkoopsom veel te laag vonden… De Salomonseilanders zijn beruchte dolfijneneters en ze vangen de dieren ook om ze te verkopen aan zeeaquaria in China en Dubai bvb., 1 gevangen dolfijn brengt makkelijk 150.000 US$ ofte 112.000 € op.

SYRIË : ERFGOED VERWOEST, BEDREIGD

Omwille van allerlei belangen en niet zonder de bijbehorende hypocrisie werden en worden er de laatste tijden, meest met medewerking van het “Westen” (de VSA, Groot-Brittannië, Frankrijk, ook ons land), oorlogen geïmporteerd in landen als Irak, Afghanistan, Lybië, Mali, Syrië. Dit gaat zich vroeg of laat wreken : soms doet het denken aan de Spaanse Burgeroorlog net voor WO2, voor sommige landen een ‘oefenoorlog’. Maar ondertussen is de meerderheid van de plaatselijke bevolking, het grote slachtoffer, er allesbehalve gelukkig mee. Ook het erfgoed lijdt er onder. De beelden van de grotendeels voorbedachte plundering van het Nationaal Museum in Bagdad zijn nog niet vergeten : in orientalreview.org staat een aangrijpend rapport van Yuliya Chmelenko over de Amerikaanse medewerking aan het elimineren van een aantal van de 15.00 geroofde objecten. Midden 2013 vreest de Unesco, de cultuurorganisatie van de Verenigde Naties, dan weer voor het erfgoed in Syrië, 6 sites werden alvast op de lijst met bedreigd erfgoed van de mensheid geplaatst : de oude centra van Aleppo en Damascus, de hellenistische ruïnes van Bosra, de oasestad Palmyra, de kruisvaardersburcht Krak des Chevaliers, het Qal’at Salah ad Din (het fort van de beroemde Saladin). De Unesco vreest dat een aantal van die monumenten al serieus beschadigd zijn. De moskee van de Ummayyaden in Aleppo liep reeds zware schade op en de middeleeuwse soek is grotendeels door brand verwoest. Weinig mensen weten daarnaast nog dat Syrië ooit mee de bakermat was van het christendom, er bestaat daar nog altijd een aanzienlijke christelijke minderheid. Secularistische politiekers zoals Assad (In Irak : Saddam Hoessein) hielden de christenen en hun erfgoed de hand boven het hoofd, maar dat is veranderd. Ze zijn nu vaak opgejaagd wild voor de islamistische ‘rebellen’, priesters worden vermoord en oude kerken liggen in puin (www.opendoors.nl) …

VLAANDEREN : BLAUWE REIGERS BERENDRECHT

In het Reigersbos te Berendrecht zagen de graven Daniel (90) en Roland Le Grelle donderdag 14 februari hun eerste reigers terug, later dan vorige jaren. In 2012 waren er een 50-tal nesten bewoond, in de jaren 1960 waren dat er nog 300. In heel Vlaanderen broeden deze jaren een 1500 blauwe reigerkoppels.

VLAANDEREN : LUCHTVERONTREINIGING : WITTE LAKENS TEGEN FIJN STOF

De luchtverontreiniging in Vlaanderen hoort bij de ergste in heel Europa. Het verkort het leven van de mensen hier met gemiddeld 1 jaar. Er wordt al tijden tegen geprotesteerd maar zoals gewoonlijk kijken de politiekers de andere kant uit.
In Gent hangen bewoners nu witte lakens uit het raam. Sinds begin 2013 is de Europese fijnstofnorm per m³ er al 35 x overschreden : de slechtste resultaten in een land waar de situatie in het algemeen reeds alarmerend is. Fijn stof ruik je niet, zie je niet direct, maar na 3-4 weken maakt het de lakens wel zwart. Die gaat het Gentse Milieufront dan aan het stadsbestuur afgeven, benieuwd naar wat de politiekers er dan aan zullen doen…

VLAANDEREN : TERUGNAME SPAARLAMPEN KLUCHT

Het programma VOLT van de VRT bracht op 30 januari 2013 aan het licht dat de meeste winkels en supermarkten van de wettelijke terugnameplicht voor gebruikte spaarlampen een grote klucht maken. Ofwel vertikken ze het gewoon om die lampen terug te nemen, ofwel verzamelen ze op een totaal onveilige manier : in containers waar de lampen vaak gebroken geraken. En spaarlampen bevatten kwik…

VSA : STOP TAR SANDS OIL KEYSTONE XL PIPELINE

Ook als het om het milieu gaat is de Amerikaanse president Obama een man van veel woorden maar weinig positieve daden. Op zondag 18 februari 2013 betoogden te Washington 40.000 Amerikanen voor een concrete klimaatpolitiek, het was de grootste klimaatmanifestatie in Amerika tot dusver. Obama werd er op de korrel genomen omdat hij de plannen van de Trans Canada Corp. goedkeurt voor de Keystone XL-pijplijn (1897 km, zie Wikipedia : Keystone Pipeline), die ruwe olie van Alberta, Canada, naar het zuiden van de VS moet brengen, een grote ramp voor tal van kwetsbare natuurgebieden.

VSA : FLAUW ENERGIEPLAN OBAMA

In zijn speeches bij zijn race naar het Witte Huis (2008) speelde Obama de kampioen van een duurzaam energiebeleid, daarna werd hij daar opvallend stil over. Ook tijdens zijn herverkiezingscampagne en in zijn “Blauwdruk voor een groene en verzekerde energietoekomst” die hij midden maart 2013 voorstelde. Dat plan volgt twee, niet direct verzoenbare, sporen. De VSA-president pleit wel voor een fonds om te investeren in hernieuwbare energie, maar de middelen daarvoor moeten komen uit de offshore concessies aan de olie-industrie… Fossiele brandstoffen blijven dus een belangrijke rol spelen in het energiebeleid van de VS, o.m. via de nieuwe technieken om onontgonnen gas- en olievoorraden toegankelijk te maken.

VSA : SCHALIEGAS

Ondertussen draagt schaliegas inderdaad al bij tot 30% van het aardgasverbruik in de VS en dat aandeel stijgt snel. De volgende 100 à 150 jaar kunnen ze aardgas blijven produceren tegen zowat de huidige prijzen, dat is 1/3 van de aardgasprijs in Europa. Gecombineerd met de lagere loonkosten in de VS gaat de schaliegasrevolutie daar ongetwijfeld geopolitieke gevolgen hebben. Over enkele jaren hoeven de VS nl geen olie meer in te voeren en worden de olie-aanvoerroutes naar Europa uitgesproken kwetsbaar…
(Trends.be)

WIT-RUSLAND : KILLING VAN MOPSVLEERMUIZEN

Op 3 maart 1918 werd in het fort van Brest-Litovsk een vredesverdrag gesloten tussen Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Bulgarije en het Ottomaanse Rijk enerzijds en Communistisch Rusland anderzijds. Dat verdrag beëindigde Wereldoorlog 1 in Oost-Europa. Het fort werd daarna een Poolse gevangenis, in 1939 en 1941 werd het door de Duitsers veroverd op de Polen, resp. de Sovjets, die Oost-Polen hadden bezet. Vandaag ligt het in Wit-Rusland en is het waarschijnlijk de belangrijkste overwinteringsplaats voor mopsvleermuizen (Barbastella barbastellus) in Europa : m.d. 3500 zitten er, maar ze worden niet gerust gelaten. Munitiezoekers en dronkaards kunnen blijkbaar vrij hun gang gaan in het fort. Twee jaar geleden maakten ze 200 mopsen kapot en begin december 2013 rapporteerde Radio Svaboda Belarus opnieuw 50 doden en 20 gekwetsten. Vleermuizen zijn in Wit-Rusland niet beschermd en de paar organisaties die zich voor de Wit-Russische vleermuizen interesseren zoals de internationale vereniging voor vleermuizenstudie/bescherming Eurobats kunnen er niet veel aan doen, ze gingen wel de Wit-Russische minister van milieu interpelleren…
(www.svaboda.org/content/article/25184375.html)

ZIMBABWE : MEER DAN 80 OLIFANTEN VERGIFTIGD

Het Wankie National Park in Matabeleland, bij de baan van Bulawayo naar de Victoria Falls, was met zijn 14.600 km² het grootste en mooiste natuurpark van Zuid-Rhodesië. Vandaag heet het Hwange National Park en het lijdt evengoed onder het wanbeleid van dictator Mugabe en zijn kliek. In september 2013 konden ivoorstropers er bvb meer dan 80 olifanten doden door cyanide in het water van drinkplaatsen te doen. In de dorpen bij het Park werden slagtanden en cyanide teruggevonden…
Lit.: G.Child/B.Reese, Wankie National Park. Department of National Parks, Salisbury, 1977.

ZUID-AFRIKA : NEUSHOORNHANDEL GELEGALISEERD ?

Met de tegenwoordige generatie van milieuministers is de tijd dat Zuid-Afrika vooraan stond op het terrein van natuurbescherming wel definitief voorbij. Specifiek de huidige ANC-minister van milieubescherming Edna Molewa (die in 2010 al een corrupte voorgangster moest vervangen) maakt het erg bont. Einde maart kondigde zij aan dat zij de handel in de hoorns van neushoorns wil legaliseren. Terwijl er binnenkort meer neushoorns zullen vermoord worden dan er geboren worden… Milieubeschermingsorganisaties denken dat de misdaadsyndicaten in Vietnam en China, die profiterend van de lakse wetgevingen in die landen de traditionele geneesmiddelenmarkt daar bevoorraden, nu wel de champagnekurken zullen laten knallen : zij profiteren het meest van die legale handel. Er wordt dus niks geleerd van de toename van de stroperij op olifanten nadat in beslag genomen illegale ivoor toch verkocht werd…
P.S. De cijfers van de in Zuid-Afrika gedode neushoorns : 333 in 2010, 448 in 2011, 668 in 2012.