Nieuws Fort Oelegem

ZONDAG 4 JANUARI 2015
VLEERMUIZENTELLING 1

Een bijzondere gast kwam vandaag helemaal uit Purmerend (NL) meetellen : Joop Van den Hoorn, in 1971 secretaris van de Vleermuizenwerkgroep van de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie (NJN). Op uitnodiging van de WJA, de voorloper van Natuur 2000, hield hij toen in de Antwerpse Boerentoren een enthousiaste lezing over de vleermuizen die bij ons onze vleerinteresse deed ontwaken en die ons later aanzette om de huur van Fort Oelegem te wagen (omwille van het toen al bestaande vleermuizenpotentieel). De telling leverde een nieuw record op : 1321 overwinterende vleermuizen, waaronder 479 watervleermuizen, 76 baardvleermuizen, 92 baard/Brandt’s vleermuizen, 474 franjestaarten, 112 ingekorven vleermuizen, 6 gewone grootoorvleermuizen en 16 gewone dwergvleermuizen. Fort Oelegem blijft het belangrijkste vleermuizenoverwinteringsreservaat in Vlaanderen…
Andere waarnemingen : dood konijn, dode bosmuis, aardmuis, rosse woelmuis; overwinterende roesjes en blinde bijen; spinnen : getijgerde lijmspuiter, holenwielwebspin; hooiwagens : Nemastoma bimaculatum; kelderpissebedden.

ZONDAG 4 JANUARI 2015
TEMPERATUURSENSORS

In het kader van een doctoraatsthesis die zich ook op 5 andere forten focust, plaatste Ralf Gyselings (Ralf.Gyselings@inbo.be) 50 temperatuursensors in diverse fortruimten.

VRIJDAG 9 JANUARI 2015
FORT OELEGEM OP ATV

In reactie op het vleermuizennieuws nam de Antwerpse televisie aan de fortpoort een interview af van adjunct-conservator Jorne.

ZONDAG 22 FEBRUARI 2015
VLEERMUIZENTELLING 2

Joop kwam opnieuw uit Purmerend aanrijden, wie ook nog eens opdook was Jef Vrelust… Zoals we gewoon zijn bleken de aantallen iets lager dan in januari; laataankomers zoals de franjestaarten zijn ook de eerste om te vertrekken, met 100 minder dan 8 weken terug. De cijfers : Watervleermuis 415, Baardvleermuis 46, Baard/Brandt’s vleermuis 90, Franjestaart 374, Ingekorven vleermuis 114 (twee meer…), Gewone grootoorvleermuis 8, Gewone dwergvleermuis 18. Totaal : 1108.

DONDERDAG 5 MAART 2015
FRANSE ARCHITECTUURSTUDENTEN

Bezoek van Charlotte Laurentin (charlottelaurentin@hotmail.fr), Camille Rupin en Anais Herr, studentes aan de Ecole Nationale d’Architecture de Versailles (ENSA-V) over een diplomaproject m.b.t. de buitenste Antwerpse fortengordel.

ZATERDAG 14 MAART 2015
VERGADERING WGFO

Bespreking programma 2015, taakverdeling, noodplan. De fortmaquette van Glenn is zo goed als klaar, hoeft alleen nog plexiglas-omhulsel : mooi werk.

ZATERDAG 21-ZONDAG 22 MAART 2015
RENOVATIE EERSTE FORTBRUG

De balken die ons in de jaren 1980 werden geleverd bij een eerste renovatie van de eerste fortbrug waren van een bedroevende kwaliteit, we zakten er op een bepaald punt zelfs doorheen. Daarom besloten Glenn, Jorne en Jos om tot een nieuwe renovatie over te gaan, met betere balken. Het resultaat van hun werk zal allicht nog vele decenniën kunnen gezien en gebruikt worden 😮

ZATERDAG 21 MAART 2015
BEZOEK UIT DE VSA

Oude Natuur2000-vriend dr.med. Gagan Kamal (we leerden hem kennen tijdens een alg.vergadering van de IYF in New Delhi, anno 1981, bij het begin van zijn carrière verbleef hij in Engeland en deed hij bvb mee met een vogeltrekweekend op Cap Gris Nez) is tegenwoordig verbonden aan de unief van Iowa in Iowa City, VSA. Hij was voor een vakcongres te Brussel en maakte van die gelegenheid gebruik om nog eens op bezoek te komen in Fort Oelegem en er voornoemde brugwerken te bekijken …

DINSDAG 24 MAART 2015
VERGADERING NALAH

Verdere voorbereiding komende verhuis Hallehof naar Vrieselhof en verdeling van de ruimten voor de groenverenigingen. Voor de WGFO kregen we een secretariaatskamer en een archiefkamer (weliswaar met schuinaflopende muren…), naast een grote droge kelder voor het werkmateriaal.

ZATERDAG 4 APRIL-MAANDAG 6 APRIL 2015
VERHUIS SECRETARIAAT WGFO

Nadat Glenn en Jorne het nieuwe lokaal op 27-28 maart een frisser kleurtje en een logo-identiteit hadden gegeven, kon het meubilair en een groot deel van het materiaal uit het Hallehof verhuisd worden naar het Vrieselhof. Een en ander komt dus dichter bij de hand te liggen dan de laatste 5 jaar, want de (oostelijke) achterzijde van het Vrieselhof-domein grenst aan de Goorstraat en aan Fort Oelegem. Dank aan Jorne, Glenn en Jos voor alle verhuiswerk !

ZONDAG 26 APRIL 2015
OPENDEURDAG FORT OELEGEM 2015

Niet al te geschikt weer voor onze 31ste Opendeurdag, de bezoekers kregen deze keer ‘verlichte’ lokalen te bezichtigen en in de ‘fotokamer’ de netjes afgewerkte en plexi-afgedekte fortmaquette van Glenn. Een blikvanger die evengoed op de volgende open momenten te bewonderen zal zijn. Onze grote gele kwikken waren ook op het appel, hopelijk hebben we hun nestbouw niet te veel gestoord. Gewaardeerde assistentie van Jorne, Glenn en Jos, Marc kwam ook langs.

MAANDAG 27 APRIL 2015
SCHAPEN

Aanknopend bij een vroeger experiment o.l.v. Steven Druyts van het PITO en van het Staltheater werden door Jos en maat Tom twee schapen en twee geiten op het fortdomein geplaatst, waarbij zorg werd gedragen dat deze niet binnen de gebouwen konden komen. Soortgelijke initiatieven met graasdieren werden ook al in andere forten genomen, bvb. in Fort Haasdonk. We kijken uit naar de resultaten.

ZONDAG 17 MEI 2015
FORTENGORDEL-FIETSDAG

Mooi weer, een voorwaarde voor succes. Eventjes 239 fietsers kwamen op bezoek voor rondleidingen van 15 of 30 minuten. Werd waargemaakt door de conservatorsploeg m.m.v. Jorne, Glenn, Jos en Kevin. Ook compagnon Tom (van de schapen) kwam helpen.

ZONDAG 24 MEI 2015
VERHUIS, TWEEDE EPISODE

Het Hallehof is nu zo goed als leeg. Met de inzet van Jorne, Glenn plus Tim en vrienden kon hetgeen begin april nog achtergebleven was nu ook naar het Vrieselhof verhuisd worden. In de kelder werden een achttal gegalvaniseerde Sencys-opbergrekken (draagkracht van één schap 175 kg) in elkaar geknutseld.

DINSDAG 26 MEI
BIJENBAKKEN

Francis kwam op het zuidelijke binnenplein zijn bijenbakken plaatsen

ZONDAG 31 MEI 2015
PARKDAG ANB

Barslecht regenweer, een reden voor failure. Nauwelijks een moedige fortfan waagde zich het huis uit, in feite een 25-tal. Jammer ook voor sanne.raeymaekers@gmail.com van het ijs- en pannenkoekenkraampje die extra-aandacht had willen vragen voor het evenement. Hulp bij het rondgidsen van Jorne en Glenn . Kunstfotograaf Pat Kussé van Schilde kwam wat opnames maken.

ZATERDAG 6 JUNI 2015
CONTROLE EIKENPROCESSIERUPS

Het tropisch weer van 5 juni (+ 30°C) deed de zwemmers afzakken naar de fortgracht. Jorne hield een oogje in het zeil en controleerde meteen de situatie i.v.m. het jaarlijkse eikenprocessierupsprobleem. Dat viel mee : hij vond maar een drietal bomen met een kleine rupsenconcentratie. Wordt opgevolgd.

ZATERDAG 20 JUNI 2015
VLEERMUIZEN-INFOAVOND 1

De briefing werd voor de eerste keer verzorgd door Kevin, de rondleidingen door Jorne en Glenn, de ‘logstiek’ door Jos. Goed weer voor vleerobservatie.

ZATERDAG 27 JUNI 2015
ROEFELDAG

In samenwerking met de gemeente Ranst. Glenn en Jorne verzorgden om 11 u en om 14 u twee rondleidingen. ’s Namiddags brachten mensen uit Emblem een pasgeboren jong van een dwergvleermuis naar het fort, ze hadden het diertje op hun oprit gevonden. Jorne en Glenn reden het na de rondleiding naar het vleermuizen-opvangcentrum te Geel.

ZATERDAG 18 – MAANDAG 20 JULI
FORTWERKMOMENT

Tim zorgde voor het herstel van de diverse aarden trapjes.

DINSDAG 27 JULI 2015
SCHAPEN EN HOORNAARS

Tommy kwam de schapen terughalen, na twee maanden herhaling van het schapenexperiment van tien jaar geleden (met Steven). Het risico op het vernielen van de diverse trapjes was te groot. Bij het repareren van die trapjes stootte Tim in de buurt van de noordelijke 15cm-geschutstoren overigens op een nest hoornaars.

ZONDAG 16 AUGUSTUS 2015
VERGADERING WGFO

Voorbereiding komende activiteiten 2015. Test noodplan. Evaluatie schapenproject en werkdagen. Beveiliging linker schouderhoek.

ZATERDAG 29 AUGUSTUS 2015
EUROPEAN BAT NIGHT

Een 50-tal geïnteresseerden. Briefing door Kevin, rondleidingen door Jorne en Glenn, technische hulp door Jos en Ricko.

ZONDAG 13 SEPTEMBER 2015
MONUMENTDAG

Bij niet al te aantrekkelijk weer toch een 120 belangstellenden. Uitgebreide rondleidingen door de conservatorsploeg om 11u, 14u en 15u30, tussendoor korte bezoeken van ca.15 minuten voor passerende fietsers.

ZATERDAG 19 SEPTEMBER 2015
VLEERMUIZEN-INFOAVOND 3

Het koude midseptemberweer dit jaar had zijn invloed op de belangstelling : maar een 25-tal bezoekers. Toch nog interessante waarnemingen binnen het fort en op de gracht. Tevoren de gebruikelijke briefing en rondleiding.

ZONDAG 20 SEPTEMBER 2015
BEZOEK GIDSEN FORT EMBOURG

Bemiddeld door de Simon Stevin-fortenstichting. Uitgebreid bezoek van vier uur, begeleid door Rudy Van Nunen van Fort Kessel (met vertaling verzorgd door Stef Vandycke) en Jorne. Leverde interessante detailaanvulling van onze fortkennis op, o.m. met betrekking tot de organisatie van de machinekamers. We kregen een uitnodiging voor een tegenbezoek…

MAANDAG 21 SEPTEMBER 2015
WATERONDERZOEK

Onder impuls van de bio-leraressen Anne De Vos en Diane Van Nerum werd er op de maandagen 14 en 21 september door leerlingen van Sint-Amoysius-Lier weer aan wateronderzoek gedaan in de fortgracht. Dat leverde bvb op : kokerjuffer, poelslak, moerasslak, erwtenmossel, zoetwaterkrab, bloedzuiger. Biotische Index voor beide dagen : 7.

ZONDAG 27 SEPTEMBER 2015
FORTENDAG SIMON STEVIN : DOMEIN RAVERSIJDE, OOSTENDE

Het Domein Raversijde (Duinenstraat 147, 8400 Oostende) was lange tijd privédomein van prins Karel van Vlaanderen. die leefde van 1903 tot 1983. Dat zorgde er voor dat dit duingebied buiten het bereik bleef van de projectontwikkelaars : die lui die met enorme winsten de rest van onze kust tot een afschuwelijke betonmuur lieten verworden. Wat het domein vandaag extra-waardevol maakt zijn goed bewaarde restanten van de Atlantikwall, Duitse verdedigingswerken uit de twee laatste wereldoorlogen. O.m. de batterij Aachen, in 1915 gebouwd en de marine kustbatterij MKB Saltzwedel Neu/alias Stp Tirpitz, in gebruik genomen anno 1941. Heel het duindomein wordt overigens dooraderd door 2 km overdekte loopgraven, ook nog in de beste staat. Op de parking bij het museum “Raversijde 1465” (ter plaatse bevond zich in de Middeleeuwen het vissersdorp Walraversijde, vandaag ten dele gereconstrueerd met middeleeuwse bakstenen) was er een forten-infobeurs georganiseerd, waar we op de WGFO-stand de maquette presenteerden, onder een aantal uitgekozen vleermuizenfoto’s en begeleid door een laptop-diareeks.

ZATERDAG 7 NOVEMBER 2015
VERGADERING WGFO

Evaluatie bezoeksseizoen 2015. Voorbereiding bezoeksseizoen 2016.

WERELDOORLOG 1 & FORTEN-LITERATUUR :
DE VAL VAN ANTWERPEN

De stroom literatuur over WO1 blijft maar aanzwellen.
Enigszins ironisch, die aandacht (waar toen en nu weinig uit geleerd is), want vandaag de dag laten vele gebeurtenissen ons vrezen dat de wereldoorlogen van de 20ste eeuw stukken verder van ons liggen dan een komend nieuw en groot conflict tussen West en Oost…
Een eerste overzicht plaatsten we in de Boekenrubriek van onze Nieuwsbrief 2014.
De meest recente publicatie die ons vanuit Fort Oelegem interesseert werd uitgegeven door de om haar WO1-uitgaven bekende Brugse uitgeverij De Klaproos.
De titel is De Val van Antwerpen, de auteur Hugo De Looze. Deze doet in 272 bladzijden met de hulp van veel ooggetuigenverslagen uit de doeken hoe bij het uitbreken van de oorlog alle hoop op de Antwerpse fortengordels was gevestigd (de derde grootste vesting van de wereld…), maar dat die hoop eigenlijk niet gerechtvaardigd was en dat het in oktober 1914 allemaal vlug voorbij was. We vertrekken bij de ongestrafte plunderingen van de woningen van Duitse medeburgers, de diverse opeisingen en het vernietigen van duizenden (!) gebouwen binnen een strook van 1000 m voor de binnenste en buitenste fortengordel. En we eindigen bij de uitschakeling van de hoofdrolspelende forten van Walem, Katelijne-Waver, Duffel, Koningshooikt en Lier, gevolgd door de capitulatie van 9 oktober in de villa “Rest and Be Thankfull” te Kontich, de gevangenneming van de niet zoals koning Albert gevluchte fortenbaas Deguise en de Duitse triomftocht door een verlaten stad. De Looze vertelt ook nog eens hoe de bevelhebber van Fort Schoten, graaf de Lannoy, de avond van 9 oktober op raad van het Antwerps gemeentebestuur zijn bemanning in veiligheid brengt in Nederland, terwijl de bevelhebber van Fort Oelegem “pour l’honneur” wil blijven, met krijgsgevangenschap van zijn soldaten tot gevolg…
Een aanbevolen werk, kost 24,95 €. ISBN 9789055081431.