Bondsberichten

Laatste Nieuws :
Telescopentest
Richard Adams

POGING TOT BRANDSTICHTING IN BERVOETSTRAAT

In de nacht van 6 op 7 september verwittigde een buurvrouw de Antwerpse brandweer en de politie ervan dat de reservedeur van het MICJ-huis in de Bervoetstraat in brand stond.
Gelukkig kon dank zij die alertheid alles tijdig geblust worden en moest alleen de 100 jaar oude “deur van Mw.Nelis” er aan geloven. Bij de deur lagen brokstukken van een fles die mogelijk gebruikt was als behouder van een zgn. molotov-cocktail. Het politielab ging die brokstukken onderzoeken op vingerafdrukken…

OPKALEFATERING BERVOETSTRAAT

Overigens werden er in 2016 serieuze inspanningen geleverd om voornoemd MICJ-huis (nu gerund door een eigen vzw i.o.) terug wat op te kalefateren. Met de hulp van Dimitri en Ihar Pimenau werden diverse ruimten (gelijkvloers, tweede verdieping) geschilderd en behangen. Ook de zekeringenkast en de aardingen in de kelder werden vernieuwd. In de loop van 2017 wordt naar verhoopt de gevel gereinigd en herschilderd.

NIEUWS VAN LEDEN EN OUDLEDEN

Dr.Gagan D. Kamal, anesthesist aan de unief van Iowa, meldde dat hij zaterdag 3 juli trouwt te Iowa City, V.S. Namens de bond werden felicitaties gestuurd.

BART VAN DE VIJVER ONTDEKT NIEUWE KIEZELALGENSOORT : NAVICULA FLANDRIAE.

Oudlid Bart studeerde zoals zovelen bio en is nu prof.dr.docent aan de UA, als algoloog is hij ook verbonden aan de Plantentuin van Meise. Hij werd specialist in diatomeeën of kiezelwieren en o.m. in polaire diatomeeën. Zo kan ie regelmatig leuke expedities meemaken naar de Zuidpool en vooral de Franse sub-Antarctische eilanden Crozet, Kerguelen, Amsterdam… Hij ontdekte daar al heel wat nieuwe soorten die zelfs vereeuwigd geraakten op een postzegel.
Op basis van de samenstelling van een algenpopulatie kan ook de kwaliteit van water afgeleid worden.
Bij het monitoren van de waterkwaliteit van waterlopen in het Oostvlaamse Meetjeland (het Leopoldkanaal en de Oostpolderkreek, Sint-Laureins) voor de Vlaamse Milieu Maatschappij ontdekte Bart samen met een Nederlandse collega Adrienne Mertens onlangs een nieuwe kiezelalgensoort die de naam Navicula flandriae kreeg. Ze is tot op heden enkel nog maar in Vlaanderen aangetroffen, in het verleden werd de soort waarschijnlijk verward met andere, meer voorkomende soorten.
(bart.vandevijver@plantentuinmeise.be)


KRIS DOCKX EN LIESBETH DEBRA GEVEN IN LILLO NIEUW LEVEN AAN POESJENELLEN

Wanneer onze bondscongressen destijds in het Antwerpse plaatsvonden stond er al eens een avondbezoek aan de poesjenellenkelder of aan Van Campen’s Koninklijke Poppenschouwburg op het programma. Van Campen moest er ondertussen, na 80 jaar, mee stoppen, maar nu wordt de traditie voortgezet te Lillo, waar ons oudlid Kris Dockx en zijn vrouw Liesbet 3 jaar geleden het oude Kruitmagazijn (300 man bouwden het op 1 jaar in 1810) kochten, restaureerden en tot een straattheater omtoverden. Met hun vzw L’Embarcadère gaan ze er voor zorgen dat de poppen, rekwisiten enz. binnenkort een nieuwe thuishaven en een nieuw leven krijgen…
(www.kruitmagazijn.be)

29 APRIL 1967

Op 29 april is het bijna 50 jaar geleden dat Natuur 2000 opgericht werd, onder de naam Wielewaal-Jeugdafdeling (WJA).
De “stichters” waren nl. allen leden van de vogelstudievereniging De Wielewaal met zetel te Turnhout, maar opgericht te Antwerpen in 1933 onder de naam ‘Les Amateurs Anversois des Oiseaux”. Het intiatief tot de oprichting van de WJA was genomen door Luc Van Schoor en Frank Redant, de werkelijke stichting gebeurde op de avond van de 29ste april 1967 in de Locarno aan de De Keyserlei te Antwerpen. Daarbij waren aanwezig Dirk Dubois, wijlen Frank Redant, Julius Smeyers, wijlen Etienne Van Rooy en Luc Van Schoor. Op 11 november 1967 kreeg die oprichting de goedkeuring van het Wielewaalbestuur o.l.v. priester-voorzitter Frans Segers. Daar was heel wat diplomatiek gereis tussen Antwerpen en Turnhout aan voorafgegaan maar uiteindelijk vlotte de samenwerking met de 80-jarige Segers vrij goed, hij zag in de WJA de toekomst van zijn vereniging. Helaas kreeg Segers in juni 1969 een fatale hartaanval bij het blussen van een brandje in het natuurreservaat De Korhaan dat hij aan De Wielewaal had geschonken. Met zijn secretaresse, Jw. Emmerance Meyers, en de nieuwe generatie bestuurders die hem opvolgden verslechterden de betrekkingen jammer genoeg zienderogen. De WJA deed nl niet alleen aan vogel- en natuurstudie maar ze deed ook mee met natuur- en milieubehoudsacties of organiseerde ze zelf : i.v.m. de vogelvangst (een aanklacht tegen de verantwoordelijk minister Heger), een autosnelweg die doorheen het Peerdsbos gepland werd, de eerste stinkfabrieken op de rechter- en linker-Scheldeoever, de groeiende afvalberg van Spa-plastiekflessen enz. De WJA lanceerde de Dag van de Aarde hier te lande, nam ook deel aan de besprekingen die in 1970 zouden leiden tot de oprichting van de Bond Beter Leefmilieu, nam actief deel aan de actie “Kernenergie Nee Bedankt”, organiseerde een Week van de Kalmthoutse Heide, verkondigde eigen natuur- en milieubehoudsstandpunten. De Wielewaalbestuurders werden daar duidelijk ongemakkelijk van, vreesden dat hun subsidies in het gedrang gingen komen en wilden de WJA meer “in het gareel” doen lopen. Daarom besloot de algemene vergadering van de WJA in 1971 de naam te veranderen in Natuur 2000 en een meer onafhankelijke koers te gaan varen. In 1974 zou dat leiden tot het aannemen van een eigen rechtspersoonlijkheid als vzw. Tegen volgend jaar hopen we voor de dag te kunnen komen met een meer uitvoerige beschrijving van die 50 WJA-Natuur2000-jaren.

WERKGROEP FORT OELEGEM

In 2016 neemt Natuur 2000 terwille van de vleermuizen en de overige natuur al 33 jaar het beheer waar over het 10 ha grote natuurgebied Fort van Oelegem te Oelegem-Ranst. Toen we het terrein anno 1984 in huur kregen hebben we meteen ook een Werkgroep Fort Oelegem ofte WGFO opgericht die zowel het beheer van het terrein als dat van het monument en van de vleermuizenoverwinteringskolonie ter harte moest nemen. Die WGFO is nu zowat aan zijn 5de generatie toe, de laatste trad aan in 2011. Vroegere conservators waren Etienne Vermeiren, Jan Waeterschoot, Marc Bruyndoncx, Luc Gabriëls, Jan Voet. Onlangs kregen de statuten een herwerking (met het oog op een eventuele evolutie van feitelijke vereniging naar vzw) en kreeg ook een nieuw werkgroepsbestuur zijn investituur. De voorzitter is nu Jorne Van der Cruyssen, alias Muts. Het conservatorschap blijft namens N2000 waargenomen worden door Julius Smeyers.

BEVEREXCURSIES BIESBOSCH

In de Biesbosch ontwikkelde zich de laatste 25 jaar een serieuze beverpopulatie, zie rubriek Wereld van deze Nieuwsbrief. Geleidelijk ontstond er ook een kleine bezoeksindustrie aan de rand van het natuurgebied. Vanuit Dordrecht, Hank/Vissershang, Werkendam en Drimmelen kan je deze zomer deelnemen aan avondlijke bever-kanobezoeken (of zelf een kano huren en kamperen op een paalkampeerplek) en bever-fluisterbootbezoeken à ca.15-20 €. Websites : np-debiesbosch.nl, biesboschmuseumeiland.nl, biesbosch.nu, biesboschbeleven.nl

SAEFTINGHE-EXCURSIES

Ook in het Verdronken Land van Saeftighe, een ander favoriet excursiegebied destijds, worden nu naast de ‘gewone’ bezoeken kajaktochten georganiseerd. Meer info op saeftinghe.eu en hetzeeuwselandschap.nl

ROOTS-TELESCOPENTEST

De redactie van het natuurmagazine Roots liet in het nummer van september enkele bekende Nederlandse vogelaars en een bekende twitcher telescopen van 3 prijsklassen testen op beeldkwaliteit, beeldbreedte, werking van de zoom en scherpstelling, de close-focus (voor het bekijken van vlinders of vogels in de tuin), enz. Hun conclusies :
(1) Categorie tot 1000 € : beste koop de Havik 82 van Vogelbescherming (waardering 7,4), kost 945 € min 10% voor leden.
Zie www.vogelbescherming.nl
(2) Categorie tot 2500 € : beste koop de Swarovski ATS65 (waardering 8,9), kost 2130 €.
Zie www.swarovskioptik.com
(3) Categorie tot 4000 € : beste koop de Swarovski ATX95 (waardering 9,1), kost 4000 €.
Zie www.swarovskioptik.com
N.B. Reken daar eventueel een stevig, tillingsvrij statief van aluminium (ca.250 €) of carbon (Manfrotto of Swarovski : m.d. 400 €) bij!
Waar is de tijd dat we onze Vikingtelescoop van 200 € of onze Kowa TSN-1 van 300 € prijzig vonden…

WHALE APP

De Nederlandse Stichting Rugvin zoekt studenten met een communicatie-achtergrond om een app te ontwikkelen die snel informeert over waar welke walvissoort voorkomt in de wateren voor de Lage Landen, met tevens aandacht voor de bio-gegevens : rugvinfoundation@gmail.com

CONGRESSSEN 2016

De YEE (Youth and Environment Europe) houdt haar Annual Meeting van 30 augustus tot 1 september in het Ecocenter Toulcuv Dur te Praag, Tsjechië. Reiskostenvergoeding.

De IUCN (International Union for Conservation of Nature) houdt zijn World Conservation Congress van 1 tot 10 september in het Hawai’i Convention Center, Honolulu, Hawai’i.

De CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) houdt zijn Conference of the Parties van 25 september tot 5 oktober in het Sandton Convention Centre, Sandton, Johannesburg, Zuid-Afrika.

De zeventigjarige IWC (International Whaling Commission) houdt haar 66ste bijeenkomst op 20-28 oktober in het Grand Hotel Bernardin te Portoroz/Portorose, Istrië, Slovenië.

De 22ste sessie van de Conference of the Parties (COP22) van de United Nations Framework Conference on Climate Change ofte UNFCCC gaat door op 7-18 november op het Bab Ighli-terrein te Marrakech, Marokko, Avenue Mohammed VI.

NIEUW “GLOSSY” VOGELTIJDSCHRIFT : VOGELMAGAZINE

Een initiatief van de redactie van het Nederlandse natuurmazine ROOTS, het vroegere GRASDUINEN. Er wordt duidelijk ingespeeld op de toenemende populariteit van het vogelen in de Lage Landen e.o. ( In GB zijn al meer dan 1 miljoen mensen lid van de RSPB). Aantrekkelijk uitgegeven, 84 blz, je kan het inkijken en kopen in supermarkten als AH, Carrefour, etc.; kost daar 4,95 €. In het voorjaarnummer 2016 draait veel rond het Wadden-Vogelfestival op Texel : artikels over de beste vogelplekken, over vogelfietsen op Texel, over de 6000 paren grote sterns van het Texelse natuurgebied Utopia, over de strandplevier enz. Verder artikels over baltsende futen en slechtvalken in de stad, over vogels tekenen en vogels fotograferen en practische info over de beste vogelgids (Svensson, Jonsson, Peterson), over telescopen en statieven (Vogelbescherming Havik 82 à 945 € ?), over vogelvakanties…

P.S. In Roots van juli 2016 wordt ook een wandeltocht door het fameuze Texelse tuunwallenlandschap tussen Den Burg en Oudeschild beschreven, zoals je het bvb ziet vanaf de Hoge Berg.

NOG OVER TEXEL

De beste vogelplekken op Texel die Vogelmagazine aanraadt zijn Dijkmanshuizen, Wagejot, De Bol, Utopia, De Schorren, de Robbenjagertuintjes, de Slufter, De Muy, Waal en Burg, de Mokbaai, De Geul en de Horsmeertjes. Het Texelse Vogelinformatiecentrum in De Cocksdorp verkoopt à 10 € (8 € op vertoon van Vogelmagazine) een boekje “Vogels van Texel” waarin 35 Texelse vogelgebieden en 15 vogelkijkpunten beschreven staan.

HISTORISCH : DOMEIN BOTERBERG, KALMTHOUT

Begin oktober 1967 hielden we onze eerste natuurexcursie in de Kalmthoutse Heide. We bezochten toen het Nolsevennengebied, de Nolse Duinen (met de laatste “wilde” jeneverbes van de Heide), het Stappersven en zijn omgeving. Dat alles behoorde toen tot het ca. 600 ha grote domein Boterberg, eigendom van de weduwe en de 3 kinderen van wijlen Petrofinabaas Hector Carlier. Die eigenaars hadden ons vriendelijk de toelating gegeven om hun domein (dat de meest waardevolle stukjes Kalmthoutse Heide omvatte) te bezoeken en we zouden er de volgende tijden nog vaak terugkomen tijdens onze heide-weekends en gewone heide-ecvursies. In de warme zomer van 1976 deden we bij het Stappersven uitgebreid aan libellenonderzoek met Koen Martens, onderzoek dat bekroond werd met de Ketsprijs van de KMDA. Ondertussen zijn voornoemde eigenaars allen overleden (de laatste dochter Marie-Antoinette in 2007) en werd alles nagelaten aan de boswachter, een notaris, een advokaat en indirect de Koning Boudewijnstichting. Ook de kern van het domein, het kasteel Boterberg, waar we de familie Carlier nu en dan gingen opzoeken terwijl ze in de kasteelkelders leefden. Het kasteel en de omgeving geraakten uiteindelijk verkocht aan 3 gezinnen die er co-housing plegen nadat ze daarmee al ervaring opdeden in Deurne (D-factory). Ze verhuren 2 kamers via Airbnb, Castle in the Forest : 80 € per nacht.
(Het Nieuwsblad, dinsdag 2 augustus 2016, blz 15-17 : Wie zou hier wonen ?)

HISTORISCH : PROSPERPOLDER

In januari-februari 2016 kon je op de VRT-Eén TV de tragikomische televisieserie Den Elfde van den Elfde bekijken.
Die was grotendeels opgenomen in het dorpje Prosperdorp in de Prosperpolder, op de bedreigde linker Scheldeoever, niet ver van Doel en van Saeftinghe. Voor 1846 was dit nog een Scheldeschorren/slikkengebied, in opdracht van hertog Prosper von Arenberg werd het ingedijkt (en nu wordt de nabije Hertogin Hedwigepolder van 465 ha als natuurcompensatie terug aan de Schelde gegeven, zie vorige Nieuwsbrieven). In Prosperdorp, in 2012 beschermd als waardevol erfgoed, staat nabij de neogothische kerk nog het oude dorpsschooltje : ooit vanuit het aangrenzende klooster verzorgd door lieve, bejaarde nonnetjes. Daar heeft Natuur 2000 destijds een hele reeks Paaskampen en weekends georganiseerd, o.m. om dicht bij het Verdronken Land van Saeftinghe te zitten : dat dan samen met de legendarische Rijksveldwachter Frans Van der Zande (een Geul is naar hem genoemd) of zijn opvolger Jos Neve of gids Richard Bleijenberg bezocht werd…

HISTORISCH : VILLA LE GRELLE, SCHOTEN

In illo tempore/tempo doeloe gingen we met Natuur 2000, op suggestie van o.m. Marc Pallemaerts, al eens op bezoek in de toen reeds redelijk wilde tuin (6000 m2) van de karaktervolle Villa Le Grelle (Engelse cottage-stijl) in de Borgeindstraat te Schoten-centrum. Dat leverde gewone maar toch wel leuke natuurwaarnemingen op. In 2012 liep het bericht binnen dat de eigenaars de villa wilden laten afbreken om er een 25-tal flats te bouwen. Daar rees direct verzet tegen : van de buurtbewoners, van de Schotense erfgoedraad enz. Maar vreemd genoeg bestond er geen wettelijke bescherming. De plaatselijke politiekers speelden ook weer verstoppertje en tegen eerdere beloften in verleende het schepencollege een afbraakvergunning. Uiteindelijk is die afbraak einde 2015 gebeurd, er komen 23 luxeappartementen.

HISTORISCH : DE OLYMPUSBERG IN DE ANTWERPSE HOFKAMER (TUIN DE WOLSACK)

Het historische huis De Wolsack in de Antwerpse Oude Beurs bij de Grote Markt was een tijd het Stedelijk Jeugdcentrum. Dat was nadat de paters van Scheut (die er hun uitvalsbasis hadden voor missionarissen die de Kongoboot moesten nemen) het verkochten aan de Stad Antwerpen. Vandaag is het het Erfgoedhuis, met het secretariaat van Herita. Natuur 2000 hield er destijds nu en dan grotere vergaderingen in het tuinpaviljoen de Hofkamer (we wijdden er ooit een artikel met foto aan in Beenbreek). In de Hofkamer vind je de grootste plafondschildering (13 m x 5 m) van West-Europa, uit 1772 : die schildering loopt zelfs door op de muren en ze heet “De Goden op de Olympusberg”. Alles werd onlangs gedurende jaren voor enkele miljoenen euro gerestaureerd. Einde augustus 2016 was de restauratie van De Goden achter de rug, in de zomer van 2017 zal de hele Hofkamer klaar zijn.

HISTORISCH : TIRAN

Egypte verklaarde op 9 april 2016 dat de eilanden Tiran en Sarafin voortaan behoren tot de territoriale wateren van Saoedi-Arabië. Tiran is een nu onbewoond eilandje ten oosten van de Sinaiwoestijn, tussen de Rode Zee en de Golf van Aqaba. In de Byzantijnse tijd (ca 450 nC) was het wel bewoond, de bisschoppen van Tiran speelden een rol in diverse christelijke concilies. Tiran is zowat 80 km² groot en maakte deel uit van het Egyptische Ras Muhammad National Park. De blokkade van de Straat van Tiran deed Israel in mei 1967 de zgn. Zesdagen-oorlog ontketenen. Tijdens een Sinaikamp te Sharm-El Sheikh van de Arab Office for Youth and Environment, waaraan N2’ers in 1982 deelnamen, net na het einde van de Israëlische bezetting, werd o.m. Tiran bezocht. We vonden er koraalriffen en Avicennia-mangroven. Er broeden nog altijd tal van watervogels w.o. 50 paren Witoogmeeuwen, een van de zeldzaamste meeuwen op aarde, evenals een 15-tal paren Visarenden en een 4 paren Woestijnvalken…

IN MEMORIAM : HERMAN VANDOMMELE

Op 29 maart 2016 overleed te Nieuwkerken-Waas Herman Vandommele (°1921), vader van onze oudleden Jan en Joost. Herman was in de jaren 1960-1970 bestuurslid van de Wielewaalafdeling Land van Waas. Hij specialiseerde zich als pomoloog in vruchten, schreef voor de Nationale Boomgaardenstichting diverse naslagwerken, enz. Bij het grote publiek was hij bekend om zijn Eeuwigdurende Natuurkalender voor de Nederlanden, uitgegeven door de Vlaamse Toeristenbond. Op zijn overlijdensbericht stonden de volgende verzen van René De Clerq : Al zal ik, hoe ik er ook naar trachtte, de eindzege nooit met oogen zien, Ik zie haar in gedachte veel schooner nog misschien. Want schooner is de kerselaar in frisschen bloei, dan vruchtenzwaar vol spreeuwen.

RICHARD ADAMS

Op 27 december 2016 overleed de Britse schrijver Richard Adams (°1920). Hij was in de jaren 1970 samen met Tolkien en zijn Lord of the Rings erg gevierd in N2-kringen : om zijn boek Watership Down (Waterschapsheuvel), veel meer dan het konijnendrama dat het op het eerste zicht lijkt. Adams kreeg eerst 14 afwijzingen te verteren en daarna werden er 50 miljoen exemplaren van verkocht.