Milieu

ALGENOLIE

Hieronder staat wat de Vlaamse regering tegen 2035 voor heeft met het wagenpark, maar er zijn ook nog de schepen en de vliegtuigen. Daar is een brandstof voor nodig met hoge energiedichtheid. Diesel en kerosine hebben dat : Peter Mooij, een aan de TU Delft gepromoveerde algenfan, noemt dit daarom fossiele algenolie, hij wil het vervangen door recente algenolie die hij in zijn boek De dikke alg als een klimaatvriendelijke brandstof bij uitstek promoot (zie de boekenrubriek in deze Nieuwsbrief). De algen groeien gratis in zout water op een beetje zonlicht, je kan er daarna de olie uit persen. Voorlopig houdt Mooij het wel bij een beperkt onderzoeksproject dat algenolie produceert voor op tafel en op het eiland Mauritius met zijn zon en warm zeewater past hij een kweekstrategie toe om zo dik mogelijke algen te kweken. Voorlopig blijven de kweekkosten echter te hoog om te concurreren met fossiele brandstoffen.

Lit. Imad Ajjawi et al., Lipid production in Nannochloropsis gaditana is doubled by decreasing expression of a single transcriptional regulator. Nature Biotechnology, 19 June 2017.
(http://dx.doi.org/10.1038/nbt.3865)

AUTO : LUCHTVERVUILING BINNEN HOGER DAN BUITEN

Vlamingen zijn gemiddeld 5% van hun tijd onderweg, meestal met hun auto. In dat ene uurtje transporttijd ademen we evenveel luchtvervuiling in als alle uren die we thuis spenderen. Vaak staat nl.in de auto de ventilatie aan, die zuigt de verse uitlaatgassen van de auto of vrachtwagen voor je recht naar binnen. Als je bij windstilte door hartje Brussel rijdt, bumper aan bumper en met de ventilatie open, dan kan het in de auto wel 20x ongezonder zijn dan buiten. Om minder kollstofmonoxide (CO), stikstofoxide (NOx)en geurloos fijnstof binnen te krijgen kan je best de ventilatie uitschakelen of de interne lucht laten circuleren. Overigens zou wandelen of fietsen eigenlijk ook dan beter zijn. Voor Lieven Dupont, prof.pneumologie KUL weegt het voordeel van de fysieke inspanning op tegen het negatieve gezondheidseffect van uitlaatgassen .
(Knack 21 juni 2017)

ELEKTRISCHE AUTO’S

Elektrische auto’s zijn nog (te) duur, het succes ervan staat in directe verhouding tot de subsdidies en belastingen die er aan gekoppeld worden door overheden. De Europese automobielorganisatie ACEA signaleerde dat de verkopen van hybride en elektrische auto’s in de EU vorig jaar met 80% omhoog ging. In een land als Zweden zijn elektrische auto’s voor een periode van 5 jaar vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting. Ook is er een aankooppremie van 4000 euro op de aankoop ervan : tijdens het eerste kwartaal van 2017 was daar een stijging van 80% in de verkoop t.o.v. een jaar eerder (Belgiê : 40 %). In Denemarken daalden de verkopen dan weer met 60% : de Deense regering wil de subsidies schrappen en de belasting verhogen. Het nieuwe belastingregime heeft er de markt vernietigd.

TEGEN 2035 GEEN AUTO’S OP DIESEL, BENZINE OF AARDGAS MEER ?

De Vlaamse regering is goed in woorden, maar de daden ? Midden mei produceerde ze weer een visietekst inzake haar energiebeleid. Einde 2017 dient België nl. een energiepact voor te leggen aan Europa waarin uitgewerkte plannen moeten staan. Hoe dan ook zouden energieminister Tommelein & Co willen dat er tegen 2035 alleen nog uitstootneutrale wagens worden verkocht, tegen 2030 zou de verkoop van wagens op fossiele brandstoffen al met 50% gereduceerd moeten zijn. Er wordt ook gestreefd naar minder verreden kilometers via duurzaam deelvervoer en alternatieven voor vrachtvervoer. Die plannen impliceren alvast dat er bvb betaalbare elektrische wagens komen en veel meer laadpalen in Vlaanderen dan de 1000 van vandaag : dat zou er 1 per 10 elektrische wagens moeten worden. Ze maken ook lichtere, compactere, makkelijk recycleerbare batterijen nodig waarmee je 500 km kan rijden. Gaat dat er allemaal zijn tegen 2030 ?

MEER BOSBRANDEN DOOR KLIMAATVERANDERING

In de rubriek Actualiteit van deze nieuwsbrief worden de bosbranden in Midden-Portugal vermeld, midden juni 2017. Het heeft duidelijk te maken met de opwarming van de aarde. De gemiddelde temperatuur in West-Europa is de voorbije decennia met zo’n 2 graden gestegen. Dardoor krijg je meer droogte, maar ook een versnelling van de weercycli en dus meer onweer, blikseminslagen, bosbranden. En die hebben weer invloed op het klimaat doordat ze CO2 en roet in de lucht brengen : gezondheidsschade… In West-Europa zie je steeds meer bosbranden, maar dat is ook elders het geval, tot op de toendra’s van Canada en Alaska toe. In de tropen daalt het aantal branden dan weer door de ontbossing : waar geen bos meer is kan het nog moeilijk branden.

WORMENCOMPOST

In Pecq aan de Schelde, prov.Henegouwen, Wallonië, werkt de biofirma Pur Ver (purver.be). Die maakt wormencompost uit plantaardig afval zoals koffiedik en bierdraf. Daarvoor gebruiken ze 10 miljoen regenwormen en die leven zich uit op 6 lijnen van 100 m² plantafval. Om de drie dagen kan van elke lijn een ton bodemverbeteraar gehaald worden ofte samen elke week ca.12 ton compost. Het bedrijf levert die aan professionals, maar ook aan Aveve en een dertigtal tuincentra, spijtig genoeg nauwelijks Vlaamse…

DRINKWATER EN GIF

TV-consumentenprogramma’s zwaaien regelmatig lof toe aan het kraantjeswater, maar of ze daar 100% gelijk in hebben ? Wat bestaat er in oudere woningen in Vlaanderen nog aan verdachte binnenhuisleidingen ? En de tijd dat de ondergrondse straatwaterleidingen nog asbest bevatten is nog niet zo lang geleden. Maar ons drinkwater wordt ook nog op andere manieren belaagd. Denken we maar aan het kwistig gebruik van insecten- en onkruidverdelgers door boeren en tuiniers. De impact van de landbouw, met mest en gewasbeschermers is natuurlijk een stuk groter dan die van de kleine consument, maar toch … Wanneer drinkwater uit de grond wordt gehaald draagt het onvermijdelijk de sporen daarvan, beginnend bij het water dat nog uit drinkwater- putten komt. Het duurt wel jaren en vaak decennia voordat de grond zo is doorgespoeld dat de schadelijke stoffen de plek bereiken waar het water gewonnen wordt, tientallen tot honderden meters onder het oppervlak. Zo is het water dat men daar vandaag wint een weerspiegeling van het verleden : ruim 1/3 van de bestrijdingsmiddelen die nu in grondwatermonsters gevonden worden zijn al jaren geleden bij wet verboden, zo lang deden de bestrijdingsmiddelen erover om door de grond te sijpelen. Het tempo van uitspoelen is overigens afhankelijk van de bodemsamenstelling, zand laat regenwater sneller door dan klei. Maar de toekomst ziet er niet noodzakelijk beter uit. Het grondwater wordt ook bedreigd door resten van geneesmiddelen bvb. En dan is er nog de weigering van de lobby-corrupte EU-Commissarissen zoals Vytenis Anddriukaitis (Gezondheid en Voedselveiligheid !) die het vertikt om chemische producten als Roundup te verbieden, die het weigert om glyfosaat kankerverwekkend te noemen, met verwijzing naar dubieuze tegenexperts die hem goed uitkomen bij zijn maneuvers… Om het tij te keren wordt er voorlopig dan ook maar enkel gemikt op voornoemde kleine consument. Hem wordt alvast op het hart gedrukt om plagen, onkruid en insecten beter niet met de ruige middelen te tacklen…

GSM-STRALING = HERSENTUMOR ?

Kankerexperts blijven verdeeld over de kankerverwekkende uitwerking van gsm-telefoons.Toch kende een Italiaanse rechter dit voorjaar een uitkering toe wegens het ontstaan van een hersentumor na 15 jaar beroepsmatig gebruik van een mobieltje. Het is voor het eerst dat een rechter een tumor toeschrijft aan de straling van een intensief tegen het oor gedrukte smartphone. Het aantal wetenschappelijke onderzoeken waarin wel of geen verband wordt gelegd tussen hersenkanker en mobiel bellen houdt elkaar ondertussen in evenwicht. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) stelde destijds, in 2011 al, dat hersenkanker niet moet worden uitgesloten bij langdurig intensief gsm’en. De Wereld Gezondheidsorgani satie (WHO) steunt dat standpunt. De wetenschap zit duidelijk in haar maag met de mobieltjes…

KERNAFVAL :
FINNEN VINDEN RUSTPLAATS ?

Zoveel landen opgescheept zitten met radioactief afval, aan zoveel opruimmethoden is er al gedacht. Ze variëren van lanceren in de ruimte tot bvb dumpen in de diepzee : ook vanuit dit land en Zeebrugge werd dat laatste gedaan, tot duidelijk werd dat zo een massa nucleair materiaal de zee insijpelde. Zowat overal houdt men het tegenwoordig bij tijdelijke constructies, meestal tanks met water als barrière tegen de schadelijke straling. Een op termijn onhoudbare situatie. Niemand is in staat om een bovengronds bad te bouwen dat bestand is tegen millennia aan verweer, natuurrampen, menselijke vernielzucht. Een dodelijke erfenis dus voor duizenden volgende generaties… Finland lijkt nu als eerste land een permanente rustplek voor zijn verbruikte splijtstof te realiseren, via een project dat in 1983 begon : de geologische opslag. Meer hierover in de rubriek Wereld van deze nieuwsbrief.

KLIMAATSVERSTORING :
AL 628 MAANDEN

De klimaatwetenschap neemt de periode van 1881 tot 1910 als periode waarin normale temperaturen golden : in die periode werd het klimaat nog niet verstoord door broeikasgas. Daarna werd de impact voelbaar van de industriële revolutie toen eerst steenkool en daarna olie en aardgas werden gebruikt. Vandaag is het al meer dan 52 jaar geleden dat we nog eens een maand meemaakten die ‘kouder was dan normaal’. En januari 2017 was de 371ste maand die warmer was dan het gemiddelde in voornoemde normale periode. D.w.z. dat wie jonger is dan 32 alleen maanden meemaakte die warmer waren dan toen. En alleen wie ouder is dan 53 maakte nog maanden mee die kouder waren.
(www.climatecentral.org)

LUCHTVERVUILING
LANGERLO STOPT : EN DE PELLETS ?

ONdanks de verdoken steun van N-VA-premier Geert Bourgeois, stopt de megapelletcentrale van Langerlo , waar zoveel om te doen was, er eindelijk mee. Hopelijk doet dat de politiekers en ambtenaren ook eens serieus nadenken over de industriële boomplantages en over de praktijken van Electrabel, dat zijn pellets betrekt uit zijn omstreden plantage in Amerika (Pacific BioEnergy) :
op basis daarvan durft men streken van een CO2-neutrale operatie. Het moet nu eens gedaan zijn met pelletcentrales te subsidiëren in een land waar elk uur iemand door luchtvervuiling sterft. De Europese richtlijn voor hernieuwbare energie bepaalt dat het aandeel hernieuwbare energie in de EU tegen 2020 ten minste 20% van de totale energiemix moet bedragen. Maar de meeste EU-staten rekenen voor 50% van hun bijdrage op hout als energiebron, niet op zon of wind – terwijl hout evenveel CO2 produceert als steenkool…De pelletvraag in de EU groeit veel sneller dan de pelletproductie. Daarom steeg de invoer (!) van 2009 tot 1013 van minder dan 2 naar meer dan 6 miljoen ton : met alle kaalslag en ontbossing vandien buiten Europa…

ONLINESHOPPEN

In 2016 kocht 64% van de bewoners van dit land iets online. Die pakjes worden thuis besteld of op een zgn. afhaalpunt. Zo komen twee stromen auto’s op de weg : bestelauto’s die de pakjes brengen en personenauto’s die ze gaan ophalen. Van deze bestelwagens rijden er bij ons al eventjes 700.000 rond, tegen 2030 zullen het er dubbel zoveel zijn. Vroeger leverden electronicawinkels en dgl. hun toestellen 1 à 2 keer per week in een bepaalde buurt, nu beloven ze dat je je aankoop binnen de paar uur in huis hebt en bundelen ze de leveringen dus niet meer. Alles wordt gratis geleverd indien je genoeg spendeert en retourneren is meestal ook gratis. Becijfer maar welke prijs de samenleving daarvoor betaalt… Een randgegeven : 20% van de mensen bestelt 80% van de pakjes.
(Bron : Alex van Breeden, Antwerp Management School en KUL, in Knack 01.02.2017)

PLASTIC : OVERAL

Donderdag 8 juni was het weer Oceans Day (zie rubriek Agenda in deze Nieuwsbrief) en dat is natuurlijk een moment om stil te staan bij de toenemende plasticvervuiling van de zeeën, maar ook elders. En bij de wraakroepende luiheid van onze politiekers en overheden, die het, zeker bij ons, vertikken om er iets serieus aan te doen. Ondanks alle voorbeelden in het buitenland. Hoeveel jaren bestaat er in Nederland al statiegeld voor petflessen bvb ? De Knack van 7 juni had het er ook over. Bij ons gebruikt iedereen 130 wegwerpplasticzakjes per jaar, een Deen : 4. Inperken is absoluut nodig. Aan onze smalle kust kan je op 4 km tot 200 kg plasticafval verzamelen. Voor elke kilo macroplastic die je op de zeebodem vindt is er 100 (!) kilo microplastic : weggegooide plastic die je niet meer ziet maar die je via bvb mosselen wel terug op je bord kan krijgen. Dimitri Vandepoele, een milieubewuste zeekajakker uit Oostduinkerke, getuigt dat ie elk jaar 100 kg afval oppikt : weer zakjes, maar ook speelgoed, netten en ontzettend veel ballonnen (yotube.com/northseakayak).

P.S. Voornoemd inperken geldt natuurlijk ook voor alle andere afval. In dezelfde Knack getuigt een vuilnisman uit Mechelen over de slachtafval die hij na het Offerfeest vindt en de schapenkop met pels die aan de prikkeldraad hing…

MILIEU IN VLIEGTUIGEN

Elke dag gaan er over de hele wereld meer dan 100.000 vliegtuigen de lucht in. Op die vluchten ben je normaal blootgesteld aan een straling vergelijkbaar met die bij het maken van een röntgenfoto. Maar op kruishoogte (12 km !) en vooral op de populaire, kostenbesparende poolroutes komen er ook gevaarlijke kosmische wolken voor. Die kunnen je ineens een overdosis straling geven, met een serieus risico op een stralingsziekte. Recent NASA-onderzoek, waarvan de resultaten gepubliceerd werden in het vakmedium Space Weather, wijst daar op. Er wordt nu aan gedacht om piloten te voorzien van instrumenten die dit soort wolken kunnen opsporen zodat ze er omheen kunnen vliegen : zoals bij onweer, hevige turbulentie en vulkanische aswolken.

P.S. Nog een effect van de milieuvervuiling op vliegreizen. De klimaatverandering doet de hoeveelheid koolstofdioxide (CO2) in de lucht dermate stijgen dat er ook merkbaar meer zware turbulentie ontstaat. Voor vliegtuigen die op 10 km hoogte vliegen (= de meeste langeafstandsvluchten) wordt dat risico bvb 149% groter…

WATERSTOFAUTO’S

Veel waterstofauto’s zullen er hier te lande nog niet rijden, want bij ons weten staat er nog maar 1 tankstation (in Zaventem : zie de rubriek Actualiteit van de Nieuwsbrief 2016). Je kan in deze West-Europese landen wel al twee waterstofauto’s kopen, de Hyundai ix35 en de Toyota Mirai, tegen 65.000, resp. 75.000 €. Binnenkort komen ook Mercedes en BMW met een model op de markt, er wordt daar al 10 jaar mee getreuzeld. In Nederland stonden ze niet veel verder, naast de enkele bestaande waterstofpompstations ontwikkelden ze daar recentelijk een mobiel pompstation. Maar in Duitsland worden de zaken nu serieus aangepakt. Men investeert er 350 miljoen euro in waterstof. Er komen 400 vulplekken, vnl. bij bestaande tankstations. De waterstofauto heeft duidelijk voordelen t.o.v. een stekkerauto zoals Tesla. Het voltanken met het milieuvriendelijke gas duurt maar tien minuten en dan kan er 400 à 500 km mee gereden worden : dat kost je ca. O,10 € per km. Het produceren en opslaan van waterstof kan nu al heel schoon en heel goedkoop. Maar er is nog iets anders. Als iedereen in batterij-auto’s gaat rijden betekent dat een enorme verzwaring van de elektrische infrastructuur. Het laden van die batterijen kost veel meer vermogen dan een normaal huishouden nodig heeft…

ZOUTSTROOIING IN VLAANDEREN

Wanneer je in Nederland wil weten hoe het staat met de zoutstrooiing neem je gewoon je krant, bij ons zijn de media daar precies minder geïnteresseerd in (het zegt ook wat over kwaliteitsverschillen), maar gelukkig is er het Agentschap Wegen en Verkeer. Een vriendelijke medewerkster vertelde ons daar het volgende :
. Deze winter 2016-2017 werden er in Vlaanderen tot midden februari 34,38 miljoen kg zout gestrooid (Nederland : 61,5 miljoen kg)
. De wintervoorraad bij ons bedraagt 108 miljoen kg (Nederland : 220 miljoen kg).
. Ter beschikking zijn 322 strooiwagens (Nederland : 546).