Wereld

 

AFRIKA : VREEMDE DOOD OUDE BAOBABS

De Afrikaanse baobab ofte apenbroodboom, Adansonia digitata, is de grootste boom met bloemen ter wereld : hij kan m.d. 30 m hoog worden, met een stamomtrek van 35 m. Bij een onderzoek naar leeftijd en groeiwijze werd onlangs geconstateerd dat de voorbije 12 jaar 9 van de 13 oudste exemplaren zijn doodgegaan, bvb de Panke in  Zimbabwe (2500 yo) en de Makulu Makete in Zuid-Afrika (1250 yo). Niets wijst op een epidemie en het is ook niet zo dat de gestorven bomen hun maximaal mogelijke leeftijd, zowat 3000 jaar, zouden hebben bereikt (voor de ouderdomsbepaling gebruikt men een speciale massaspectrometer waarin kleine stukjes hout gedateerd worden aan de hand van radioactieve koolstofisotopen). Speelt een klimaatverandering in zuidelijk Afrika hier een rol ?

Adrian Patrut cs, The demise of the largest and oldest African baobabs. Nature Plants; published online June 11, 2018. DOI : 10.1038/s414701-018-0170-50

 

ANTWERPEN  : BETONNERING EN BANALISERING, DANK U DE WEVER

De voorbije bestuursperiode van N-VA-partij en de trawanten (Cd&V, VLD)  heeft Antwerpen niet veel leuks gebracht. Een paar voorbeelden. De bouwschandalen. De onverantwoorde boomkappingen. Een zgn. Lage Emissiezone die pure propaganda  is (laat ze alvast ook eens gelden voor de schepen bvb). De steun aan de kerncentrales van Doel. En dan de “Grote Werken” aan de boulevards. Het Operaplein is verworden tot één grijze, betonnen steenmassa tot woede van vele Sinjoren.  Geen groen, geen water. Een protestpetitie die  einde juli gelanceerd werd haalde op één dag al duizend handtekeningen.  Niet dat het Leider de Wever of zijn akoliet Kenis (Schepen van Mobiliteit) raakt. Wij hebben onder het plein tunnels gebouwd, het plein is het dak, daar kunnen geen bomen groeien vertelde die met een pokerface. Kan je enige bevlogenheid verwachten van deze omhooggevallen burgermannetjes die zich in hun belachelijkheid willen meten met de oude Romeinen en die het maar om één ding te doen is, de macht ?

Alle media, 28 juli 2018

 

BELGIË : KILOMETERHEFFING VERKLEINT FILES NIET

Het aantal vrachtwagens op onze wegen neemt zelfs nog toe, zowel op de snel- als op de secundaire wegen. De kilometerheffing levert wel geld op voor de staatskas : 676 miljoen euro in 2017. Bijna de helft daarvan werd betaald door buitenlandse transportbedrijven. Een en ander heeft natuurlijk te maken met het gedrag van de consumenten. die willen hun goederen snel en aan huis geleverd, en dat kunnen de trein of het schip niet waarmaken…

 

GENT : GRATIS KANOVAREN IN RUIL VOOR EMMER ZWERFAFVAL

Dokano, een verhuurdienst voor kano’s in Gent, biedt gratis een kanovaart aan in ruil voor een emmer afval. Gebruikers van de vuilkano krijgen een grote emmer, een grijptang en handschoenen mee.  Zie dokgent.be/bewoner/dekano, info : dokanogent@gmail.com

 

INDIË : DE GARBAGE MOUNTAINS

In landen als India bestaat er rond afval een hele schaduweconomie :  van de kooda wallahs die elke ochtend de vuilnisbakken legen en die wat ze aan waardevols daarin vinden verkopen aan de kobadi wallahs, tot de “waste pickers” op de afvalbergen rond de steden. Die pickers recycleren tot 20% van de afval in onmenselijke omstandigheden voor een paar 1000 rupees per maand ( 1 euro = ca.79 rupees). Maar een echt afvalbeleid komt niet van de grond, hoewel zowat de helft van die afval composteerbaar is.  Het gevolg : alleen te New Delhi heeft zich op de 4 grote storten van de stad 40 miljard kilo afval verzameld.  Die afvalbergen reiken tot meer dan 60 meter hoog. Er zijn al meerdere mensen omgekomen door instortende vuilnisbelten, de Indiase afvalhopen horen tot de meest vervuilde en gevaarlijkste ter wereld…

Hindustan Times

 

NEDERLAND : UW NIEUWE BUREAUSTOEL KOMT UIT DE GRACHT

De organisatie Plastic Whale (https://plasticwhalefoundation.com) wil de plastic soep verkleinen en vist dus plastic uit de Amsterdamse grachten.  Ze maakte daar al tien sloepen van en nu komt daar kantoormeubilair bij. Een vergadertafel vergt 1004 opgeviste petflesjes, een stoel 67, een lamp 25. Voor de metalen onderstellen wordt staalafval gebruikt. Fabrikant Vepa maakt de meubels, Lama Concept tekent voor het design.  Zo’n tafel met acht stoelen kost 20.000 euro, je krijgt er een plastic visboottrip en workshops bij. Tien procent van de opbrengst gaat naar plastic opruimprojecten wereldwijd. “Op deze manier kunnen bedrijven die niet weten hoe ze een bijdrage moeten leveren aan het milieu toch iets doen” zegt oprichter Marius Smit. Hij is ook al bezig met vergelijkbare projecten in Azië (het Balinese strandplastic !) en hij hoopt in de toekomst de lijn uit te breiden met meer betaalbare meubels. Ondertussen levert hij aan het Nederlandse ministerie van Infrastructuur, aan de Nationale Nederlanden en aan frisdrankfabrikant Vrumona.

Trouw, 24 februari 2018.

 

NEDERLAND : GIGA-GANZENPLAAG

De voorbije winter waren er meer dan twee miljoen. Grauwe ganzen vooral. Een deel nam daarna de vlucht naar andere oorden, de rest zat einde april op eieren of had al pulletjes. De boeren zijn radeloos. De ganzen komen spoedig de velden kaal vreten :  de vergoeding aan de boeren is al opgelopen tot 22 miljoen euro per jaar maar de werkelijke schade ligt rond de 70 miljoen. Ganzen  afschieten mag overigens pas als echt aangetoond kan worden dat ze ellende veroorzaken. De vereniging Faunabescherming is tegen dat afschieten, volgens haar vergroot bestrijding de overlevingskans van ganzen die niet zijn afgeschoten. Terwijl er meer dan meer dan 100.000 per jaar worden afgeschoten stijgt de ganzenpopulatie jaarlijks effectief met 5% …  De Partij voor de Dieren vindt dat de boeren krijgen wat ze verdienen met hun intensievere teelten : de gans als weidevogel, met een vrij uitzicht op het naderen van eventuele roofdieren.  Boerenorganisaties en jagersverenigingen willen dat de jacht ook in de winter wordt toegestaan en dat natuurgebieden worden opengesteld  om eieren te kunnen schudden en prikken .

BN/De Stem, 21 april 2018.

 

NEDERLAND : ENERGIEOPSLAG

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), verantwoordelijk voor de beruchte gaswinning in het Groningse, wordt nu precies aanjager van de energietransitie. De nieuwe NAM-visie : de komende jaren wordt er steeds minder gas verbruikt, terwijl het aantal windmolens en zonnepanelen snel gaat groeien. Er zal wel altijd een verschil zijn in vraag en aanbod van elektriciteit opgewekt met die windmolens en zonnepanelen. Een klein deel van de overtollige duurzame stroom kan voor korte periodes worden opgevangen met batterijen, maar voor seizoenopslag heb je andere technieken nodig.  De NAM, net 70 jaar oud, schreef daarom een NAM70 Challenge uit die jonge bedrijven uitdaagt om een concrete oplossing te ontwikkelen.  Uit de bus kwam bvb een container die restwarmte van een fabriek kan opslaan in een materiaal gemaakt van afvalstoffen van het productieproces. Of overtollige elektriciteit omzetten in lucht onder hoge druk in een zoutcaverne. Of duurzaam ammoniak produceren (tot nu van aardgas, waarbij veel CO2 vrijkomt). Ammoniak kan worden gesplitst, waarbij de vrijkomende waterstof wordt gebruikt om auto’s op te laten rijden of als schone grondstof  kan dienen voor de industrie…

Het Fiancieele Dagblad, 5 juni 2018

 

NEDERLAND : BOSWACHTERS OP DE NOORDZEE

De Noordzee wordt drukker en drukker. Scheepvaart, visserij, olie- en gaswinning, windmolenparken enz. Ook de druk op de biodiversiteit neemt natuurlijk toe. Hier zag Wietse van der Werf (34) zijn kans, met de 50.000 € van de Future for Nature Award die hij won, een prijs voor jonge innovatieve natuurbeschermers. Hij richtte er Sea Ranger Service mee op : ’s wereld eerste maritieme rangerdienst, die werk wil maken van een schone en gezonde zee. Met zeilende werkschepen en  tot zeewachters opgeleide werkloze jongeren, die ingehuurd kunnen worden door overheidsinstellingen of maritieme ondernemingen, voor allerlei opdrachten : het beheren van beschermde zeegebieden, het nemen van watermonsters, het meten van de hoeveelheid plastic, het opnieuw aanplanten van zeegras, evengoed als hulpverlening aan marine-archeologisch onderzoek…

www.searangers.org

 

NEDERLAND : HARINGVLIETSLUIZEN OP KIER

De sluizen van de Haringvlietdam, tussen Stellendam (Ganzenexcursies !) en Rockanje, gaan vanaf 5 september 2018 regelmatig op een kier.  De dam (1971) scheidt het zoute Noodzeewater van het zoete Haringvlietwater. Het zoute water zal niet verder komen dan Middelharnis op Goeree-Overflakkee, door de kier kunnen wel heel wat trekvissen heen en weer : zalm, steur, paling, forel, fint.  Het is de bedoeling dat de riviermonding net als vroeger een gebied wordt waar de rivier en de zee in elkaar overgaan.  Overigens verandert het getijdenverschil amper.Gemiddeld is dat in het Hollands Diep en de Biesbosch tegenwoordig 30 à 40 cm.

 

POLEN : PATRIOTTISCHE STEENKOOL

In Polen investeert men fors in koolmijnen.  Ze noemen dat daar ‘patriottische brandstof’ omdat Polen daardoor minder afhankelijk wordt van Russisch gas.  Ondertussen liggen wel 33 van de 50 meest vervuilde Europese steden in Polen. De voornaamste oorzaak is de steenkool die gebruikt wordt om huizen te verwarmen.

The Economist, Jan 18th, 2018 : Why 33 of the 50 most polluted towns in Europe are in Poland.

 

SPANJE : NEANDERTHALKUNST IN SPAANSE GROTTEN

In 3 Spaanse grotten (La Pasiega bij Bilbao, Maltravieso te Caceres, Ardales bij Malaga) ontdekte een  groep Duitse/Britse archeologen tekeningen die minstens 65.000 jaar oud zijn. Op dat moment waren de Neanderthalers de enige mensen in Eurazië (de moderne mens, homo sapiens, daagde er pas 40.000 jaar geleden op).  Zo primitief waren die Neanderthalers dus ook niet.  Overigens : die datering was evengoed een kunststukje. Traditionele methoden zoals de koolstofdatering werken alleen bij organisch materiaal, niet bij schilderingen waarbij mineralen zoals oker zijn gebruikt.  Er bestaat nu een nieuwe techniek die kijkt naar de kalk die zich op de schilderingen afzette. Kalkhoudend grondwater bevat sporen van radioactief uranium. Dat vervalt langzaam in thorium en aan de verhouding uranium-thorium valt af te lezen hoe oud de kalk is.

D.L.Hoffmann cs, U-Th dating of carbonate crusts reveals Neandertal origin of Iberian cave art. Science 23 Feb 2018. Vol 359, Issue 6378, pp.912-915. DOI: 10.1126/science.aap7778

 

VLAANDEREN : BOEREN LAPPEN MESTWETGEVING AAN HUN LAARZEN

In Vlaanderen is 43% van 669 gecontroleerde landbouwbedrijven niet in orde met de mestwetgeving. Dat blijkt uit het Mestrapport, anderhalf jaar na de start van gerichte controles door de Mestbank in het kader van het Vijfde Mestactieplan. Toezicht op het naleven van de mestwetgeving is dus absoluut nodig want de sector blijkt in grote mate “fraudegevoelig”. Terwijl de waterkwaliteit bij ons al meer dan 4 jaar niet meer verbetert. De Mestbank pleit dan ook voor meer verantwoordelijkheidszin bij de boeren, bij de vervoerders, bij de verwerkers en bij de controleurs. Bij allen werden overtredingen vastgesteld : er dienden zelfs een tiental staalnemers (die in opdracht van externe labo’s stalen namen op de velden)  geschorst…

 

VLAANDEREN : MILIEUGEDRAG

Het Vlaams Departement Omgeving onderzocht milieuverantwoorde consumptie en vergeleek met 2012. Er bleek uit dat meer mensen milieubewust willen proberen te leven : door geen voedsel te verspillen, door seizoensgebonden groeten en fruit te eten, door verpakking te mijden.  Maar verder gaat het voorlopig niet.  De personenwagen afzweren, vliegreisjes annuleren, minder vlees eten : vergeet het.  Dus hoe minder moeite het kost, des te meer is de consument geneigd zich aan te passen.  De verantwoordelijkheid voor de klimaatopwarming wordt nog altijd afgeschoven, slechts een klein percentage steekt de hand ook in eigen boezem, i.v.m. afval bvb.

 

VLAANDEREN : MONUMENTENZORG – HET “SPAANS TOREKEN” TE NIEL, TERUG ONTDEKT, TE BESCHERMEN EN TE RESTAUREREN

Niel (10 km ten zuiden van Antwerpen) ligt nabij de samenvloeiing van de Rupel en de Schelde. Tijdens het beleg van Antwerpen in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) was dat strategisch belangrijk. De Spaanse belegeraars legden in de buurt, langs de oevers van Schelde, Durme en Rupel een fortengordel aan om te verijdelen dat de Protestantse troepen Antwerpen zouden kunnen ontzetten (Val van Antwerpen : 1585 !) of heroveren. In Niel herbouwden de Spanjaarden een middeleeuws kasteel op het hoogste punt van het dorp tot het Fort De Sterre en de vroegere donjon werd een blokhuis met aan alle kanten schietgaten. Het fort had vrij uitzicht op de voornoemde fortificaties in Boom, Schelle, Hemiksem, Wintam en Rupelmonde. Na de Vrede van Münster in 1648 verloor het zijn militaire functie, het blokhuis werd een woonhuis dat tot in 1950 bewoond bleef. Daarna verloederde het, het dak brandde af einde de jaren 1980. Alle bouwkundige inventarisaties liepen er voorbij, tot het recent werd herontdekt. De gemeente Niel kocht het voor 87.000 € en er wordt nu hopelijk spoedig werk gemaakt  van de bescherming en de restauratie van wat de mensen het Spaans Toreken noemen (gelegen achteraan in de Kasteelgang, bij de Emile Vanderveldenlaan). Uiteindelijk gaat het om het enige tastbare gebouw hier te lande dat nog rechtstreeks aan de Tachtigjarige Oorlog te linken valt…

(G/Geschiedenis, juli 2018 – De Telegraaf, 4 augustus 2018)

 

VSA : TRUMP WIL UITSTOOTREGELS WAGENS VERSOEPELEN

Het Amerikaanse milieuagentschap EPA (sedert Trump tot midden 2018 onder de directie van milieuvijand en klimaatopwarmingsnegationist Scott Pruitt) wil af van de strenge Obama-uitstootnormen voor nieuwe wagens en lichte vrachtwagens. Miljoenen (!) Amerikanen rijden graag met jeepachtige SUV’s rond. Bij een lage olieprijs werd in 2017 een recordaantal nieuwe wagens verkocht, waarvan 43% SUV’s. Obama  legde de autoconstructeurs strenge normen op om nieuwe wagens tussen 2022 en 2025 zuiniger te maken : waardoor er tijdens hun levens 6 miljard ton CO2 minder zou worden uitgestoten. Maar Trump maakte daar direct komaf mee. Hij botst zodoende wel met de Clean Air Acts van Californië en 12 andere staten. Het EPA is er nu op uit om die uitzondering weg te werken. Pruitt werd door dik en dun door Trump gesteund, hoewel hij zwaar onder vuur lag wegens corruptie : hij woont in het huis van een energie-lobbyist, gebruikt regeringsvliegtuigen voor privéreizen, enz. Hij moest op 6 juli 2018 ontslag nemen.

 

WALLONIË/OOSTKANTONS : HERINTRODUCTIE VAN KORHOENDERS

Begin 2017 zaten er in de Hoge Venen nog slechts twee korhanen en één hen.  De laatste van dit land en van de laatste in Noordwest-Europa. Het korhoen kende een dramatische terugval door de jacht, vervolgens de fragmentatie en vernietiging van zijn habitat en de invloed van het toerisme. Zo’n mini-populatie kan zich ook bij betere levensomstandigheden onmogelijk herstellen. En de dichtstbijzijnde populaties in buurlanden bevinden zich te ver weg om de populatie van de Hoge Venen op een natuurlijke manier te versterken. Begin 2017 werden daarom vijf hoenen en vijf hanen uit Zweden overgebracht. Een jaar later bleek hun aanpassing goed te verlopen. In 2018 waren er nog steeds minstens vier Zweedse mannetjes en één vrouwtje in de Venen, het vrouwtje nestelde zelfs.  Begin mei werd deze groep nog eens aangevuld met acht vrouwtjes en tien mannetjes, ook uit Zweden. Door die translocaties is het onmiddellijke uitsterven van de laatste populatie hier te lande vermeden. Tot 2021 zullen er jaarlijks een 25 korhoenders uit Zweden uitgezet worden. Daarnaast wordt onderzocht of een kweekprogramma opgestart zou kunnen worden. Op termijn moet dan een leefbare populatie ontstaan van een 80 à 160 vogels. Het project wordt geleid door de Universiteit van Luik en het Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen.

https://www.wwf.be/nl/blog/korhoenders-kroniek-van-een-missie-van-de-laatste-kans/

 

ZUID-AFRIKA : NEUSHOORNMASSAKER

Voor 1990 was er met de neushoorns in Zuid-Afrika, Namibië/Zuidwest-Afrika enz. niets aan de hand.  Nooit zullen we de dieren vergeten die ons einde van de jaren 1980 galopperend passeerden bij het naderen van Fort Namutoni in Etosha. Dan kwam de regimewissel en begon het.  Met sluwe Aziaten die hier groter profijt roken dan bij de drugstraffiek, inspelend op de medicinale mythes in China, Thailand enz. : een hoorn brengt 65.000 euro per kilogram op. Ze ronselden randcrimineeltjes die voor wat  geld tot alles bereid waren : hun moest zelfs eerst op tv getoond worden wat een neushoorn eigenlijk was. Onder het nieuwe corrupte regime werd het eenvoudig om AK47’s te kopen bij de politie, om legerpatrouilles vanuit helikopters te laten signaleren waar er nog neushoorns in natuurreservaten rondliepen, om eventuele arrestaties door nog integere rangers te laten seponeren.  Elke dag worden er zeker 3 neushoorns gestroopt. De killers gaan als beesten te werk : eerst schieten ze een dier neer, ze generen zich niet om daarna met een bijl een halve bovenkaak af te hakken terwijl de neushoorn soms nog leeft. Natuurlijk zijn er nog mensen in Zuid-Afrika die daar tegen op komen, maar ze vechten in die corrupte situatie tegen de bierkaai. Bijvoorbeeld in de regio Hoedspruit niet ver van de Kruger “Wildtuin”. Afrikaners van daar richtten in 1992 de Protrack Anti-Poaching Unit op (protrackapu.co.za) en het Protrack Rhino Task Team, dat vrijwilligers van overal recruteert : een echt dienstverband wordt voor Europeanen wel onmogelijk gemaakt door nieuwe wetgeving. Over een en ander wordt bij ons gerapporteerd door de in Nederland enorm populaire bioloog Freek Vonk van Naturalis, Leiden.  Zijn documentairereeks Freek tegen de stropers boekt hoge kijkcijfers op NPO3 en ondertussen zette hij ook de Stichting No Wildlife Crime (NWC) op…