WAT GEBEURDE ER IN 2025 ?
JANUARI 2025
MAANDAG 13 JANUARI 2025 : BRILEIDEREEND, EEN VLEUG ALASKA EN BERINGZEE OP TEXEL WTF
Op de Waddenzee bij het natuurgebied Wagejot ter hoogte van de Ijzeren Kaap (Oosterend) een subadult mannetje Brileidereend. Tot dan nog maar 5 waarnemingen bekend in de Western Palearctic. Direct grote internationale belangstelling : the largest twitch ever seen in Europe …
MAANDAG 20 JANUARI 2025 : START WORLD ECONOMIC FORUM DAVOS
“Collaboration for the Intelligent Age”. Ca.3000 deelnemers incl. economische en politieke leaders, uit 130 landen. Schaduw van verkiezing Trump (inauguratie zelfde dag), geo-economische onzekerheid en oorlogsdreiging. Toch nog aandacht voor duurzame toekomst, energietransitie …
FEBRUARI 2025
VRIJDAG 14 FEBRUARI 2025 : DOEL 1 SLUIT
Na 50 jaar neemt uitbater Engie/Electrabel de oudste kerncentrale van het land uit dienst. Omdat het moet volgens de wet op de kernuitstap. Maar premier Bart De Wever en zijn allesbehalve milieuvriendelijke partij N-VA zitten te wroeten om Doel 1 toch niet helemaal af te schrijven : grote (on)verantwoorde-lijkheid …
MAANDAG 17 FEBRUARI 2025 : GEWONE VINVIS VOOR DE KUST !
Bij het C-Power windpark in de Noordzee, op enkele tientallen kilometers van de kust, werd een gewone vinvis gezien : linkeronderkaak donkerder, rechter lichter. Het is de eerste met filmbeeld bevestigde waarneming van een (levende) vinvis hier te lande in recente tijden. In de vorige eeuw zijn drie dode strandingen geregistreerd. Deze eeuw werden er bij ons al zes gevallen vastgesteld : twee dood drijvend in het zeewater (o.m. op 25 oktober 2018 bij De Haan) en vier die levenloos vooraan op de boeg van een zeeschip hingen, waarschijnlijk dood door een aanvaring.
DINSDAG 18 FEBRUARI 2025 : EINSTEINTELESCOOP-PROJECT ECONOMISCH DOORGELICHT
Een strategisch belangrijk megaproject waarmee wetenschappers zwaartekrachtgolven willen bestuderen. Zwaartekrachgolven zijn rimpelingen in het ruimteweefsel, opgewekt door kosmische verschijnselen als de explosie van sterren of het versmelten van zwarte gaten. Het gaat om een driehoekige installatie met vacuümbuizen van 10 km, 250 m diep. Ultraprecieze spiegels moeten krachtige lasers reflecteren : elke verandering wijst op een zwaartekrachtgolf en helpt begrip van het universum (inclusief het ontstaan : was de oerknal er of niet ?) , met een kosmos die voor 95% bestaat uit donkere energie en donkere materie. Het bouwen gaat 8 jaar vragen en zal 2,3 miljard euro kosten, waarna het jaarlijks 50 miljoen euro zal vergen om de installatie te bemannen en te laten werken. Volgens Econopolis (Geet Noels), dat aan een economische doorlichting alvast ruim zijn centje verdiende, staan tegenover de kosten jobs en toegevoegde waarde, naast indirecte effecten : zoals de baten van de deeltjesversneller CERN voor de Zwitserse Jurastreek. Wordt door onze politiekers verhoopt voor de Limburgse grensstreek, de beslissing valt in 2026.
MAART 2025
DINSDAG 4 MAART 2025 : ANDERS MESTEN
Vandaag kwam het nieuwe mestactieplan (MAP 7) in werking. Dat was nodig want de waterkwaliteit in de Vlaamse waterlopen moet dringend beter worden. Het nitraatgehalte in het grondwater (produceert drinkwater !) schommelt al 10 jaar op hetzelfde niveau terwijl het naar beneden moet. Het nieuwste MAP bevat maatregelen om te voorkomen dat nitraatoverschotten uitspoelen in de bodem of in het oppervlakte- en grondwater. Dat is zeker nodig in de boerengebieden van West-Vlaanderen en de Noorderkempen waar de situatie gewoon slecht is. Maar te vrezen valt dat het opnieuw onvoldoende zal zijn om tegen 2027 de Europese norm te halen …
VRIJDAG 7 MAART 2025 : EESTE KIEVITSEI NL
In Nederland werd op 7/3 het eerste kievitsei gevonden in Ravenstein (Noord-Brabant). Daarmee is het weidevogelseizoen 2025 gestart. De afgelopen jaren worden de eerste eieren steeds vroeger gemeld (klimaatverandering, landbouwmethodes). Zie ook de rubriek Wereld in deze Nieuwsbrief, onder Friesland.
MAANDAG 10 MAART 2025 : SCHEEPSRAMP
Het Portugees vrachtschip Solong ramt bij de East Yorkshirekust van Engeland de stilliggende Amerikaanse kerosine-tanker Stena Immaculate (inhoud 220.000 vaten vliegtuigbrandstof voor het Amerikaans leger), met op beide schepen een grote brand tot gevolg. Kerosine is minder gevaarlijk dan ruwe olie. De vervuiling zal minder zichtbaar zijn, maar … De Russische kapitein van de Solong werd aangehouden.
WOENSDAG 19 MAART 2025 : 660 MILJOEN BOETE VOOR GREENPEACE
Een omstreden jury in olieminnend Mandan, North Dakota (VSA), oordeelde dat aan Energy Transfer Partners een schadeclaim moet worden betaald voor betrokkenheid bij grootschalige protesten (10 jaar geleden) tegen de aanleg van de Dakota Access oliepijplijn : Greenpeace zou het verzet hebben aangewakkerd…
APRIL
MAANDAG 15 APRIL 2025 : MIERENSMOKKEL
In Kenia zijn 2 Belgische jongemannen opgepakt voor het smokkelen van 5000 levende koninginnen van de mierensoort Messor Cephalotes, de grootste oogstmier ter wereld : met de bedoeling om die te verkopen in Europa en Azië. Liefhebbers tellen vlot een paar honderd euro neer per mier, zie bvb qualityants.nl …
MAANDAG 21 APRIL 2025 : OVERLIJDEN PAUS FRANCISCUS
De Groene Paus genoemd omwille van talrijke tussenkomsten voor het klimaat, voor Amazonië enz. , o.m. via encyclieken (Laudato Si, met ook tips om te leven en Fratelli Tutti).
DINSDAG 22 APRIL 2025 : MEST = POLLEN X 6
Onderzoek op Vlaamse graslanden aan de KU Leuven wijst uit dat de bemesting van grasland met stikstof (mest) de productie van graspollen met een factor 6 doet toenemen, terwijl de beoogde opbrengst aan hooi maar 2 à 3 keer hoger ligt. Tegelijk blijken pollen uit bemest grasland een hogere graad van allergische reactie te veroorzaken. De nieuwe bevindingen maken het politiek al zwaar beladen stikstofdossier nog complexer. De Boerenbond was er naar zielige gewoonte als de kippen bij om alles in twijfel te trekken …
MAANDAG 28 APRIL 2025 : WILDE HAMSTER
Rechtbank eerste aanleg Brussel veroordeelt Vlaamse Regering omdat ze de verplichting om de wilde hamster te beschermen niet nakomt en zo mee verantwoordelijk is voor het nagenoeg uitsterven van de soort in Vlaanderen. Omstreden minister Brouns tekent op kosten van de belastingbetalers beroep aan tegen het vonnis : schande !
MEI 2025
ZONDAG 11 MEI 2025 : REUZENHAAI VOOR DE KUST
Een vin zo groot als een blad papier leidde tot de ontruiming van het strand te Bray-Dunes (F), niet ver van de Vlaamse kust. Wellicht ging het om de (ongevaarlijke) Reuzenhaai. De maatregel was wel buiten proportie, wereldwijd gebeuren er jaarlijks een 5-tal dodelijke haai-ongevallen : vooral in de tropen. De meest voorkomende (kleine) haaiensoorten op onze visveilingen zijn de Hondshaai, de Kathaai en de Gevlekte gladde haai.
DONDERDAG 15 MEI 2025 : GEDAAN MET DE KERNUITSTAP
Op aansturen van de partijen N-VA en MR schaft de Belgische Kamer de wet op de kernuitstap van 2003 af. Alleen Ecolo-Groen stemde tegen. Het is nu mogelijk om nieuwe kerncentrales te bouwen en de huidige te behouden. Over de nucleaire afval en de veiligheid geen woord meer … Kortzichtig.
JULI 2025
ZONDAG 6 JULI 2025 : KLIMAATPLAN VLAAMSE REGERING
Het doel : CO2-uitstoot tegen 2030 verlagen met 40% t.o.v. 2005. Extra-inspanningen na onwil N-VA en Demir vorige regering : bvb gas duurder, elektriciteit goedkoper .
AUGUSTUS 2025
VRIJDAG 15 AUGUSTUS 2025 : VN-PLASTICCONFERENTIE GENèVE WEER EEN FLOP
Tien dagen blijvende dwarsligging Arabische olieproducenten, zelfs na 2 aanpassingen ontwerptekst. Geen Global Plastics Treaty … Opnieuw extra top voorzien, waar wanneer nog onbekend.
MAANDAG 18 AUGUSTUS 2025 : NV-A SCHEPEN KENNIS KAPT BOMEN IN DEURNE-ANTWERPEN
De ook bij vorige gelegenheden (remember Charlottalei !) niet bepaald groenvriendelijke Antwerpse groenschepen Koen Kennis van N-VA liet midden augustus zomaar een hele reeks gezonde bomen kappen in Deurne-Eksterlaar. Daarmee wilde hij, in feite onnodig, tegemoet komen aan een vraag van De Lijn i.v.m. keerluswerken. Die grove bomenmoord, met brutale inzet van oproerpolitie tegen o.m. bejaarden (ook een PVDA-gemeenteraadslid werd opgepakt), lokte enorm veel protest op van omwonenden maar het zal de cynische beroepspolitieker Kennis, evenmin als burgemeester Els van Doesburg die het over “beroepsactivisten” had als hun in Deurne wonende N-VA-baas De Wever (die ook in Antwerpen al veel kritiek oogstte met zijn pro-Israelhouding inzake Gaza) op nog 5 jaar van de volgende verkiezingen worst wezen … Dit zijn dus onze politiekers, omhooggevallen Baas Gansendoncken die liever de kritische burger belachelijk maken dan een duidelijk fout beleid in vraag te stellen. Hoe dit tij keren, hoe ons burgerschap terug opeisen vraagt filosoof Tom Hannes die het allemaal live meemaakte dan weer op zijn beurt.
WOENSDAG 20 AUGUSTUS 2025 : BROUNS & CIE ONTZIEN DE PIEKBELASTERS
Vlaams minister van Landbouw Brouns en zijn CD&V-gezellen reduceren het aantal rode stikstof-piekbelasters van 60 naar 11 veebedrijven, die bovendien niet (direct) meer verplicht worden te sluiten. Het gaat om bedrijven met de grootste negatieve impact op beschermde natuur in hun nabije omgeving. Enkele jaren geleden kregen nog 60 bedrijven te horen dat ze tegen 2025 zouden moeten sluiten. De 11 nu overgeblevenen moeten tegen het einde van hun vergunning of uiterlijk tegen 2030 proberen hun uitstoot te verminderen.
SEPTEMBER 2025
MAANDAG 22 SEPTEMBER 2025 : BRAND IN ETOSHA
In het Etosha-natuurpark (Namibië, 22.000 Km²) is een enorme brand uitgebroken, 1/3 is al afgebrand : o.m. de ons welbekende streek rond het rustkamp voor bezoekers Halali. Mogelijk werd de brand veroorzaakt door een houtskoolbedrijf net over de parkgrenzen. Etosha is één van de grootste natuurparken in Afrika. In de jaren 1980 toen Namibië nog Zuidwest-Afrika heette werd het meerdere keren doorkruist tijdens Natuur 2000-reizen. Beelden van daar die ons steeds is bijgebleven zijn deze van drie leeuwen die ons de weg versperden op het pad naar onze logeerplek in Fort Namutoni en van een rennende zwarte neushoorn, bijna onder de muren van dat oude en iconische Duitse fort uit 1896-1907.
OKTOBER 2025
WOENSDAG 1 OKTOBER : OVERLIJDEN VAN JANE GOODALL (°1934)
Britse antropologe en biologe, gespecialiseerd in primatologie en ethologie. Meest bekend van haar studie sedert 1960 van het sociale en familiale leven van chimpansees in het Gombe Stream NP in Tanzania.
ZONDAG 5 OKTOBER :KLIMAATMARS BRUSSEL
O.m. om de nalatigheid aan te klagen van de Vlaamse overheid inzake vergunningen, saneringen en metingen m.b.t. PFAS.
ZATERDAG 19 OKTOBER : BUIZERDTREK
Duizenden Scandinavische buizerds trekken bij geschikt weer naar Zuidwest-Europa, in groepjes van 10 tot 15.
NOVEMBER 2025
DONDERDAG 6 NOVEMBER : OVERLIJDEN JAMES WATSON, LONG ISLAND (VSA)
Amerikaans moleculair bioloog die in 1953 samen met Francis Crick, Rosalind Franklin en Maurice Wilkins in Cambridge, VK, de moleculaire structuur van het DNA (desoxyribonucleïnezuur) ontdekte. Samen met Crick (+ 1958) mocht hij daarvoor in 1962 de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde ontvangen. Was omstreden omwille van zijn herhaald standpunt dat zwartgekleurde mensen aantoonbaar minder intelligent zijn.
Lit. Nature 171, 737-738 (1953). Letters to Nature : Molecular structure of Nucleic Acids. De Dubbele Helix, de ontdekking van de structuur van DNA (Uitg.Bruna, Utrecht/Antwerpen, 1968).
DONDERDAG 6 – MAANDAG 10 – VRIJDAG 21 NOVEMBER : COP30 IPCC
De 30ste VN-klimaatconferentie (COP30) in het Parque da Cidade te Belém (toegangspoort tot het Amazonegebied), Brazilië : tien jaar na het Akkoord van Parijs. Wereldleiders, wetenschappers en organisaties bespreken voor de zoveelste keer wat er nodig is om de klimaatopwarming te beperken tot 1,5 °C en nieuwe klimaatplannen te krijgen. Voorafgaand de World Leaders Climate Action Summit, met o.m. de Britse prins William. Voor België schitterde de anders graag globetrottende De Wever (zoals Donald Trump) door zijn afwezigheid : naar N-VA-gewoonte weinig bekommerd om ons leefmilieu …
ZATERDAG 22 NOVEMBER : KLIMAATTOP BLIJFT ONDER DE VERWACHTINGEN
Tegen de lobby van Big Oil (op 1 na de grootste delegatie) kon de ook hier zwakke EU niet op. De fossiele brandstof wordt voor de zoveelste keer helemaal buiten schot gehouden.
ZONDAG 30 NOVEMBER : KERNREACTOR DOEL 2 STILGELEGD
Na 50 jaar is de kernreactor Doel 2 afgekoppeld van het elektriciteitsnet. Doel 2 is de laatste van de 5 oudere kernreactoren die definitief dichtgaan. alleen de 2 jongste kernreactoren, Tihange 3 en Doel 4 blijven nog tot 2035 in werking. De eigenlijke afbraak van de reactor zal nog jaren duren.
DECEMBER 2025
WOENSDAG 31 DECEMBER : DROOGSTE JAAR
Na 2024 als natste jaar ooit gemeten wordt 2025 het droogste jaar sinds 1976, met een uitzonderlijk droge lente (de op één na droogste sedert 1833).
De wereldwijde gemiddelde temperatuur lag dit jaar 1,47 graden boven het pre-industriële niveau. Alweer een tragische mijlpaal.