Natuur

NATUURNIEUWS 2021

 

PUBLIEKSCAMPAGNE RESTORE NATURE

In het kader van de Biodiversiteitsstrategie 2030 wil de Europese Commissie aan de Europese staten doelen opleggen voor het herstel van gedegradeerde ecosystemen : m.a.w. een Europse natuurherstelwet.  Tot 5 april loopt een publieke raadpleging.  De publiekscampagne Restore Nature pikt daar op in en roept op tot veranderingen die echt een veerkrachtige biodiversiteit terugbrengen, een straffe natuurherstelweg die ons o.a. wapent tergen de komende klimaatgrillen.

www.restorenature.eu

https :// ec.europa.eu/environment/strategy/biodiversity/strategy-2030/eu-nature-restoration-targets.en

 

ANB WEER  EENS ONDER VUUR

Het ANB of Agentschap Natuur en Bos is een agentschap van de Vlaamse overheid dat moet instaan voor het behoud, de bescherming en de ontwikkeling van natuurgebieden, bossen en parken in Vlaanderen. Het werd opgericht op 1 april 2006 en het heeft voordien  nog andere namen gehad als opvolger van het legendarische Bestuur voor Waters en Bossen  van het unitaire België. Dat Bestuur werd geleid door ook legendarische persoonlijkheden die hun werk volop in de schijnwerpers uitvoerden, zoals wijlen eerstaanwezend hoofdingenieur-directeur Sylvester Tys of houtvester Walter Vandenbroucke. Met het tegenwoordige ANB ligt dat wel anders. In een artikel in Knack van 28 april 2021 waarin milieu-redacteur Dirk Draulans o.m. focust op de vernietiging van dassenburchten door jagers en op de liquidatie van de wolvin Naya heeft hij het ook over het op vele vlakken falend beleid van de ANB-top.  Snoeihard gispt Draulans dat falen op gezag van de gepensioneerde chef van de Limburgse ANB-natuurinspectie Ghislain Mees. Die heeft het o.m. over de door het ANB jarenlang gedoogde everzwijnenkweek , met de fortuinen kostende overlast vandien.  En over het dossier Essers, toen het ANB tegen meerdere regelgevingen in 26 ha beschermd bos liet kappen Mees noemt het ANB een Mexicaans leger vol directeurs die liever aan een bureau werken dan in het veld en vol gedemotiveerde medewerkers. Het ANB laat ook boswegen illegaal verharden met puin van afbraakwerken. Het ANB verkneutert waardevolle moerasnatuur met knuppelpaden van tropisch hout. En het ANB is voorstander van de kaalslag van bomen onder het mom van heide- en ander natuurbeheer…

 

BIODIVERSITEIT : BYE BYE GRASS

De nieuwe biodiversiteitscampagne van het Instituut voor Natuurwetenschappen (“Maak je m² biodiversiteit voor een goede planeet”) wordt o.m. gesteund door de actie Bye Bye Grass.  Bij ons in Vlaanderen is bijna 10% woestijn. Soms een gemillimeterde groene woestijn. Door fake prop van tuincentra denken we dat we ons gras wekelijke moeten maaien, bemesten, verticuteren enz.  Bye Bye Grass roept op om het gras alvast tot 1 mei te laten groeien.  Hoe minder we ons gras maaien , hoe minder we het water moeten geven, hoe meer vlinders en bijen we aantrekken, hoe meer CO2 we opslaan. Zelfs al laat iedereen maar 1 m² gazon groeien, dan krijgen we er in één klap het grootste natuurgebied van het land bij.  De campagne heeft als uiteindelijk doel zoveel mogelijk gazon te veranderen in bloemenweiden, struiken en bomen.

www.byebyegrass.eu

www.samenvoorbiodiversiteit.be

 

BIODIVERSITEIT : MAAI MEI NIET

In samenwerking met VELT speelt het magazine Knack in op wat hierboven staat en lanceert het de actie Maai Mei Niet.  Het gazon is in Vlaanderen een ramp voor de biodiversiteit en het verergert de negatieve effecten van de klimaatverandering, maar het kan ook een oplossing zijn. Bvb door anders te maaien.  Begin met je gazon de hele maand mei niet te maaien en verhoog je “nectarscore”  : meer info op maaimeiniet.be

P.S. Initiatiefnemer Knack signaleerde in juni dat dank zij de medewerking van duizenden Vlamingen vijf miljoen bijen elke meidag konden eten van 56 kg nectarsuiker …

 

BOMEN : MAP A TREE

Map a Tree is een online Vergroeningsplatform voor Vlaanderen. Op dat platform kunnen burgers locaties aanduiden waar ze denken dat er bomen kunnen geplant worden. Lokale overheden kunnen vervolgens bekijken waar er effectief bomen kunnen staan en dat bekend maken.

Info : www.openbaargroen.be

 

VISSEN : AZIATISCHE EXOOT BEDREIGT INHEEMSE GROTE MODDERKRUIPER

Onze Grote modderkruiper is een (Europees beschermde) vis van stilstaand ondiep en vegetatierijk water met een nachtelijke levenswijze, die ook overleeft als dat water een laag zuurstofgehalte heeft (dank zij een vernuftig aanpassingsvermogen). Het is verder een levende barometer : als de luchtdruk daalt bij naderend onweer zwemt ie onrustig heen en weer. Met environmental DNA is aangetoond dat de soort zich in Vlaanderen op veel meer locaties verschuilt dan gedacht, maar dat hij zich tegelijk, zoals in de rest van Europa op de rand van uitsterven bevindt.  Daar komt nu bij ons nog een verontrustende massale invasie bij van de Noord-Aziatische modderkruiper. Die verspreidt zich sedert 2012 vanuit Nederland. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek INBO startte daarom een soortbeschermingsprogramma  om het habitat van de Grote M. te herstellen en gekweekte vissen uit te zetten…

 

VOGELS : HUISMUSSENTELLINGEN

 

Vogelbescherming Vlaanderen organiseerde op 3-4 april 2021 voor de 20ste keer een huismussentelling. Er werden vooral kleine groepen geteld (1 à 5 mussen), terwijl een stabiele kolonie best uit minstens 10 vogels bestaat.  Een wat natuurlijker tuininrichting zou daaraan kunnen verhelpen, met meer struiken, hagen en klimop om te schuilen en er voedsel te zoeken…

 

VOGELS : KATTEN VOGELMOORDENAARS

In Knack van 24/3/21 bood Dirk Draulans een overzicht van recente bijdragen in wetenschapstijdschriften (Science etc) over de impact van huiskatten op tuinvogels.  Er leven in de wereld een 373 miljoen van die beesten  (Vlaanderen : 2 miljoen, goed voor jaarlijks 55 miljoen vogels), ze vormen de grootste rechtstreeks aan mensen gekoppelde bedreiging voor onze natuur. Er zijn zo veel huiskatten dat ze als predator niet langer in balans staan met het bestand van potentiële prooien :  wereldwijd zouden er al 63 diersoorten uitgestorven zijn als gevolg van de activiteit van katten. Volgens een studie, gepubliceerd  in Animal Conservation vangt een huiskat gemiddeld 14 à 39 prooien per hectare per jaar. In feite zouden katteneigenaars die hun dieren buiten laten lopen vervolgd moeten worden voor het overtreden van de Europese milieuregelgeving.  Een min of meer aanvaardbare oplossing van het probleem lijkt de dieren ‘s nachts binnenhouden. Om hun vangstsucces binnen de perken te houden zouden ze ook best kleurrijke halsbanden dragen die de vogels goed kunnen zien.  Voeding met extra vlees blijkt het aantal prooien dat ze naar huis brengen evengoed te verminderen, maar daar staat de ecologische schade tegenover die de vleesindustrie veroorzaakt : ontbossing, stikstofuitstoot, watervervuiling.

 

VOGELS : HET TRIESTE LOT VAN DE WEST-EUROPESE ORTOLAAN

Tot nog niet superlang geleden was deze prachtige gors algemeen in de Lage Landen, nu is hij verdwenen. In de rest van West- en Noord-Europa is de toestand amper beter. In Noorwegen waren er 20 jaar geleden nog 200 broedparen, nu amper 10. Vrijwel het hele slinkende West-Europese broedbestand trekt tegen de winter naar Senegal en de buurlanden, via Frankrijk. En daar worden de vogels gevangen, onder andere met lijmstokken. Als je de Fransen daarop aanspreekt zeggen ze dat er van deze vogelsoort nog genoeg rondvliegen om de vangst te rechtvaardigen.  President Macron vaardigde ondertussen wel een tijdelijk verbod op het vangen  van vogels met lijmstokken uit , maar …

 

VOGELS : TOPPEREEND KWIJNT WEG

De laatste 30 jaar blijkt de Topper met 40% in aantal te zijn afgenomen. De sterkste afnamen golden voor Nederland en Groot-Brittannië, door minder ijsvorming op de Oostzee was er wel toename in Duitsland, Polen, Zweden en Estland.  Naast klimaateffecten speelt ook het voedsel in de zuidwestelijke overwinteringsgebieden een rol. Zo is in het IJsselmeer de favoriete Driehoeksmossel verdrongen door de Quagga, een exoot. Tussen 1988 en 2003 was er ook het probleem van de “bijvangst”, ieder winterseizoen kwamen zo , alleen in Nederland al, ca. 17.700 exemplaren om.

 

ZOOGDIEREN : DE EUROPESE BIZON

Momenteel zijn er van de Europese bizon of Wisent 47 grazende kudden, waarvan de grootste rondlopen in Polen, Wit-Rusland en Rusland. De Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN) schatte de populatie in 2019 op meer dan 6200. Ook in Roemenië zijn er. De bizon stierf daar 200 jaar geleden uit, maar anno 1958 werd ie uit Polen heringevoerd in het natuurreservaat Hateg-Slivut bij het stadje Hatszeg (Duits : Wallenthal) in Transsylvanië, nu Roemenië. In 1963 volgde een tweede reeks en vandaag zijn er drie wilde bizonpopulaties, samen meer dan 100 dieren. Een en ander betekent nog niet dat alles koek en ei is voor de Wisent. De kuddes leven nog altijd geïsoleerd van elkaar en slechts 8 van de 47 zijn groot genoeg om genetisch levensvatbaar te zijn op lange termijn.  De dieren werden opnieuw geïntroduceerd in bosgebieden waar ze ‘s winters niet genoeg voedsel vinden. Wanneer ze het bos verlaten en landbouwgebieden intrekken komen ze in conflict met de boeren.  Er moet daarom o.m. gezorgd worden voor voor open weiden om te kunnen grazen …

P.S. In de buurt van Hatszeg bevindt zich ook een belangrijke dinosaurus-vindplaats, waar o.m. resten werden gevonden van de Magyarosaurus dacus.

 

ZOOGDIEREN : AFRIKAANSE OLIFANT

Daar zijn de olifanten terug, volg jij ze ook nog  ? Toen we met Natuur 2000 begonnen waren er in Afrika  1,5 miljoen van, dat leerden we op IUCN-GA’s van olifantenexpert dr. Iain Douglas-Hamilton. Nu nog amper  415.000, voor 3/4 savanne-olifanten (bedreigd) en voor 1/4 bosolifanten (ernstig bedreigd).  Die cijfers komen van de jaarlijkse Rode Lijst van dezelfde IUCN, de Internationale Unie voor Natuurbehoud. Oorzaken van de terugloop : stroperij en verlies van leefgebied.  Vooral de stroperij piekt, terwille van criminele netwerken die vaak ook in verband staan met rebellenbewegingen. De bosolifant, nog relatief talrijk in de regenwouden van Congo en Gabon, heeft het het meest te verduren. Hun ivoor is harder en daarom gewild bij Chinese en Japanse ivoorbewerkers. Hij plant zich ook trager voort.  De savanneolifant, met de grootste populaties in Botswana, Zimbabwe en Zuid-Afrika, kampt behalve met stroperij ook met bevolkingsdruk en oprukkende infrastructuur. Sommige Aziatische landen proberen de vraag naar ivoor te verminderen maar de illegale handel blijft omvangrijk.  En in Afrika hebben de wildparken door de coronapandemie minder inkomsten en zo ook minder geld om de stroperij tegen te gaan. Landen als Gabon hebben bovendien schrik voor hun stabiliteit. Ruim 90 % van het Gabonese ivoor belandt in Nigeria bij de terroristen van Boko Haram.

Bron : De Volkskrant, 27 maart 2021.

 

ZOOGDIEREN : OTTER

Na 30 jaar “afwezigheid”  (waterkwaliteit, visbestand) duiken otters her en der terug op in ons landschap : in 2002 werd er een voor het eerst weer op beeld vastgelegd. Vandaag tekent het otterland zich voorlopig af in de Scheldevallei tussen Antwerpen, Mechelen en Gent, maar op andere plaatsen zoals het Rivierpark Maasvallei en het Grenspark Kempen-Broek wordt ook actief gewerkt aan natuurherstel om de otter opnieuw te mogen verwelkomen.  Ter ondersteuning van dat alles werd 2021 uitgeroepen tot Jaar van de Otter en reist er ook een WWF-ottertentoonstelling door Vlaanderen. In april staat die bvb in De Vroente te Kalmthout.

www.wwf.be/otterland

 

ZOOGDIEREN :  EUROPESE VLEERMUIZEN

Dit jaar 2021 wordt de 30ste verjaardag gevierd van de Europese overeenkomst m.b.t. bescherming van onze vleermuizen. En meteen ook van de 25ste verjaardag van de International Bat Night.  Ter gelegenheid daarvan publiceerde het Eurobats-secretariaat (Bonn, Duitsland) een leuke info-poster op A2-formaat met alle vleermuissoorten waarop het ‘Eurobats Agreement’ betrekking heeft. Vraag een exemplaar aan of kom er een halen in Fort Oelegem ?

www.eurobats.org

 

© 2021 Nieuwsbrief Natuur 2000 | WordPress Theme: Cosimo by CrestaProject.