Nieuws Fort Oelegem

DE KRONIEK VAN FORT OELEGEM IN 2021

 

HET 38STE JAAR SEDERT 1984.

Voor meer info : info@fortoelegem.be

 

 

INTERESSANT : FORTENZOMER 2021

De activiteiten in de Antwerpse forten in de periode mei-september 2021 vind je weergegeven in de website van de fortengordels :  fortengordels.be/nieuws/fortengordels-fortenzomer-21

 

2021 = 30 JAAR EUROBATS

Dit jaar wordt de 30ste verjaardag gevierd van EUROBATS, de overeenkomst m.b.t. de bescherming van onze Europese vleermuizen. En meteen ook de 25ste verjaardag van de International Bat Night. Ter gelegenheid van die verjaardagen publiceerde het secretariaat van het EUROBATS Agreement (Bonn, Duitsland)  een leuke foto-poster op A2-formaat met alle vleermuissoorten waarop de overeenkomst betrekking heeft. Kom jouw gratis exemplaar halen in het fort ?  De internationale Bat Night houden we op zaterdag 28 augustus om 20 u.

 

 

JANUARI-FEBRUARI 2021 : VLEERMUIZEN DIT JAAR NIET GETELD

Zie nieuwsbriefnatuur2000.be, anno 2020, rubriek Natuur ?  Er wordt daar op gewezen hoe het coronavirus einde  2019 mogelijk door een Aziatische vleermuis via (ook mogelijk) een schubdier in China op mensen werd overgedragen. Ondertussen is geweten dat het virus evengoed kan overspringen van de mens op verschillende andere diersoorten, ook op onze Europese vleermuizen. Hoe groot dat risico is bij een toch redelijk dicht telcontact in een fortomgeving met bijna 100% vochtigheid en een temperatuur van ca. 10°C is nog niet goed geweten.  Daarom nemen we het zekere voor het onzekere en worden de vleermuizen van Fort Oelegem deze winter voor de eerste keer sedert 1985 niet geteld …

 

MAANDAG 18 JANUARI 2021 : KAPALARM, VMM-WERK AAN DE ANTITANKGRACHT

Glenn signaleert dat de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) een infobordje plaatste bij de fortoprit.  Daarop wordt aangekondigd dat de VMM  tot half maart kapwerken gaat uitvoeren langsheen onze sector van de Antitankgracht : om de bomen- en struikenvegetatie te verjongen, om de Amerikaanse vogelkers te verwijderen, om fauna en flora meer licht te geven. Werken die om de zoveel jaren dienen herhaald, in 2016 hadden we er al een voorproef van. Voor de vleermuizen kan zo’n hakhoutbeheer voordelen hebben, als de gracht dichtgroeit of dichtslibt komt een belangrijke verbindingsroute in het gedrang. Maar aan het groene gordijn op de westelijke buitenoever van de fortgracht wordt er best niet geraakt. Die begroeiing van bomen en struiken werkt  als een windbuffer en geeft luwte op het water van de fortgracht. Bovendien maskeert het de straatverlichting. Allemaal belangrijk voor de vleermuizen die in hun actief jaargedeelte ’s nachts op de fortgracht op insecten komen jagen. Van dat foerageren hangt mede hun voortbestaan af. Zoals in 2016 hebben we daarom direct opnieuw contact gezocht met leidend VMM-ambtenaar  Luc Van Craen, om nog eens de verzekering te bekomen dat er niet aan het ‘gordijn’, dat overigens op forteigendom staat, geraakt zal worden. Die démarche gaf de conservator op woensdag 20 januari ook de gelegenheid om bij de fortpoort kennis te maken met de gedreven nieuwe plaatselijke VMM-verantwoordelijke/gebiedsbeheerder Machteld Van Gils, die veel begrip toonde voor ons eigen beheerswerk en voor onze bekommernissen.

 

ZATERDAG-ZONDAG 24-25 APRIL 2021 : ERFGOEDWEEKEND

Door de tot nader order verstrengde corona-maatregelen, gecombineerd met de avondklok,  was het niet doenbaar om  de geplande  vleeravond cum nachtbezoek te organiseren. Op zaterdag kwamen Tim & Co wel voor-cleanen, ze herschilderden ook de nodige natuurpadpaaltjes.  Op zondag kreeg de conservator voor het gidsen de gewaardeerde hulp van Dries, Guy, Glenn en (voormiddag) Jorne.  Voor het poortwachten stonden Furkan en Arissa in.  Er waren rondleidingen om het uur van 10 u af tot 17 u. Dat de fortgidsen telkens maar 3 bezoekers konden meenemen was wel een serieuze ‘handicap’ maar de bezoekers genoten des te meer van deze luxe-situatie.  Alles bijeen begeleidden we een 60 geïnteresseerden, er kwamen ook heel wat voorbijgangers informeren naar de komende activiteiten.

 

ZONDAG 16 MEI 2021 : FIETSERSDAG

Dit open moment groeide uit de Parkdag (ooit eerst gestimuleerd door het Agentschap Natuur en Bos en daarna afgeschoten door een nieuwe directie, die ambtenaren…)  en daaropvolgend de Fortengordelfietsdag (eerst gestimuleerd door de provincie en daarna afgeschoten door een nieuw bestuur, die politiekers…).  Wij doen zelf in elk geval verder, maar het weer zat deze natte en koude meimaand echt niet mee. Toch kwam een twintigtal serieus  geïnteresseerden om 11 u en om 14 u opdagen, ze kregen een verzorgde begeleiding door Jorne, Glenn en de conservator.

 

ZONDAG 30 MEI 2021 : OPEN FORTNAMIDDAG

Perfect lenteweer na een koude meimaand. Tussen 13 en 17 u passeerde een 30-tal blijkbaar erg geïnteresseerde bezoekers. De begeleiding, nog altijd grotendeels buiten de gebouwen, werd verzorgd door Jorne en de conservator.

 

DINSDAG 1 JUNI : PLAATSING VAN DE BIJENKASTEN

Na een onderbreking van 3 jaar kon een blije Francis bij het begin van de Week van de Bij 2021 zijn bijenkasten terug op het zuidelijke binnenplein hun plaats geven…

 

DONDERDAG 3 JUNI : HANDPANSPEL OP DE BRUG

Het VRT-EEN-programma “Iedereen Beroemd” filmt Peter Spiessens uit Zandhoven terwijl hij handpan speelt op de fortbrug

 

VRIJDAG 11 JUNI 2021 : ARNOUT HAUBEN IN FORT OELEGEM

De avond tevoren liet de gevierde  stapheld weten dat hij Fort Oelegem wou bezoeken, de volgende voormiddag effe.  Gelukkig was de Glenn vrij en bereid.  Van pure alteratie vergat hij Arnout wel om een selfie te vragen.  Gaat Fort Oelegem Arnout later ook op tv zien?

 

ZONDAG 20 JUNI 2021 :  SCHILDERING EXPO-KAMER IN HET ZUIDELIJK KEELGEBOUW

Het was al 20 jaar geleden dat leden van Natuur 2000 de kamers van het zuidelijk keelgebouw schilderden, de verf begon serieus af te brokkelen.  Daarom zetten  Tim en zijn D&H-mates zich aan een afschraap- en herschilderbeurt, nog niet zo simpel bij de ronde plafondsituatie,  de condensatie binnen en het regenseizoen buiten. Respect daarvoor. Zij slaagden er alvast in de zgn. expokamer aan de ‘Droge Gang’ terug toonbaar te maken, hopend op een weersituatie die alles zou helpen drogen. De tweede kamer volgend jaar ?

 

DINSDAG 6 JULI 2021 : DE VLEERMUIZENPOSTER

Overleg op het Vrieselhof met de mensen van het Regionale Park De Voorkempen over de realisatie van een educatieve vleermuizenposter (de 6 voornaamste in het fort overwinterende soorten) en een dito plakkaat voor buitengebruik. Wij zouden instaan voor teksten en de illustratie, RLDV voor de lay out en de andere technische kanten.

 

ZONDAG 11 JULI 2021 : OPEN FORTNAMIDDAG

Voor de verandering mooi weer op deze nationale feestdag. We hadden twee ‘grotere’ rondleidingen voorzien (13 u, 14u30)  en daarnaast kortere voor passerende fietsers en wandelaars. Simon Stevin stuurde  voor dit event een apart bericht rond, dat bleef niet zonder effect : belangstellende bezoekers uit het Gentse, uit Aalst, van Fort Ertbrand en van Fort Breendonk, in het totaal een 85-tal.  Begeleiding door Jorne, Glenn, Dries, Furkan & Arissa en de conservator. Kennismaking met kandidaat-fortgids Mikey. Voor het eerst sedert 2019 kwamen er uit de kostendeelname ook terug wat inkomsten binnen. Glenn had de dagen tevoren het outdoors bezoekcircuit netjes gemaakt.

 

DINSDAG 20 JULI 2021 : FOTO-PROJECT

Dirk De Schutter start een reeks fortbezoeken in het kader van een foto-project. Hieronder zijn enkele beelden te vinden:

 

 

 

VRIJDAG 23 JULI 2021  : NIEUWE FORTGIDSEN

Conservator leidt nieuwe fortgidsen Mikey Wuyts en Sven Roels in met praktische fortgidsencursus.

 

MAANDAG 2 AUGUSTUS 2021  : KAMP DUINEN-HEIDE

In het kader van een project Go4Nature, 10 jaar geleden opgestart op vraag van  oud-lid Maarten Pellens. De return : groenwerk (binnenplein, onderhoud natuurpad), onderhoud zandtrapjes, opknappen exporuimten in het zuidelijk deel van het straatgebouw. Glenn zorgde voor de gebruikelijke kennismakingsrondleiding.

 

ZATERDAG 14 AUGUSTUS 2021 : ADIEU BIJEN

Francis kwam de bijenkasten terughalen (cfr 1 juni), hopelijk tot volgend jaar …

 

ZONDAG 15 AUGUSTUS 2021 : OPEN FORTNAMIDDAG

Perfect zomerweer, een 50-tal geïnteresseerde passanten kwamen een kijkje nemen. Begeleiding door Jorne en de conservator, Mikey zorgde voor de ontvangst aan de poort. Speciale bezoekers : de kranige 87-jaar oude fietsster uit de ‘conciërge’-familie van direct na WO2, die als 12 -jarige de Amerikanen in het fort zag en Marcel uit Eindhoven die na 10 jaar terug wil komen helpen met het groenonderhoud…

 

ZATERDAG 28 AUGUSTUS 2021 : GESLAAGDE VLEERMUIZEN-INFOAVOND

Ondanks de voorgaande koudere avonden hadden we geluk met de temperatuur : zelden zoveel op insecten jagende vleermuizen boven de gracht aan de fortbrug, ook al binnen (zwerming). Weer erg geïnteresseerd publiek voor deze 25ste editie van de International Bat Night. Begeleiding door Jorne, Glenn en conservator. Assistentie door Mikey en Sven.

 

ZONDAG 12 SEPTEMBER 2021 : OPEN MONUMENTENDAG

Terug een bijna normale Monumentdag, op de mondmaskers na en de beperkingen op het aantal bezoekers per gids. We mochten 136 gemotiveerde bezoekers ontvangen, ze steunden onze werking met 92,60 € giften. Begeleiding door Jorne, (een net verloofde) Glenn en de conservator. Welkome poortwacht-assistentie door Mikey. Voor de eerste maal konden we de nieuwe vleermuizen-posterbache showen die haar plaats nog moet krijgen op de noordelijke muur voor de fortpoort.

 

WOENSDAG 22 SEPTEMBER 2021 : DE VLEERMUIZENBANNER  AANGEBRACHT !

Met grote dank het bericht toegekregen dat Danny eigenhandig de kader met de vleermuizenbanner had opgehangen aan de zuidelijke (rechtse) muur van het poortgewelf. Na zes maanden intense bespreking en voorbereiding was het bannerproject gerealiseerd !  De poster beeldt de 6  voornaamste vleermuissoorten van Fort Oelegem af : baardvleermuis, franjestaart, gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, ingekorven vleermuis en watervleermuis. Voor de tekst zorgden de conservator en Wout, de mooie vluchtfoto’s werden genereus ter beschikking gesteld door Yves Adams (Vildaphoto) en geselecteerd door Jeroen. Voor de mise en page en de banner zelf zorgden Leen en Anne van de Erfgoedcel van het Regionale Landschap, voor het aluminiumframe en het aanbrengen dus Danny, in een parallel leven KLJ-leider en cultuur- en erfgoedschepen in Zoersel. Laat ons van harte hopen dat de verzekering in zijn e-mailbericht van 22/9 bewaarheid wordt :  “de kader kan jaren meegaan”. De natuur- en vleermuizenschermingseducatie verdient dat, nee ?

 

 

ZATERDAG 25 SEPTEMBER 2021 : HET PUBLIEKSSEIZOEN 2021 IN SCHOONHEID AFGESLOTEN MET DE LAATSTE VLEERAVOND

Weer geluk gehad met de nog hoge avondtemperatuur en het insectenfoer.  Goede vleermuizenobservatie mogelijk voor vijftig toegelaten geïnteresseerden (na Covid 19-check). Communicatie door Jeroen. Registratie door het secretariaat. Voorbereiding door Glenn. Briefings door Kevin en Jorne in de “Amerikaanse Cinema”. Rondleidingen door Jorne en conservator. Wat brengt de nieuwe overwintering en de nieuwe telling, wat brengt 2022 ?

 

WOENSDAG 29 SEPTEMBER 2021 :  VERZAKKING BEDEKTE WEG

Anne Stuer van het Regionale Landschap De Voorkempen signaleerde een nogal serieuze verzakking van de Bedekte Weg. Dat is het weggetje dat oostelijk van het fortdomein tussen de fortgracht en het vroegere schootsveld (nu een weide) loopt.  Gelukkig mochten we van Machteld Van Gils van de Vlaamse Milieumaatschappij vernemen dat de VMM voor de reparatie gaat instaan. De weg heeft veel te lijden van overdreven gebruik , we zouden dat wat moeten kunnen inperken.

 

 

UITLEIDING :

FORTIJSVOGELS WILLEN GEEN IJS
De ijsvogel kan niet tegen ijs : in de strenge winter van 2008-2009 is het aantal ijsvogels op bepaalde plekken gedecimeerd. Wel wordt hij met zijn felle kleuren in de winterkou beter gezien (omdat hij dan niet verscholen zit achter bladeren) en was men vroeger geneigd om bvb een verband te leggen met ijs. De voorbije winters hadden weinig ijsdagen. Het mooie vogeltje met zijn opvallende blauwe kleur en oranje buik viel de laatste tijd dan ook meer en meer te zien in de buurt van Fort Oelegem, op visjesjacht boven de fortgracht. Als je oplette hoorde je een hoog piep-piep en zag je dan een blauwe flits voorbijkomen.  Maar de late vorst van begin 2021 heeft onze fortijsvogels  (die hun nesttunnels hebben in steile beekoevers in  nabije domeinen)  geen goed gedaan : er waren er weer minder te zien …
P.S. In het leuke vogelnamenboek “Baardman en Boterkontje” door Toine Andernach, uitg. Noordboek,  wordt voor de naam ijsvogel een link gelegd met het 11de eeuwse Oud-hoogduitse Isarnvuogal ofte ijzervogel, de felblauwe kleur van de vogel wordt daar in verband gebracht met de blauwglanzende kleur van ijzer …

© 2021 Nieuwsbrief Natuur 2000 | WordPress Theme: Cosimo by CrestaProject.