NATUUR EN NATUURBESCHERMING ANNO 2025
AZIATISCHE HOORNAAR
VAN 120 NESTEN HIER TE LANDE IN 2020 NAAR 7655 IN 2024 (VESPA-WATCH)
En you aint seen nothing yet. Een koningin die overwintert na een eerste jaar kan in het tweede jaar een nest van minimaal 50 à zelfs 500 leden geven, dan heb je in het derde jaar minstens 50 nesten van elk minstens 50 leden. Dat noemen ze exponentiële groei. Op dit moment is de populatie sterk aan het groeien in West- en Oost-Vlaanderen en in Vlaams-Brabant. Wanneer je ze verstoort (zelfs van op 5 meter afstand) volstaat het niet om verder weg te gaan zoals bij gewone wespen. De Aziaat gaat met heel zijn nest werksters continu en totalitair blijven aanvallen. Gecombineerd met steken met orgaanschadelijk gif spuiten ze ook een vloeistof die blindheid kan veroorzaken. In Frankrijk waar de cijfers al sedert 2004 worden bijgehouden registreert men 12 doden per jaar door steekincidenten. Het beest vernietigt voor de rest de belangrijke bestuivers van onze bloemen, planten en gewassen. Van juli tot oktober heeft ie nood aan eiwitten voor zijn larven en die vindt hij o.a. bij onze inheemse bijen, maar ook hommels en vlinders. Eén volwassen zomernest Aziatische hoornaars dat een heel jaar kan overleven eet ongeveer 12 kg insecten op ofte ongeveer 3 bijenkolonies. De m.d. 7000 nesten die bij ons geregistreerd en verdelgd werden (meest in september-december) staan dus gelijk met ca. 72 ton insecten! Hun aanwezigheid geeft ook stress op de bijen en maakt ze minder productief.
BONT
ALLEEN DIOR EN LOUIS VUITTON NOG
Tientallen jaren strijd tegen de bontproductie van vossen, nertsen, wasbeerhonden, konijnen en chinchillas haalden wel degelijk wat uit. Het aantal gedode dieren (exclusief konijnen) daalde van 130 naar 30 miljoen. In 2024 weerde luxelabel Max Mara bont volledig uit de collecties. Prada, Gucci, Versace e.a. gingen dat merk al voor. Het laatste dominoblokje dat nog moet vallen is LVMH (Louis Vuitton Moët Hennessy) met Dior en Louis Vuitton. De Belgian Anti-Fur Movement (BAM) focust zijn acties dan ook op de Brusselse filialen ervan. De BAM klaagt aan dat dieren na zes tot acht maanden in een kooi anaal of vaginaal geëlektrocuteerd worden en daarna levend gevild en vindt het op alle vlakken compleet verwerpelijk dat LMVH die productie en het dierenleed maar laat voortduren. Dat dit gebeurt heeft alles te maken met de signaalfunctie van bont en met bepaalde onverbeterlijke bontjasmadammen die er status mee denken te bereiken …
KEVERS
CHECKLIST OF THE BEETLES OF BELGIUM (COLEOPTERA)
Een team van de Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie (KBVE) en het Instituut voor Natuurwetenschappen zorgde voor een nieuwe checklist, waaruit blijkt dat dit land 4672 keversoorten telt, verdeeld over 103 families. Er zijn nieuwkomers (295 sedert 1990) maar ook soorten die lokaal zijn uitgestorven (145). Van het totale aantal opgelijste soorten zijn er 108 uitheems : binnengebracht uit exotische regio’s of van zuidelijkere gebieden opgeschoven. Bvb het Aziatische lieveheersbeestje, ooit ingevoerd om bladluizen te bestrijden, maar hij vreet ook larven van inheemse lieveheersbeestjes en vlindereitjes. Bedreigde families zijn de mestkevers en de schrijvertjes , de enige kevergroep die op het wateroppervlak kan zwemmen : van 1/4 van de soorten binnen die twee families is al 70 jaar geen spoor meer. Verklaring : de schrikbarende achteruitgang van de waterkwaliteit na 1950, resp. het behandelen van het vee met bestrijdingsmiddelen tegen darmparasieten (stoffen die via de mest in de kevers terechtkomen). Kevers zijn cruciale indicatoren van ecosystemen. Hun aan- of afwezigheid is een graadmeter voor de gezondheid ervan.
www.srbe-kbve.be>publicaties>Belgian Journal of Entomoloy 2025>vol.158
KORAALRIFFEN
CORAL BLEACHING
Het International Coral Reef Initiative (ICRI) signaleerde in april 2025 dat 84% van de koraalriffen wereldwijd last hebben van hittestress, met als gevolg massale koraalverbleking. De warmte in de oceanen verdrijft de algen die in het koraalweefsel zitten en die een belangrijke voedselbron vormen voor het koraal. Uiteindelijk kan dat tot afsterven leiden. Op zijn beurt is het koraal een voedingsbron voor schaaldieren en beschermt het kustlijnen tegen erosie en stormen. Dat begint allemaal in het gedrang te komen : sinds de jaren 1950 blijkt al de helft van de koraalriffen verloren te zijn gegaan, ook in de jaren 1998 en 2010 en 2014-2017 waren er reeds periodes van koraalverbleking.
( icriforum.org – April 23, 2025 : 84% of the world’s coral reefs impacted in the most intense global coral bleaching event ever)
MUNTJAK
UITKIJKEN VOOR DE MUNTJAK
De Chinese muntjak is een kleine hertachtige en een invasieve exoot. Het aantal waarnemingen stijgt sterk sinds 2012, met een lichte terugval in 2024 : gerichte beheersacties en handhaving van het bezitsverbod ? Om de trend beter te begrijpen vraagt het INBO (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek) alle waarnemingen te melden via faunabeheer@inbo.be. De muntjak kan het best worden waargenomen met cameravallen langs wissels. Rond zonsondergang kan de soort ok met warmtebeeldcamera’s worden opgespoord.
OLIFANT
IVOOR OP TIKTOK
Ondanks het verbod op ivoor sterven er ieder jaar nog altijd zo’n 20.000 Afrikaanse olifanten door stroperij, vooral ten gevolge van de niet stoppende vraag naar ivoor. Toezicht op de illegale handel blijft moeilijk, een serieus deel ervan loopt via dark web of onvoldoende gecontroleerde platformen. Die handel in ivoor (en andere wildlifeproducten) krijgt een zorgwekkende impuls via sociale media als TikTok en Facebook. Onlangs werden in Indonesië vier ivoorhandelaren gearresteerd nadat zij op TikTok rookpijpjes van olifantivoor verkochten. De verkoop van livestreams en posts van invloedrijke personen met exotische dieren stimuleert de vraag onder vooral jongeren, vaak zonder dat zij zich bewust zijn van het illegale karakter ven het dierenleed erachter …
PIMPELMEES
INVASIE
Het weekend van 18-19 oktober 2025 beleefden we massale pimpelmezentrek, langs de kust was het een invasie : op telposten werd in enkele uren m.d. 10.000 vogels geteld… Het afgelopen jaar was er veel voedsel beschikbaar : een goed mastjaar met veel vruchten en beukennootjes, daardoor hebben veel mezen de winter overleefd (een pimpelmees kan tot 13 eitjes leggen). De meeste trekkers komen uit het noordoosten en oosten van Europa, tot uit Rusland toe.
RUIMTE
MULTIVERSUM
Het mogelijk gelijktijdig bestaan van meerdere parallelle universums fascineert wetenschappers al decennia. Zie daarnaast ook de televisieserie Sliders en het boek Contact van Carl Sagan (1985). Wordt deze hypothese nu geconfronteerd met echte waarnemingsdata ? Onderzoekers van de Chinese Academie van Wetenschappen o.l.v. natuurkundige dr. Qi Lai denken nl. dat een in 2019 door de zwaartekrachtgolvendetectors LIGO en Virgo opgevangen, ongewoon kort en abrupt signaal – de mysterieuze zwaartekrachtgolf GW190521 – de echo zou kunnen zijn van een botsing tussen twee enorme zwarte gaten in zo’n parallel universum die dan weer via een wormgat (= een theoretische tunnel in de ruimtetijd die verre regio’s of zelfs andere universums kan verbinden) naar ons reisde. Deze botsing zou niet alleen zwaartekrachtgolven hebben veroorzaakt, maar ook een overblijfsel dat het kortstondig wormgat creëerde, stabiel genoeg om een deel van het signaal door te laten naar ons universum : een “echo” van buiten onze kosmos … N.B. Parallelle universa en echte wormgaten zijn structuren die al door Einsteins algemene relativiteitstheorie werden voorspeld, maar die nog niet rechtstreeks werden waargenomen.
( Qi Lai et al. , Is GW190521 a gravitational wave echo of wormhole remnant from another universe ? arXiv.2509.07831 https://doi.org/10.48550/arXiv.2509.07831 )
WASBEERHOND
RAMPZALIGE EXOOT OP KOMST EN WE DOEN WEER NIETS
De zoveelste invader, er waren al waarnemingen. Een hondachtig nachtdier (gezicht lijkt op dat van de wasbeer) uit Oost-Azië, in Scandinavië ingevoerd voor de pels en de jacht . In Nederland werd al in 2005 voortplanting vastgesteld . Eet alles : een gevaar voor de biodiversiteit, kan mensen besmetten met vossenlintworm en hondsdolheid . Europese wetgeving verplicht tot het verhinderen van vestiging want het beest blijkt onmogelijk weg te krijgen eenmaal gevestigd. Maar ons politiekers-ambtenarencomplex doet weer niets, zelfs geen monitoring …
WOLF
WOLF MAAKT MINDER SLACHTOFFERS
De schadedossiers van het Agentschap Natuur en Bos (ANB) tonen dat het aantal wolvenslachtoffers bij ons daalt. In 2021 was er een piek van 189 dode, gekwetste of verdwenen prooidieren, daarna daalt dat cijfer tot 99 in 2024. De inzet op preventie van schade via het wolfwerend maken van omheiningen is niet vreemd aan die daling : zeker niet in de kern van het leefgebied van de Limburgse roedel. De wolven hebben door die omheiningen hun gedrag aangepast. Ze jagen minder op schapen omdat ze bang zijn voor een schok van de elektrische draad. Tegelijk zijn er tegenwoordig ook minder wolven in Vlaanderen : op een bepaald moment doolden er 13 rond, begin 2025 zouden dat er nog maar 3 of 4 zijn.