NATUUR- EN MILIEUNIEUWS UIT DE WERELD VAN 2026
ALBANIË : FLAMINGO REVOLUTION
In 2024 versoepelden de ook in Albanië van corruptie verdachte politiekers de wetten op beschermde natuurgebieden, wat daar de deur open zette voor het “luxe toerisme” dat het land volgens die politiekers dringend nodig had. Ondertussen willen ze ook wel bij de EU en daarom zullen ze tegen einde 2027 een en ander moeten terugdraaien. Maar dat belet niet dat in deze tijden o.m. de investeringsmaatschappij Affinity Partners van VS-president Donald Trumps sinistere schoonzoon Jared Kushner met de Albanese premier Edi Rama konkelfoest om bvb in de unieke Vjosa-delta bij Zvernec (een stopplaats voor flamingo’s) een mega-miljardenproject met 10.000 hotelkamers, privévilla’s, jachthavens enz te realiseren. Rama gaf het project het statuut van ‘strategische investering’ om openbare aanbestedingen te kunnen omzeilen en sneller vergunningen te bekomen. Dat gedoe achter gesloten deuren wekt natuurlijk de woede van vele Albanezen en sinds 2 juni 2026 trekken dagelijks tienduizenden betogers door de straten van de hoofdstad Tirana. Maar Rama weigert vooralsnog een stap achteruit te zetten en Kushner geeft ook geen kik. Het Europees Parlement waarschuwde nochtans al voor het respecteren van de EU-standards …
ANTWERPEN : BEVERCOÖRDINATOR
De provincie Antwerpen is van plan om tegen september 2026 met een bevercoördinator te gaan werken om vnl de positieve en negatieve impact van de beverdammen in de provinciale waterlopen te monitoren. Eind 2025 waren er al op 495 locaties sporen van beveractiviteit. De provinciale dienst Waterbeleid voerde een 1000 interventies uit voor meer dan 100.000 euro. De coördinator moet een masterdiploma hebben en verdient een 5000 euro per maand.
ARALMEER : HERSTEL ?
Het Aralmeer in Centraal-Azië (grens Kazachstan-Oezbekistan) was decenniënlang het meest extreme voorbeeld van milieuvervuiling. Het verloor ook 90 % van zijn water en geraakte als ooit een van de grootste binnenmeren ter wereld opgesplitst in verschillende kleinere watermassa’s. Schuld daarvoor draagt de Sovjet-Unie die de voed-rivieren Amur Darya en Syr Darya afleidde voor de vorming van katoenvelden en voor het bereiken van “katoenonafhankelijkheid”. De opdrogende meerbodem die verzadigd was van pesticiden (afkomstig van intensieve landbouw) veranderde in giftig stof dat windstormen honderden kilometers meevoerden. Tegelijk werd het continentale klimaat intenser, met directe gevolgen voor de landbouw. Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie bouwde Kazachstan met de steun van de Wereldbank de Kokaral-dam om het water in het noorden vast te houden. In korte tijd steeg het peil in het nieuwe Syr Darya-meer met meters en begon het zoutgehalte te dalen. Het Zuid-Aralmeer is vrijwel verdwenen. De Amur Darya-rivier die ooit 2/3 van het water van het Aralmeer leverde bereikt de zee niet meer. Daar proberen Kazachstan en Oezbekistan de verspreiding van de giftige woestijn in te dammen en de zoutstormen te verhinderen door vegetatie aan te planten.
BELGIË : DE HITTEGOLVEN EN DE OVERSTERFTEN VAN 2026
Tussen 18 juni en 1 juli stierven in dit land 1747 mensen meer dan gemiddeld. De dodelijkste hittegolf van de laatste 30 jaar, versterkt door een hogere ozonconcentratie. Al meer dan 20 jaar hebben we een nationaal hitte- en ozonplan, opgesteld na de hittegolf van 2003, maar dat houdt het bij adviezen terwijl structurelere maatregelen nodig zijn. Lokale besturen en organisaties zouden alvast kwetsbare inwoners actiever moeten opvolgen, koele plekken openstellen en gratis drinkwater voorzien. Daarenboven is een overkoepelende aanpak nodig, met o.m. betere woonomstandigheden zodat mensen veilig kunnen schuilen wanneer het kwik dagenlang boven de 30°C blijft. Bijzonder kwalijk kwamen dan ook de reacties over van de machthebbende N-VA-politiekers zoals een De Wever die alle verantwoordelijkheid bij de burgers leggen (“Gebruik je gezond verstand maar”) of zoals een Francken die het gevaar cynisch wegwuifden (“Geniet van het prachtige weer bij uw zwembad”) … Voor deze dank zij hun politieke hobby comfortabel gearriveerden betekent het blijkbaar worst dat de extreme hitte een voorspelde gezondheidscrisis is waarop de overheid zich al jaren niet of onvoldoende voorbereidt.
NEDERLAND : STIKSTOFPLANNEN
In een veelbesproken rapport stelde het Nederlandse Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat de hoognodige stikstofplannen van de regering Jetten niet vergaand genoeg zijn om de natuur te herstellen : in 110 van de 120 natuurgebieden wordt vandaag de zgn. kritische depositiewaarde (KDW) overschreden. Om het doel te halen moeten de boeren mogelijks ook nog worden gedwongen een deel van hun vee weg te doen : de uitstoot van ammoniak per 2035 halveren t.o.v. 2019 lukt niet met ietsje ander koeienvoer of wat meer weidegang, er wordt gerekend op 20-30% minder melkkoeien en 40 % minder varkens en kippen. Circa 180.000 ha landbouwgrond (10 % van het totaal) zou anders moeten worden ingericht : meer natuur, minder vee, meer biologische productie. Minister van Landbouw van Essen (D66) opteert van zijn kant voor het ‘verder uitwerken’ van eigen plannen, zodat in 2035 wél aan alle doelen wordt voldaan. Volgens hem kan er nog gewonnen worden met nieuwe regels voor het uitrijden van mest.
NEDERLAND : GEDAAN MET FOSSIELENFEEST IN ZANDVOORT
De Grand Prix van Nederland in de Zandvoortse duinen, tot voor kort overeind gehouden door vervuilende sponsors en oliestaten, houdt er weer mee op. De eerste autorace vond daar plaats in 1948, maar in 1985 keerde de sport het verouderde circuit al een keer de rug toe. Anno 2016 kocht de Nederlandse prins Bernhard junior het op met het oog op een nieuwe start en dat gaf herrie. Het circuit is omgeven door Natura 2000-gebieden en het was ook het leefgebied van zandhagedis, rugstreeppad enz., maar een rechter vond het maatschappelijk belang van het evenement zwaarder wegen dan het voortbestaan van bedreigde diersoorten. Vandaag worden de financiële risico’s te hoog gevonden om er mee door te gaan, niettemin was er nog geld genoeg om miljoenen uit te keren aan de aandeelhouders …
.
ROEMENIË : ILLEGALE HOUTKAP IN LAATSTE OERBOSSEN
Toen de Romeinen 2000 jaar geleden Europa veroverden bestond een groot deel van het landschap nog uit uitgestrekte wouden waarop de mens weinig invloed had. Tegen de 13de eeuw was daarentegen vrijwel alle oerbos in Noordwest-Europa gekapt. Hierdoor vinden we op ons continent niet zoveel bossen meer met de oorspronkelijke flora en fauna van duizenden jaren geleden. We denken dan aan het Bialowiezawoud op de grens van Polen met Wit-Rusland en aan de oerbossen in de Transsylvaanse/Roemeense Karpaten : Roemenië herbergt meer dan de helft van de overgebleven oerbossen in Europa. Helaas werden in datzelfde Roemenië de laatste decenniën tientallen miljoenen kubieke meter hout illegaal gekapt, met verwoestende gevolgen voor flora en fauna. Geschat wordt dat in Roemenië elk uur (!) drie hectaren bosareaal verloren gaat… Er is daar een echte houtmaffia actief met connecties in de hoogste regionen, die er niet voor terugdeinst om geregeld nog gewetensvol gebleven boswachters om te brengen. Ook de leden van de milieubeweging Agent Green die al tientallen jaren o.m. het Retezat-oerbos probeert te vrijwaren worden regelmatig bedreigd en aangevallen. De overheid en het gerecht treden er nauwelijks tegen op. De verenigingen Agent Green, ClientEarth en Euronatur hebben nu bij de Europese Commissie een klacht ingediend tegen de Roemeense regering omdat het kapbeleid van die regering flagrant in strijd is met de EU-natuurwetgeving.
VLAANDEREN : DRINKWATER NIET VEILIG ?
Vanuit diverse hoeken worden we gepusht om kraanwater te drinken. Maar is dat wel zo veilig als beweerd ? We laten de loden waterbuizen in oudere huizen nog buiten beschouwing, maar de berichten over politiekers als CD&V-minister van Omgeving en boerenvriend Jo Brouns die de kwaliteitsnormen naar beneden willen ‘aanpassen’ doen mensen twijfelen. Uit een recente bevraging van de Gezinsbond bleek dat 10% van de Vlaamse gezinnen kraanwater niet veilig genoeg vindt om te drinken en dat 9% het daarom eerst filtert. Dat onderzoek kwam er na de vervuiling van de Grote Kemmelbeek in Reningelst (Westhoek) met de giftige pesticide oxamyl. Gezinnen vinden de normen voor waterkwaliteit terecht heel belangrijk en de politiekers zouden daar best ernstiger rekening mee houden.
VLAANDEREN : DAGELIJKS VERDWIJNEN 3,8 HECTAREN
Elke dag worden in Vlaanderen 3,8 hectaren extra ingenomen voor wonen, werken, recreatie of infrastructuur. Zo is het ruimtebeslag al opgelopen tot 32,7 % van de totale ruimte (445.660 ha). Het is het hoogst in de grotere stedelijke kernen. Er bestaan ook statistieken over verharding : in 2024 bedroeg die 213.650 hectaren of 15,7 % van de totale oppervlakte.Vlaanderen is een van de meest verharde gebieden van Europa, met alle risico’s op overstromingen, minder waterinfiltratie en -berging, hitteproblemen in stads- en dorpskernen, minder CO2-opslag door planten en bodem en verlies aan biodiversiteit.